การพัฒนารูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะในรายวิชาคณิตศาสตร์ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์

Main Article Content

ศักดิ์สิทธิ์ ฤทธิลัน
อมร มะลาศรี
คมสันทิ์ ขจรปัญญาไพศาล
สุวรรณวัฒน์ เทียนยุทธกุล
สมใจ ภูครองทุ่ง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ 2) ประเมินผลรูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ และ 3) ปรับปรุงรูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะในรายวิชาคณิตศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบวิจัยและพัฒนา แบ่งเป็นหลายขั้นตอน ได้แก่ ขั้นพัฒนารูปแบบการประเมิน กลุ่มเป้าหมายเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ครูผู้สอน จำนวน 3 คน และนักเรียน จำนวน 43 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ขั้นนำรูปแบบไปใช้และประเมินรูปแบบการประเมิน กลุ่มเป้าหมาย คือครูผู้สอน จำนวน 9 คน และนักเรียนจำนวน 186 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง และขั้นปรับปรุงรูปแบบการประเมิน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักคือครูผู้สอน จำนวน 9 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง จากขั้นการนำรูปแบบไปใช้และประเมินรูปแบบการประเมิน ผลการวิจัย พบว่า 1) รูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) วัตถุประสงค์ของการประเมิน (2) เนื้อหาที่มุ่งประเมิน (3) ตัวบ่งชี้และเกณฑ์การประเมิน (4) วิธีการประเมิน (5) เครื่องมือการประเมิน  (6) ผู้ทำการประเมิน และ (7) การรายงานผลและให้ข้อมูลย้อนกลับ 2) ผลการประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบ พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมาก (equation =4.45, S.D.=0.62) และผลการศึกษาความพึงพอใจของครูผู้สอนที่มีต่อรูปแบบ โดยรวมอยู่ในระดับมาก (equation =4.13, S.D.=0.88) และ 3) ผลการปรับปรุงรูปแบบการประเมิน สรุปประเด็นในการปรับปรุง ดังนี้ (1) เครื่องมือประเมิน สำหรับผู้เรียนประเมินตนเองและเพื่อนประเมินผู้เรียน ใช้เครื่องมือคนละฉบับ (2) น้ำหนักคะแนนการประเมินให้มีน้ำหนักต่างกัน จำแนกตามผู้ประเมิน โดยกำหนดให้ครูผู้สอนมีน้ำหนักคะแนนมากกว่าผู้เรียนประเมินตนเองและเพื่อนประเมินผู้เรียน และ (3) แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน ใช้วิธีการเรียนรู้เชิงรุกรูปแบบใดก็ได้ที่สามารถบูรณาการสมรรถนะ (K S A) ได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง และเน้นการสร้างสถานการณ์ให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงเพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาสมรรถนะเต็มตามศักยภาพ ผลการศึกษาครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่จะนำรูปแบบนี้ไปกำหนดนโยบาย แผนงาน โครงการ กิจกรรมในการเตรียมความพร้อมการใช้หลักสูตร การจัดการเรียนรู้ และการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฤทธิลัน ศ., มะลาศรี อ., ขจรปัญญาไพศาล ค., เทียนยุทธกุล ส., & ภูครองทุ่ง ส. (2026). การพัฒนารูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะในรายวิชาคณิตศาสตร์ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์. วารสารวิจยวิชาการ, 9(5), 298–321. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/293588
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

ศักดิ์สิทธิ์ ฤทธิลัน, มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

การวัดผลการศึกษา การประเมินผลการศึกษา การวิจัยการศึกษา การจัดการเรียนรู้โดยใช้วิจัยเป็นฐานการวัดและประเมินผลการศึกษา และการเรียนรู้การวิจัยทางการศึกษา และการวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้การประกันคุณภาพการศึกษา

อมร มะลาศรี, มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

การวัดและประเิมนผลการศึกษา การประกันคุณภาพการศึกษา และการบริหารการศึกษา

คมสันทิ์ ขจรปัญญาไพศาล, มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

การบริหารการศึกษา

สุวรรณวัฒน์ เทียนยุทธกุล, มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

คณิตศาสตรศึกษา, คณิตศาสตร์,Mathematical logic, ความน่าจะเป็น
และสถิติเบื้องต้

สมใจ ภูครองทุ่ง, มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

การสอนคณิตศาสตร์

เอกสารอ้างอิง

เกศริน บินสัน และพัศรเบศวณ์ เวชวิริยะสกุล. (2565). การวิเคราะห์เปรียบเทียบแนวโน้มการพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศไทยและต่างประเทศ. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(11), 272-285.

จารุวรรณ ขวัญแน่น, เอื้อมพร หลินเจริญ, สายฝน วิบูลรังสรรค์ และวนินทร สุภาพ. (2558). การพัฒนารูปแบบการประเมินการเรียนรู้คณิตศาสตร์. Journal of Development Research (Humanities and Social Sciences), 8(3), 66-82.

ไชยยศ เรืองสุวรรณ. (2553). เทคโนโลยีการศึกษา: ทฤษฎีและการวิจัย. โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮาส์.

ณัฐวดี วังสินธ์. (2567). การประเมินผลการเรียนรู้ที่เน้นสมรรถนะความเป็นพลโลกของผู้เรียน โดยใช้โครงงานด้วยการบริการสังคมเป็นฐานในการจัดการเรียนรู้. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 30(2), 43-59.

ธัญมัย แฉล้มเขตต์, ฉัณทิพย์ จำเดิมเผด็จศึก, อรรถพล อารยเขมกุล และเตวิช พฤกษ์ปีต. (2568). การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ (Competency-Based Education) เพื่อพัฒนาผู้เรียนใน ศตวรรษที่ 21: การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบแนวปฏิบัติสากล. วารสารรัฐศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 8(2), 25-34.

เตือนใจ แสงไกร. (2569). การออกแบบการเรียนการสอนเชิงบูรณาการสมรรถนะโดยใช้ประสบการณ์เป็นฐาน: แนวคิดเชิงระบบเพื่อพัฒนาผู้เรียนในบริบทการศึกษาไทย, Education Journal of Nakhonratchasima College, 5(1), 1-8.

ทัศณรงค์ จารุเมธีชน. (2556). การพัฒนารูปแบบประเมินสมรรถนะครูระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. สุวีริยาสาส์น.

พรรณี ไพศาลทักษิณ. (2555). การพัฒนารูปแบบระบบการประกันคุณภาพภายในของวิทยาลัยพยาบาลสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

พิมพ์ปวีณ์ สุวรรณโณ. (2560). การพัฒนารูปแบบการประเมินสมรรถนะการวิจัยของอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคใต้ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

วิไลภรณ์ วิชญาวัฒน์. (2567). การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะตามทฤษฎีการเรียนรู้เชิง ประสบการณ์เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูนักพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น. Ratchaphruek Journal, 22(1), 171-186.

ศจีทิพย์ ตาลพันธ์, เอกราช โฆษิตพิมานเวช และกนกอร สมปราชญ์. (2566). การจัดการเรียนรู้ เชิงรุก (ACTIVE LEARNING). วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 6(5), 642-656.

ศรายุทธ รัตนปัญญา. (2557). การพัฒนารูปแบบการประเมินสมรรถนะโดยประยุกต์ใช้การประเมินแบบเสริมพลังอำนาจ สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาใหม่ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัย

ธรรมาธิราช].

ศิริชัย กาญจนวาสี. (2562). ทฤษฎีการประเมิน. (พิมพ์ครั้งที่ 9). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศักดิ์สิทธิ์ ฤทธิลัน, อมร มะลาศรี, คมสันทิ์ ขจรปัญญาไพศาล, สุวรรณวัฒน์ เทียรยุทธกุล และสมใจ ภูครองทุ่ง. (2569). การศึกษาสภาพปัญหาการประเมินผลการเรียนรู้ฐานสมรรถนะของครูผู้สอนในรายวิชาคณิตศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนในสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 32(1), 155-171.

ศิริพร มโนพิเชฐวัฒนา. (2547). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์แบบบูรณาการที่เน้นผู้เรียนมีสวนร่วมในการเรียนรู้ที่กระตือรือร้น เรื่อง ร่างกายมนุษย์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

ศูนย์ดำเนินงาน PISA แห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567).ผลการประเมิน PISA 2022 : บทสรุปสำหรับผู้บริหาร. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.). https://drive.google.com/file/d/1d6ZcuyqEOd23f

w1Jp1C9GRvRx03KFCZ0/view

สุวัทนา สงวนรัตน์ และชวน ภารังกูล. (2564). หลักสูตรและการเรียนการสอนฐานสมรรถนะในสถานศึกษา. วารสารสิรินธรปริทรรศน, 22(2), 351-364.

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2567ก). รายงานผลการวิเคราะห์ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (O-net) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2567 เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน. https://www.niets.or.th/th/content/view/26778

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2567ข). รายงานผลการวิเคราะห์ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (O-net) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2567 เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน. https://www.niets.or.th/th/content/view/26778

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2567ค). รายงานผลการวิเคราะห์ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (O-net) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2567 เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน. https://www.niets.or.th/th/content/view/26778

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2568). พัฒนาศักยภาพผู้เรียนด้วยหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะ. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2555). คู่มือประเมินสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศ เพื่อพัฒนาและส่งเสริม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก(Active Learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้. หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (ม.ป.ป.). (ร่าง) คู่มือการใช้กรอบหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช... สำหรับช่วงชั้นที่ 1. กระทรวงศึกษาธิการ.

อัจฉริยา พรมท้าว. (2560). การพัฒนารูปแบบการประเมินทักษะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู. สาขาวิจัยและประเมินผลการศึกษา คณะครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

Bonwell, C. C. (1995). Active Learning: Creating Excitement in the Classroom. The George Washington University.

CBE thailand. (2564). โครงการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ....(หลักสูตรฐานสมรรถนะ). https://cbethailand.com

CBE thailand. (2565). แนวทางการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์. https://cbethailand.com/wp-content/uploads/2022/01/2.-8A.-2-05.01.65.pdf

Kolb, A. D., Rubin, M. I., & Osland, J. (1991). Organizational behavior: An Experiential Approach. (5th ed.). Prentice-Hall.

Meyers, C., & Jones, T. B. (1993). Promoting Active Learning: Strategies for the College Classroom. Jossey-Bass.

Shenker, J. I., Goss, S. A., & Bernstein, D. A. (1996). Instruction’s Resource Manual for Psychology: Implementing Active Learning in the Classroom. Retrieve September 22, 2011, from http://s.psych.uiuc.edu/~jshenker/active.html

Stufflebeam, D. L. (1981). Metaevaluation: Concepts, standards, and uses. In R. A. Berk (Ed.), Educational evaluation methodology: The state of the art (pp. 146–163). The Johns Hopkins University Press.

Wen, M. L., & Tsai, C. C. (2006). University Students' Perceptions of and Attitudes Toward (Online) Peer Assessment. Higher Education, 51, 27–44. from https://doi.org/10.1007/s10734-004-6375-8