พลโลกศึกษากับการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนยุคใหม่

Main Article Content

ก็ หน่อทิม
วรรณรี ปานศิริ
ลักขณา บุญณรงค์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอแนวคิด และแนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนผ่านกรอบแนวคิดพลโลกศึกษา ซึ่งเป็นศาสตร์ของการจัดการศึกษาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และค่านิยมที่สำคัญ ที่จำเป็นต่อการมีส่วนร่วมอย่างรับผิดชอบกับสังคม ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับโลก โดยการจัดการเรียนการสอนตามขั้นตอนที่เตรียมไว้อย่างเป็นระบบ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาสมรรถนะและทักษะสำคัญของผู้เรียนได้อย่างตรงจุด โดยมุ่งให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย ในบริบทที่แตกต่างกัน เพื่อฝึกฝนทักษะที่จำเป็นจนเกิดความชำนาญและสามารถนำไปใช้ได้จริง บทความนี้ได้วิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดพลโลกศึกษาในหลากหลายมิติ รวมถึงสมรรถนะสำคัญของพลโลกในยุคใหม่ และขอบข่ายการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาที่สอดคล้องและส่งเสริมแนวคิดพลโลกศึกษา พร้อมทั้งนำเสนอแนวทางในการจัดการเรียนรู้ที่สามารถนำมาผสานร่วมกับขอบข่ายงานวิชาการเพื่อยกระดับผลของการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนตามแนวคิดพลโลกศึกษา ผลการศึกษา พบว่า พลโลกศึกษาเป็นการจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นพัฒนาผู้เรียน 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านความรู้และความเข้าใจประเด็นโลก 2) ด้านทักษะการมีส่วนร่วมในสังคมโลก และ 3) ด้านจริยธรรมและพฤติกรรม โดยมีขอบข่ายของงานวิชาการที่สำคัญในการบูรณาการกับการจัดการเรียนการสอนตามแนวคิดพลโลกศึกษา 4 ด้าน คือ 1) ด้านพัฒนาหลักสูตร 2) ด้านการจัดการเรียนรู้ 3) ด้านการวัดผลและประเมินผล และ 4) พัฒนาบุคลากรครู โดยองค์ความรู้สำคัญนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนที่เป็นประโยชน์ต่อบริบทของสถานศึกษาในทุกระดับที่มีเป้าหมายในการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาให้มีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืนแท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หน่อทิม ก., ปานศิริ ว. ., & บุญณรงค์ ล. . (2026). พลโลกศึกษากับการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนยุคใหม่. วารสารวิจยวิชาการ, 9(6), 459–477. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/293861
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชุณวัฒน์ ปุงบางกระดี่. (2564). การพัฒนานวัตกรรมการบริหารวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาตามแนวคิดการประเมินแบบร่วมมือและเป้าหมายของสะเต็มศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=6258&context=chulaetd

นันทนา ชมชื่น. (2563). กลยุทธ์การบริหารวิชาการของโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิด ความเป็นพลเมืองโลก [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/4394/

นุธิดา ทวีชีพ. (2565). ผลของพฤติกรรมการกลั่นแกล้งในโรงเรียนที่มีต่อความผูกพันของนักเรียนระดับประถมศึกษา : การวิจัยแบบผสานวิธี. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. https://ir.buu.ac.th/dspace/bitstream/1513/1390/1/61910034.pdf

เบญญาภา วิไลวรรณ. (2566). นวัตกรรมการบริหารวิชาการโรงเรียนอนุบาลตามแนวคิดทักษะนวัตกร [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=11144&context=chulaetd

ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7. (2561, ตุลาคม 12). เผยเด็กไทยถูกรังแกในโรงเรียนเป็นอันดับ 2 ของโลก. ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7. https://mhc7.dmh.go.th/12/10/2018/6736

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). พลโลกศึกษา: หัวเรื่อง และวัตถุประสงค์การเรียนรู้ (Global Citizenship Education: Topics and Learning Objectives). https://academic.obec.go.th/web/images/document/1674801150_d_1.pdf

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). สภาวะการศึกษาไทย ปี 2564 สภาวการณ์การจัดการศึกษาตามแผนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา. https://www.onec.go.th/th.php/book/BookView/1938

สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ. (2556). คู่มือการบริหารโรงเรียนในโครงการพัฒนา การบริหารรูปแบบนิติบุคคล. https://www.tsk.ac.th/files/downloads/1597653845202008170344051.pdf

องค์การสหประชาชาติในประเทศไทย. (2568). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 4:การศึกษาที่มีคุณภาพ. https://thailand.un.org.

อาลิตา กาญจน์วราธร. (2566). กลยุทธ์การบริหารวิชาการสำหรับโรงเรียนประถมศึกษาในฐานวิถีชีวิตใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/5112/1/61252911.pdf

อำพวรรณ กังวานพณิชย์. (2568). รูปแบบการบริหารที่ส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนในโรงเรียนนานาชาติ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. https://ir.buu.ac.th/dspace/bitstream/1513/1390/1/65810072.pdf

Education Above All. (2012). Education for Global Citizenship. Education Above All. https://www.educationaboveall.org/library/education-global-citizenship

Ferrarini, Caitlin. (2024). Examining the Potential of Online Community-Based Learning to Foster Global Citizenship Capacities in College Students: A Mixed-Methods Multi-Institutional Study [Degree of Doctor of Philosophy, University of Massachusetts Boston]. https://scholarworks.umb.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1942&context=doctoral_dissertations

Helm, F., Baroni, A., & Acconcia, G. (2024). Global citizenship online in higher education. Educational Research for Policy and Practice, 23(1). 1-18. https://doi.org/10.1007/s10671-023-09351-6

Saperstein, E. (2023). Post-pandemic citizenship: The next phase of global citizenship education. Prospects, 53(3), 203–217. https://doi.org/10.1007/s11125-021-09594-2

UNESCO. (n.d.). Global citizenship and peace education. https://www.unesco.org/en/global-citizenship-peace-education/need-know.

World Economic Forum. (2020). The Future of Jobs Report 2020. https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2020.pdf.