รูปแบบการบริหารจัดการห้องสมุดตามหลักสังคหวัตถุธรรมของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ภาคเหนือตอนล่าง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารจัดการห้องสมุดของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการห้องสมุดตามหลักสังคหวัตถุธรรมของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการห้องสมุดตามหลักสังคหวัตถุธรรมของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพการบริหารจัดการห้องสมุดจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้บริหาร คณาจารย์ และเจ้าหน้าที่ จำนวน 152 รูป/คน โดยใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบโดยการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 รูป/คน ใช้แบบบันทึกการสัมมนา และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และระยะที่ 3 ประเมินรูปแบบโดยผู้บริหาร บรรณารักษ์ หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุด จำนวน 14 รูป/คน ใช้แบบประเมินและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารจัดการห้องสมุดของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 4.41, S.D. = 0.42) 2) รูปแบบการบริหารจัดการห้องสมุดตามหลักสังคหวัตถุธรรมที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ (1) ส่วนนำ ประกอบด้วยแนวคิด หลักการ และวัตถุประสงค์ของรูปแบบ (2) ส่วนเนื้อหาและแนวทางการดำเนินงาน ประกอบด้วยการบริหารจัดการห้องสมุด 6 ด้าน ได้แก่ ด้านการวางแผน ด้านการจัดการองค์การ ด้านบุคลากร ด้านทรัพยากรสารสนเทศและเทคโนโลยี ด้านการให้บริการ และด้านการประเมินผลและพัฒนา โดยบูรณาการหลักสังคหวัตถุธรรม 4 ประการ ได้แก่ ทาน การให้และแบ่งปันความรู้และทรัพยากร ปิยวาจา การสื่อสารด้วยถ้อยคำสุภาพและสร้างสรรค์ อัตถจริยา การปฏิบัติงานเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมและผู้ใช้บริการ และสมานัตตตา การปฏิบัติต่อบุคลากรและผู้ใช้บริการอย่างเสมอภาคและสม่ำเสมอ และ (3) ส่วนเงื่อนไขความสำเร็จ มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของผู้บริหารและบุคลากรในการนำหลักสังคหวัตถุธรรมไปประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการห้องสมุดอย่างเป็นรูปธรรม และ 3) ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า ด้านความถูกต้อง ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจยวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิจยวิชาการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
เฉลิมพร กุมภา, ทีปพิพัฒน์ สันตะวัน, และสายทิพย์ ยะฟู. (2564). รูปแบบการบริหารงานการประกันคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(2), 17–33.
นพพล เผ่าสวัสดิ์. (2564, 26 กันยายน). บทบาทของห้องสมุดและแนวโน้มพฤติกรรมการอ่านที่เปลี่ยนไป. https://op.mahidol.ac.th/ga/posttoday-31/
ประกาศ เรื่อง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). (2565, 1 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง, หน้า 1–143.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 27). โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พลอยธัญญา ปภาพิชญ์ธนันท์. (2565). แนวทางการบริหารจัดการห้องสมุดยุคใหม่ คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(12), 61–76.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก, หน้า 1–90.
สนทยา สาลี. (2562). การพัฒนารูปแบบบริการห้องสมุดที่เน้นผู้ใช้บริการสำหรับห้องสมุดมหาวิทยาลัยราชภัฏ [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]. https://doi.org/10.14457/STOU.the.2019.80
สุบิน ไชยยะ, พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์, และปิยพงษ์ สุเมตติกุล. (2563). กลยุทธ์การบริหารห้องสมุดมหาวิทยาลัยเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตของนิสิตนักศึกษา. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 48(2), 260–279.
UNESCO. (2021, November 1). Reimagining our futures together: A new social contract for education. https://www.unesco.org/en/articles/reimagining-our-futures-together-new-social-contract-education