Developing a Buddhism Dissemination Strategy to Promote the way of Life based on Panca Sila and Panca Dhamma in Small Temples for Sangha Administration Region 4

Main Article Content

Phra Kritsana Aunruean
Nutrada Wongnaya

Abstract

The purposes of this research article were 1) to study the conditions and problems of Buddhists living according to Panca Sila and Panca Dhamma; 2) to study the conditions, problems, and factors related to the dissemination of Buddhism according to Panca Sila and Panca Dhamma in small temples; 3) to develop strategies for disseminating Buddhism to promote living according to Panca Sila and Panca Dhamma in small temples; and 4) to evaluate the strategies for disseminating Buddhism to promote living according to Panca Sila and Panca Dhamma for Sangha Administration Region 4. A mixed-methods research approach was used. Quantitative research collected data from 400 Buddhists and 376 monks via questionnaires, analyzed using frequency, percentage, mean, and standard deviation. Qualitative research collected data from 38 informants, including provincial/district/sub-district ecclesiastical administrators, abbots, monks, and religious scholars, and 21 experts in Buddhist dissemination and strategy through interviews, focus group discussions, workshops, and expert-based seminars, analyzed using content analysis. The research findings revealed that 1) most Buddhists used Panca Sila, Panca Dhamma in their lives, but were unable to practice all of them; 2) small temples in the Sangha Administration Region 4 mostly focused on sermons within the temple but lack lectures, discussions, Vipassana meditation instruction, and the use of media and technology for disseminating Buddhism. The problems stem from the monks' speaking skills and readiness, as well as the ineffective development and selection of media and technology for dissemination; 3) the strategy for disseminating Buddhism consisted of a vision, mission, objectives, 4 strategic issues, 11 strategies, 36 measures, and 14 indicators; and 4) the developed strategies were evaluated for their consistency, appropriateness, feasibility, and usefulness at the highest level in all aspects.

Article Details

How to Cite
Phra Kritsana Aunruean, & Wongnaya, N. . (2026). Developing a Buddhism Dissemination Strategy to Promote the way of Life based on Panca Sila and Panca Dhamma in Small Temples for Sangha Administration Region 4. The Journal of Research and Academics, 9(2), 16–33. retrieved from https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/282010
Section
Research Article

References

แก้ว ชิดตะขบ. (2553). ประวัติความสำคัญของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา (จากชมพูทวีปสู่สุวรรณภูมิ). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

พระกรศิริ คตภูธร. (2561). ยุทธศาสตร์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืนของคณะสงฆ์ ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 4-5. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

พระครูปลัดเฉลิมพร อภิวโร. (2564). การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาในด้านการปกครองโดยใช้หลักพรหมวิหารธรรม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(6), 136-146.

พระครูปลัดชาลิน กตปุญฺโญ และพระครูวินัยธรมานะ หิริธมฺโม. (2565). การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน. วารสารหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(2), 47-57.

พระครูสมุห์ประเสริฐ เสฏฐปุตฺโต (พัตรสิงห์), ธนรัฐ สะอาดเอี่ยม และพระราชวิมลโมลี. (2565). ศึกษาคุณค่าของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในรูปแบบสื่อออนไลน์ ของพระสงฆ์ในจังหวัดสุรินทร์. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 9(2), 23-36.

พระนัฐวุฒิ สิริจนฺโท. (2561). คุณสมบัติของพระนักเผยแผ่ที่พึงประสงค์ในสังคมยุคใหม่ในอำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระใบฎีกาศราวุฒิ หงษ์คำ, ภักดี โพธิ์สิงห์ และเสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร. (2562). การเสริมสร้างประสิทธิผลการบริหารงานของพระสังฆาธิการในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 11. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 6(1), 97-117.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธวิธีในการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ : บริษัท พิมพ์สวย จำกัด.

พระพิภพ แพงท้าว. (2563). การบริหารการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ในจังหวัดนนทบุรี ตามแผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์.

พระมหาคณิตพล สุนทรรํสี (ขบวนงาม). (2562). ศึกษาพฤติกรรมการนำศีล 5 ไปใช้ในชีวิตประจำวันของประชาชนบ้านกระทม อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาไท อิสฺสรธมฺโม (ธรรมกิจ). (2565). กระบวนการสร้างศรัทธาของชาวพุทธรุ่นใหม่ด้วยการท่องเที่ยวแบบสันตินวัตวิถี. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสันติศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณวิทยาลัย.

พระราชวรเมธี และคณะ. (2560). แผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา 2560-2564 “การนำนโยบายสู่การปฏิบัติ”. เข้าถึงได้จาก https:// pasangha.com/แผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา

พระอธิการสมบุญ อภิปุณโณ, พระครูวิสุทธานันทคุณ และพระสมุทรวชิรโสภณ. (2566). การพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(2), 115-127.

พระอุดมบัณฑิต. (2565). รูปแบบและเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(2) 22-65.

พุทธทาสภิกขุ (พระธรรมโกศาจารย์). (2553). พุทธทาส แนะแนวจริยธรรมร่วมสมัย ชุดที่ 3 จุดหมายปลายทางและตัวแท้ของจริยธรรม. กรุงเทพฯ : ดวงตะวัน.

วุฒิชัย วงค์ปัญโญ, ทวนทอง เชาวกีรติพงศ์ และสมชัย วงษ์นายะ. (2567). กลยุทธ์การบริหารจัดการภาครัฐอัจฉริยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 14(2), 88-106.

สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์. (2564). การบริหารเชิงกลยุทธ์. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ : อมรินทร์ฮาวทู อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง.

สุทธินันท์ หล่อวิไลกุล. (2564). ศีลธรรม ที่เริ่มหายไปจากความเป็นพลเมืองของไทย. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 2(2), 45-58.

Yamane, T. (1973). Statistics : An Introductory Analysis. (3rd ed). New York : Harper and Row Publications.