การพัฒนากลยุทธ์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักเบญจศีล เบญจธรรมของวัดขนาดเล็กในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 4

Main Article Content

พระกฤษณะ อุ่นเรือน
ณัฐรดา วงษ์นายะ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการดำเนินชีวิตตามหลักเบญจศีล เบญจธรรมของพุทธศาสนิกชน 2) ศึกษาสภาพ ปัญหา และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามหลักเบญจศีล เบญจธรรมของวัดขนาดเล็ก 3) พัฒนากลยุทธ์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักเบญจศีล เบญจธรรมของวัดขนาดเล็ก และ 4) ประเมินกลยุทธ์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักเบญจศีล เบญจธรรมของวัดขนาดเล็กในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 4 ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณรวบรวมข้อมูลจากพุทธศาสนิกชน 400 คน พระสงฆ์ 376 รูป โดยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิจัยเชิงคุณภาพ จากผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ พระสังฆาธิการระดับเจ้าคณะจังหวัด/อำเภอ/ตำบล เจ้าอาวาส พระสงฆ์และนักวิชาการศาสนา จำนวน 38 คน ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและด้านกลยุทธ์ จำนวน 21 คน โดยการสัมภาษณ์ สนทนากลุ่ม ประชุมเชิงปฏิบัติการและสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) พุทธศาสนิกชนส่วนใหญ่ใช้หลักเบญจศีล เบญจธรรมในการดำเนินชีวิตแต่ไม่สามารถปฏิบัติได้ครบทุกข้อ 2) วัดขนาดเล็กในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 4 ส่วนใหญ่เน้นการเทศนาธรรมในวัดแต่ไม่มีการปาฐกถาธรรม การสนทนาธรรม การสอนวิปัสสนากรรมฐาน และการใช้สื่อและเทคโนโลยีในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ปัญหาเกิดจากทักษะในการพูดและความพร้อมของพระสงฆ์ และการพัฒนาเลือกใช้สื่อและเทคโนโลยีในการเผยแผ่ยังไม่มีประสิทธิภาพ 3) กลยุทธ์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาฯ ประกอบด้วย วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าประสงค์ 4 ประเด็นกลยุทธ์ 11 กลยุทธ์ 36 มาตรการ และ14 ตัวชี้วัด และ 4) กลยุทธ์ที่พัฒนาขึ้นมีการประเมินความสอดคล้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พระกฤษณะ อุ่นเรือน, & วงษ์นายะ ณ. . (2026). การพัฒนากลยุทธ์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักเบญจศีล เบญจธรรมของวัดขนาดเล็กในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 4. วารสารวิจยวิชาการ, 9(2), 16–33. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/282010
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

แก้ว ชิดตะขบ. (2553). ประวัติความสำคัญของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา (จากชมพูทวีปสู่สุวรรณภูมิ). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

พระกรศิริ คตภูธร. (2561). ยุทธศาสตร์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืนของคณะสงฆ์ ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 4-5. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

พระครูปลัดเฉลิมพร อภิวโร. (2564). การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาในด้านการปกครองโดยใช้หลักพรหมวิหารธรรม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(6), 136-146.

พระครูปลัดชาลิน กตปุญฺโญ และพระครูวินัยธรมานะ หิริธมฺโม. (2565). การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน. วารสารหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(2), 47-57.

พระครูสมุห์ประเสริฐ เสฏฐปุตฺโต (พัตรสิงห์), ธนรัฐ สะอาดเอี่ยม และพระราชวิมลโมลี. (2565). ศึกษาคุณค่าของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในรูปแบบสื่อออนไลน์ ของพระสงฆ์ในจังหวัดสุรินทร์. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 9(2), 23-36.

พระนัฐวุฒิ สิริจนฺโท. (2561). คุณสมบัติของพระนักเผยแผ่ที่พึงประสงค์ในสังคมยุคใหม่ในอำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระใบฎีกาศราวุฒิ หงษ์คำ, ภักดี โพธิ์สิงห์ และเสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร. (2562). การเสริมสร้างประสิทธิผลการบริหารงานของพระสังฆาธิการในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 11. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 6(1), 97-117.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธวิธีในการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ : บริษัท พิมพ์สวย จำกัด.

พระพิภพ แพงท้าว. (2563). การบริหารการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ในจังหวัดนนทบุรี ตามแผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์.

พระมหาคณิตพล สุนทรรํสี (ขบวนงาม). (2562). ศึกษาพฤติกรรมการนำศีล 5 ไปใช้ในชีวิตประจำวันของประชาชนบ้านกระทม อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาไท อิสฺสรธมฺโม (ธรรมกิจ). (2565). กระบวนการสร้างศรัทธาของชาวพุทธรุ่นใหม่ด้วยการท่องเที่ยวแบบสันตินวัตวิถี. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสันติศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณวิทยาลัย.

พระราชวรเมธี และคณะ. (2560). แผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา 2560-2564 “การนำนโยบายสู่การปฏิบัติ”. เข้าถึงได้จาก https:// pasangha.com/แผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา

พระอธิการสมบุญ อภิปุณโณ, พระครูวิสุทธานันทคุณ และพระสมุทรวชิรโสภณ. (2566). การพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(2), 115-127.

พระอุดมบัณฑิต. (2565). รูปแบบและเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(2) 22-65.

พุทธทาสภิกขุ (พระธรรมโกศาจารย์). (2553). พุทธทาส แนะแนวจริยธรรมร่วมสมัย ชุดที่ 3 จุดหมายปลายทางและตัวแท้ของจริยธรรม. กรุงเทพฯ : ดวงตะวัน.

วุฒิชัย วงค์ปัญโญ, ทวนทอง เชาวกีรติพงศ์ และสมชัย วงษ์นายะ. (2567). กลยุทธ์การบริหารจัดการภาครัฐอัจฉริยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 14(2), 88-106.

สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์. (2564). การบริหารเชิงกลยุทธ์. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ : อมรินทร์ฮาวทู อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง.

สุทธินันท์ หล่อวิไลกุล. (2564). ศีลธรรม ที่เริ่มหายไปจากความเป็นพลเมืองของไทย. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 2(2), 45-58.

Yamane, T. (1973). Statistics : An Introductory Analysis. (3rd ed). New York : Harper and Row Publications.