แนวทางการจัดการเรียนรู้สู่การพัฒนาศักยภาพและเสริมพลังผู้สูงอายุ สำหรับสังคมสูงวัยภายใต้วิถีชีวิตใหม่
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ ในพื้นที่จังหวัดแพร่ 2) วิเคราะห์องค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้ และ 3) สร้างกลไกการส่งเสริมและพัฒนาสมรรถนะของผู้สูงอายุเพื่อมุ่งสู่ Healthy Aging และ Active Aging โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นสำหรับรองรับสังคมสูงวัยภายใต้วิถีชีวิตใหม่ในพื้นที่จังหวัดแพร่ การวิจัยนี้เป็นแบบผสานวิธี เก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 29 คน และการสนทนาผู้นำชมรมผู้สูงอายุ จำนวน 11 คน โดยใช้การสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้ของผู้สูงอายุอยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.65) โดยเฉพาะการเข้าร่วมที่ไม่ต่อเนื่อง ในขณะที่ความต้องการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก (
= 3.45) โดยต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานที่รับผิดชอบมากที่สุด 2) องค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้และประเมินสมรรถนะของผู้สูงอายุเพื่อมุ่งสู่ Healthy Aging และ Active Aging มี 8 องค์ประกอบได้แก่ หลักการดูแลสุขภาพกาย การพัฒนาสุขภาพจิต การสร้างความรู้และทักษะ กิจกรรมนันทนาการ 6 มิติ การช่วยเหลือตนเองด้านสุขภาพ สุขภาพอนามัย การใช้ชีวิตอย่างมีความสุข และการพัฒนาอาชีพและภูมิปัญญา ที่นำมาสู่การพัฒนา 3 หมวดวิชา คือ วิชาชีวิต วิชาชีพ และวิชาการ มีความสอดคล้องกับศักยภาพและความต้องการของสูงอายุ และ 3) กลไกการส่งเสริมและพัฒนาสมรรถนะประกอบด้วย 9 แนวทางสำคัญ ตั้งแต่การสำรวจความต้องการ การกำหนดวัตถุประสงค์การเรียนรู้ การออกแบบเนื้อหาและกระบวนการ การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้หรือสื่อการเรียนรู้ การสร้างเครือข่าย การวิจัยและพัฒนา จนถึงการประเมินผลและถอดบทเรียน โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้าง “สังคมผู้สูงอายุไทยที่มีพฤฒิพลัง” อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจยวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิจยวิชาการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ทนงศักดิ์ ยิ่งรัตนสุข. (2558). การส่งเสริมบทบาทผู้สูงอายุในการขับเคลื่อนกิจกรรมในชุมชน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดแพร่. (2565). รายงานพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน จังหวัดแพร่ ปี พ.ศ. 2565. จังหวัดแพร่. (อัดสำเนา)
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2561). รายงานสถิติประชากรและบ้านเรือน พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ. https://www.nso.go.th
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2563). แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่สอง (พ.ศ. 2545–2564) และแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ (พ.ศ. 2566–2580) ฉบับปรับปรุง. กรุงเทพฯ. https://www.nesdc.go.th
สำนักงานสภาที่ปรึกษาเพื่อพัฒนาแรงงานแห่งชาติ. (2556). แนวทางการส่งเสริมการมีงานทำของผู้สูงอายุในชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กระทรวงแรงงาน.
Jarvis, P. (2006). Towards a comprehensive theory of human learning. Abingdon : Routledge.
Knowles, M. S. (1984). The adult learner: A neglected species (3rd ed.). Houston, TX: Gulf Publishing.
Wallerstein et al. (2018). Community-based participatory research for health: Advancing social and health equity. (3rd ed.). San Francisco : Jossey-Bass.
World Health Organization. (2020). Decade of healthy ageing: Baseline report.Retrieved from. https://www.who.int/publications/i/item/
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York : Harper & Row.