ผู้บริหารสถานศึกษานวัตกรรมและเทคโนโลยีการบริหารการศึกษายุคดิจิทัล
Main Article Content
บทคัดย่อ
ผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลมีบทบาทสำคัญในการนำพาสถานศึกษาให้สามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมและเทคโนโลยี โดยนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการ เพื่อให้การดำเนินงานมีความรวดเร็ว เป็นระบบ และสามารถใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล ทั้งด้านบทบาท คุณลักษณะ และทักษะที่จำเป็น ตลอดจนการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารสถานศึกษา จากการศึกษา พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลควรมีวิสัยทัศน์ เปิดรับการเปลี่ยนแปลง มีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยี สามารถวางแผนและตัดสินใจโดยอาศัยข้อมูล ส่งเสริมให้ครูและบุคลากรได้พัฒนาความรู้และทักษะด้านเทคโนโลยี รวมทั้งเปิดโอกาสให้บุคลากรมีส่วนร่วมในการพัฒนาสถานศึกษา นอกจากนี้ ผู้บริหารควรนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการบริหารงานวิชาการ งานงบประมาณ งานบุคคล และงานบริหารทั่วไป เพื่อช่วยลดขั้นตอนการทำงาน เพิ่มความรวดเร็วในการสื่อสาร และทำให้การบริหารทรัพยากรเกิดประโยชน์สูงสุด ดังนั้น ผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลจึงไม่ได้มีหน้าที่เพียงนำเทคโนโลยีมาใช้ในการทำงานเท่านั้น แต่ต้องสามารถนำความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม และการมีส่วนร่วมของบุคลากรมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา เพื่อพัฒนาการบริหารจัดการ ยกระดับคุณภาพการศึกษา และเตรียมความพร้อมของสถานศึกษาให้สามารถก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจยวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิจยวิชาการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กมลชนก เพ่งผล และพรศักดิ์ สุจริตรักษ์. (2567). แนวทางการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 25(2), 566–579.
กรธิดา รักธรรม, สุภัชฌาน์ ศรีเอี่ยม และชาญชัย วงศ์สิรสวัสดิ์. (2568). การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 7(3), 1005–1018.
กัญภร เอี่ยมพญา, สรรเสริญ หุ่นแสน, ศรัญภร ศิลปประเสริฐ, กฤษฎา พลอยศรี และอดิเรก เยาว์วงค์. (2567). ตัวบ่งชี้การบริหารโดยใช้นวัตกรรมทางการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา เขต 1. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(8), 301–312.
กิตติ สมอุ่มจารย์. (2568). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษากับการพัฒนาการเรียนรู้ยุคดิจิทัล. วารสารการทดสอบและการประเมินทางการศึกษาระดับชาติ, 6(1), 1–16.
ไกรศร เจียมทอง. (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม]. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. https://arit.rmu.ac.th/?page_id=5222
จันทิมา ชิ้นปิ่นเกลียว, อาทิตย์ ฉัตรชัยพลรัตน์ และกษมา ชนะวงศ์. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 8(2), 131–145.
จารุ โสภาคะยัง และสุกัญญา สุดารารัตน์. (2566). นวัตกรรมการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัลกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารราชภัฏพระนครวิชาการ, 2(1), 27–35.
จุฬาลักษณ์ โสระพันธ์. (2564, 17 มีนาคม). บทบาทของผู้บริหารการศึกษายุคดิจิทัล. https://adacstou.wixsite.com/adacstou/singlepost/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%82%E0%B8%A.
ชยพล พานิชเลิศ และเพียงแข ภูผายาง. (2564). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาต่อการส่งเสริมการจัดการศึกษาเพื่อให้ผู้เรียนเกิดทักษะในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 6. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(1), 45–57.
เฌณิศา ศรีวิชัย. (2566). การศึกษาการรู้ดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา]. University of Phayao Digital Collections.
ณปภาพร จันทร์ดวง และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). การบริหารสถานศึกษาสู่การเป็นสถานศึกษาแห่งนวัตกรรม. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 20(39), 144–150.
ณัฐสิริ ละน้อย และจารุวรรณ แก่นทรัพย์. (2568). การบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา กลุ่มโรงเรียนแม่สอด-ท่าสายลวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(4), 213–232.
ตฤนพรรษ มงคล, จันทรฉาย ยมสูงเนิน, ธีระภัทร ประสมสุข และเสกชัย ชมภูนุช. (2569). การบริหารงานบุคคลในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาจอมทอง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, 10(1), 463–476.
ธนรัตน์ กุลศรี. (2564). การศึกษาบทบาทของผู้บริหารต่อการจัดการศึกษายุคดิจิทัลของโรงเรียน สังกัดกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น อำเภอเมืองเชียงราย [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา]. University of Phayao Digital Collections.
ธนวัฒน์ สุวรรณเหลา. (2564). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี]. http://www.repository.rmutt.ac.th
/dspace/handle/123456789/4183
ธนาชัย เพียรไทสงค์, อมรทิพย์ เจริญผล และชารี มณีศรี. (2569). การบริหารงานทั่วไปในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากลุ่มหนองหาน 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 6(2), 867–878.
นิกร ธานีวรรณ. (2567). แนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด]. https://dcms.thailis.or.th/tdc
/login.php?Int_code=32&RecId=745&obj_id=3441&xcode=Array
พิเชษฐ์ ประสานชีพ และสุมาลี ศรีพุทธรินทร์. (2568). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรมการศึกษา, 5(2), 98–107.
พีระ ดีเลิศ, จันจิรา ดีเลิศ และพิชญ์วรา จันทร์แย้ม. (2567). วัฒนธรรมองค์กรกับการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการเทคโนโลยีการจัดการ, 5(3), 153–163.
มิ่งขวัญ อินต๊ะพิงค์, ธีระภัทร ประสมสุข, เมืองอินทร์ ชรสุวรรณ และพงษ์ไทย บัววัด. (2567). การบริหารงานงบประมาณในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา กลุ่มการศึกษาสงเคราะห์ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(1), 1127–1138.
ยุบลวรรณ สาชนะ. (2568). นวัตกรรมการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(3), 635–649.
รัตนาวดี เที่ยงตรง และฉลอง ชาตรูประชีวิน. (2565). การศึกษาการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(8), 404–418.
วิภาวดี จักรแก้ว, เบญจพร ชนะกุล และสุภาพ เต็มรัตน์. (2565). พฤติกรรมการบริหารของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศการศึกษาในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 12. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 9(1), 275–292.
สราวุธ ปัดตังทานัง, พระวรเชษฐ์ วิสุทธิสาโร และสุรินทร์ นานาผล. (2568). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 5(1), 22–30.
สาคร มหาหิงค์, บุญจักรวาล รอดบำเรอ และวิราภรณ์ ส่งแสง. (2565). คุณลักษณะผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 1(4), 62–75.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
หาญชัย เกียรติฟูเฟื่อง, วิทยา จันทร์ศิลา และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2565). ความต้องการพัฒนาคุณลักษณะในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2. Journal of Modern Learning Development, 7(6), 184–193.
อมรรัตน์ เตชะนอก. (2563). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศในศตวรรษที่ 21. Journal of Modern Learning Development, 5(6), 364–373.
อัสนี โปราณานนท์, สันติ บูรณะชาติ, ธิดาวัลย์ อุ่นกอง และน้ำฝน กันมา. (2567). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้สำหรับผู้บริหารโรงเรียนเอกชน. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(59), 384–400.
อิศรา หาญรักษ์. (2563). ทักษะการบริหารงานของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จังหวัดนครพนม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร]. https://gsmis.snru.ac.th/e-thesis/thesis_detail?r=61421229121
เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2559, 1 พฤศจิกายน). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล (School Management in Digital Era). https://www.trueplookpanya.com
/education/content/52232/-edu-teaartedu-teaart-teaartdir—
Drake, T. L., & Roe, W. H. (1986). The principalship (3rd ed.). Macmillan.
OECD. (2023, December 13). OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD.
UNESCO. (2024). Global Education Monitoring Report 2024/5: Leadership in education – Lead for learning. (Report). UNESCO.