นิติปรัชญาในเพลงเพื่อชีวิตของไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
กฎหมายคือองค์ประกอบสำคัญของการประกอบสร้างสังคม ที่ใดมีสังคมที่แห่งนั้นย่อมมีกฎหมาย เป็นหน้าที่สำคัญของประชาชนในสังคมที่ต้องเรียนรู้และเข้าใจถึงกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในสังคมของตนเอง เปรียบดังการเล่นเกมส์ที่ผู้เล่นต้องคอยเรียนรู้กติกาในการเล่นอยู่เสมอเพื่อมิให้ละเมิดกติกาซึ่งเปรียบได้ดังกฎหมายที่คอยควบคุมสังคมให้เป็นปกติสุข ผู้เขียนเห็นว่าปัจจุบันมีกฎหมายในสังคมอยู่เป็นอันมากเกินกว่าที่ผู้คนทั่วไปจะเรียนรู้ได้หมดสิ้น ทั้งการเรียนรู้และเข้าใจกฎหมายก็มิจำเป็นจะต้องผูกขาดเฉพาะในรั้วสถาบันกฎหมาย หรือรั้วสถานศึกษาเท่านั้น ผู้คนมากมายสามารถอาศัยการเสพวรรณกรรม บทเพลง หรือทางเลือกอื่นในการรับรู้และเข้าใจกฎหมายได้ ในขณะเดียวกันวรรณกรรม หรือบทเพลงก็เป็นแนวทางหนึ่งในการถ่ายทอดภาวะความรับรู้ ความเข้าใจ และวิธีใช้กฎหมายของประชาชนได้เช่นกัน บทเพลงเพื่อชีวิตเป็นแนวทางสำคัญในการสะท้อนความคิด ความเชื่อของสังคมที่มีต่อกฎหมาย และเป็นการแผ้วถางเส้นทางสำคัญแห่งยุคสมัยให้กับมวลชนในการต่อสู้ เรียกร้อง ผ่านหลายบทเพลงที่ผู้เขียนได้วิเคราะห์ไว้ พบว่าบทเพลงเพื่อชีวิตสามารถสอดแทรกนิติปรัชญาสู่ครัวเรือน ท้องไร่ท้องนา หรือในโรงงานอุตสาหกรรม ซึมซาบเข้าสู่ห้วงความคิดได้ตั้งแต่ชนชั้นนายทุนกระทั่งชนชั้นกรรมาชีพ เป็นแนวทางใหม่สำหรับการศึกษาวิชากฎหมายที่มิได้จำกัดอยู่เพียงในตำรา หรือห้องเรียน แต่อยู่ในทุกที่แม้แต่ในบทเพลง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คฑาวุธ ทองไทย. “การศึกษาเพลงเพื่อชีวิตของไทยจากแนวพัฒนาการสู่การวิเคราะห์การประกอบสร้างวาทกรรมทางสังคม.” วารสารรูสมิแล 40, ฉ.2 (พฤษภาคม-สิงหาคม 2562): 21. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rusamelae/article/view/225736. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568.
จันทร์จิรา บุญประเสริฐ. “จากวันนั้น....ถึงวันนี้ของคนข้ามเพศกับการเกณฑ์ทหาร.” 2567. https://thaitga.org/contents?id=176. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2568.
จรัญ โฆษณานันท์. นิติปรัชญาแนววิพากษ์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: นิติธรรม, 2555.
ชนัสนันท์ การัยภูมิ. “ไททศมิตร - เพื่อชีวิตกู: จิตวิทยาการโน้มน้าวใจ กับการสะท้อนประเด็นทางสังคมผ่านดนตรี.” วารสารดนตรีบ้านสมเด็จฯ 4, ฉ.2 (กรกฎาคม – ธันวาคม 2565): 113. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/MusBSRU/article/view/69. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568.
ธนัญชัย ไกรเทพ. “วิวัฒนาการของเพลงเพื่อชีวิตจากยุคคณะราษฎร พ.ศ. 2475 ถึงยุคคณะราษฎร พ.ศ. 2563.” วารสารดนตรีและศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยขอนแก่น 5, ฉ.1 (มกราคม – เมษายน 2566): 53.
ประชาไท. “40 ปี นิติปรัชญา (1) จรัญ โฆษณานันท์: กฎหมายไทยกับอำนาจนิยมเชิงศีลธรรม.” 2562. https://prachatai.com/journal/2019/02/81212. สืบค้นเมื่อ 16 ธันวาคม 2568.
พิทักษ์ ศศิสุวรรณ. “วิพากษ์ปรัชญากฎหมายจีนผ่านวรรณกรรมสามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน).” วารสารนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ และสังคมศาสตร์ 7, ฉ.2 (กรกฎาคม – ธันวาคม 2023): 71-90. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/lawcrru/article/view/263902. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568.
สมชาย ปรีชาศิลปกุล. “พรมแดนความรู้ของการศึกษากฎหมายแนวนิติสำนึกในสังคมไทย.” วารสารนิติสังคมศาสตร์ 8, ฉ.1 (มกราคม-มิถุนายน 2558): 24-25. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CMUJLSS/article/view/64640/53024. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568.
อุนิษา เลิศโตมรสกุล, และอัณณพ ชูบำรุงกุล. อาชญากรรมและอาชญาวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2561.
Jerome Frank. Law and the Modern Mind. London Stevens & Sons Limited, 1949. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.275269/mode/2up, accessed December 10, 2025.
Oliver Wendell Holmes, Jr. “The path of the law.” Harvard Law Review 10, No.8 (1897): 591-598. https://archive.legmt.gov/bills/2023/Minutes/House/Exhibits/230406JUHa2.pdf. accessed December 10, 2025.
Puff. “รัฐนาฏกรรม…เน้นสร้างภาพมากกว่าแก้ปัญหาจริง?.” 2567. https://puff-onlinemag.com/editorial/politic-drama. accessed October 12, 2025.
Roscoe Pound. “The scope and purpose of sociological jurisprudence.” Harvard Law Review 25, No.6 (April, 1912): 489-516. https://www.jstor.org/stable/1324775?seq=1. accessed December 10, 2025.