การศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งศาลจังหวัดเชียงแสน

บทคัดย่อ

            การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษาถึงความเป็นไปได้ในการจัดตั้งศาลจังหวัดเชียงแสน ในจังหวัดเชียงราย เพื่อศึกษารูปแบบศาลจังหวัดเชียงแสนที่เหมาะสมและทันสมัยและเพื่อจัดทำร่างกฎหมายต้นแบบศาลจังหวัดเชียงแสน  ผลการวิจัยพบว่า

1. 1. ความเป็นไปได้ในการจัดตั้งศาลจังหวัดเชียงแสนพบว่าประชาชนในจังหวัดเชียงรายในอำเภอแม่สาย อำเภอเชียงแสน  อำเภอแม่จัน  อำเภอแม่ฟ้าหลวง  อำเภอดอยหลวง มีจำนวนมาก ประกอบกับการคมนาคมมาศาลจังหวัดเชียงรายมีระยะทางห่างไกล ปริมาณคดีและจำนวนประชาการ เงื่อนเวลาทางกฎหมาย การเข้าถึงการอำนวยความยุติธรรม  ดังนั้นเพื่อให้ประชาชนผู้มีอรรถคดีสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้นจึงต้องมีจัดตั้งศาลจังหวัดเชียงแสน


2. 2. รูปแบบศาลจังหวัดเชียงแสนที่เหมาะสมและทันสมัยพบว่าควรอยู่ในรูปแบบศาลอิเล็กทรอนิกส์ e-Court แม้ว่าผู้คนจะรู้สึกว่าการนำข้อพิพาทขึ้นสู่ศาลมีความยุ่งยากและมีค่าใช้จ่ายมาก จึงหลีกเลี่ยงที่จะไม่เป็นคดีความ และหากกรณีใดที่พูดคุยกันได้ก็จะทำการประนีประนอมกันไป แต่ในปีหนึ่งๆ ก็ยังมีเรื่องราวข้อพิพาทหรือคดีความฟ้องร้องขึ้นสู่ศาลยุติธรรมอีกนับล้านคดี ซึ่งแต่ละคดีก็จำเป็นต้องมีการบันทึกเรื่องราวและพยานหลักฐานต่างๆ ผ่านเอกสารทั้งจากผู้ฟ้องร้องและผู้ถูกฟ้องร้องเพื่อให้ผู้ที่อยู่ในกระบวนการยุติธรรม ดังนั้นสภาพการทำงานของศาลทั่วไปหรือที่เห็นในประเทศไทย ณ ปัจจุบันนี้ จึงเต็มไปด้วยเอกสารจำนวนมาก ทั้งที่กองอยู่บนโต๊ะทำงาน อยู่ในตู้เก็บเอกสาร หรืออยู่ในกล่องเก็บเอกสารที่เก็บไว้ในคลังเอกสารส่วนกลาง


3. 3. ร่างกฎหมายต้นแบบศาลจังหวัดเชียงแสนพบว่า

            มาตรา 1  พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติการจัดตั้งศาลจังหวัดเชียงแสน พุทธศักราช ....”

            มาตรา 2  ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

            มาตรา 3  จะเปิดทำการเป็นศาลจังหวัดเชียงแสนเมื่อใด จะได้มีพระราชกฤษฎีกาประกาศอีกชั้นหนึ่ง

            มาตรา 4  ให้ศาลจังหวัดเชียงแสนมีเขตตลอดท้องที่อำเภอแม่สาย  อำเภอเชียงแสน  อำเภอแม่จัน  อำเภอแม่ฟ้าหลวง  อำเภอดอยหลวง จังหวัดเชียงราย

            มาตรา 5   ให้ประธานศาลฎีกามีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้