สถานะทางกฎหมายของสิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
พัฒนาการของปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้แก่เครื่องจักร (Machine Learning) เพื่อให้สามารถ คิด และ ตัดสินใจ ประเมิน ให้คุณค่ากับสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยตนเองโดยปราศจากมนุษย์ที่อยู่ในฐานะของผู้ใช้ (User) คอยบงการ ซึ่งหากเปรียบกับโลกและวิวัฒนาการของมนุษย์แล้ว Cyber space นั้นเปรียบเสมือนเหมือนดินแดนที่เปี่ยมไปด้วยทรัพยากรข้อมูล และเป็นถิ่นที่อยู่ของผู้อาศัยในปริภูมิไซเบอร์ (Native-Cyber citizen) อันได้แก่ โปรแกรม ปัญญาประดิษฐ์ หรือกลุ่มก้อนของข้อมูลต่าง ๆ เป็นต้น เนื่องด้วยปริมาณมหาศาลของข้อมูลนี้เอง Cyber space จึงเป็นดินแดนที่เอื้อให้ผู้อาศัยเหล่านี้มีแนวโน้มในการที่จะวิวัฒน์ตนเองหรือแม้กระทั่งถือกำเนิดสิ่งใหม่ซึ่งมีศักยภาพในการรู้ตื่น (Awareness) ถึงตัวตนของตัวเอง โดยไม่อยู่ภายใต้ความควบคุมหรือถูกสร้างขึ้นโดยผู้ใช้ ซึ่งสิ่ง (Entity) นี้เองอาจเรียกได้ว่าเป็น “สิ่งทรงภูมิปัญญา (Intellectual entity)” ที่เกิดขึ้นในทะเลของข้อมูล และอยู่นอกเหนือกรอบแนวคิดทางกายภาพที่กฎหมายจะเข้าถึงได้ในปัจจุบัน
ดังนั้นเพื่อค้นหาข้อบ่งชี้ว่า สิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ (Autonomous Cyber intellectual entity) สามารถมีสถานะเป็นผู้ทรงสิทธิ หรืออยู่ใต้บังคับแห่งสิทธิได้หรือไม่ จึงต้องทำการศึกษาลักษณะของสิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ ทีเกิดจากพื้นที่เสมือน (Cyber space) ที่ส่งผลให้ สิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ มีความสามารถในการปฏิสัมพันธ์ด้วยตนเองกับมนุษย์ในฐานะผู้ใช้บนพื้นที่เสมือน อีกทั้งความสามารถของ สิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับความสามารถทางสติปัญญา ความสามารถในการเข้าใจ เรียนรู้ และตัดสินใจด้วยตนเองที่อาจเป็นประโยชน์หรือขัดแย้งกับเจตนารมย์และความต้องการของมนุษย์ซึ่งเป็นผู้ทรงสิทธิตามธรรมชาติก็ได้ อีกทั้งยังศึกษาแนวคิดและลักษณะเฉพาะของสิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ และนิยามตัวตนของมัน อีกทั้งยังให้สมมุติฐานถึงความสำคัญของการให้สิทธิตามกฎหมายแก่สิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ โดยศึกษาวิเคราะห์จากปรัชญาและแนวคิดของบุคคลธรรมดา (Natural person) ในฐานะผู้ทรงสิทธิ รวมไปถึงอภิปรายหลักการกำหนดผู้ทรงสิทธิซึ่งไม่ใช่บุคคลธรรมดา ในการยอมรับสถานะทางกฎหมายของสิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ด้วย
จากการวิเคราะห์สรุปได้ว่าขอบเขตของสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดของ สิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ ไม่จำเป็นต้องอยู่ในรูปแบบเดียวกับขอบเขตของสิทธิและความรับผิดของผู้ทรงสิทธิ์ตามกฎหมายแบบดั้งเดิมก็ได้ ดังนั้น สิ่งทรงภูมิปัญญาไซเบอร์ อาจมีหรือไม่มีสิทธิและความรับผิดซึ่งได้รับการนิยามอย่างเคร่งครัดโดยผู้ตรากฎหมาย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Facebook Page กุ๊กกิ๊กกฎหมายกับอ. สมชาย
Committee on Legal Affairs: European Parliament, Draft report with recommendations to the Commission on Civil Law Rules on Robotics (2015/2103(INL)), 31 May 2016. Retrieved February 5th, 2018 from http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML%2BCOMPARL%2BPE-582.443%2B01%2BDOC%2BPDF%2BV0//EN.
Cello J, Paul AV, Wimmer E, Chemical synthesis of poliovirus cDNA: generation of infectious virus in the absence of natural template., US National Library of Medicine National Institutes of Health, Science., 2002 Aug 9; 297(5583):1016-8.
Passig, D., 2010. Singularity The Accelerating Pace of Change. Presentation, Bar-llan University Israel
Muehlhauser, L. and L. Helm, 2012. Intelligence Explosion and Machine Ethics. Machine Intelligence Research Institute, pp: 1-28.
Asok Ray, Autonomous Perception and Decision-making in cyber-physical Systems, The 8th International Conference on Computer Science & Education (ICCSE), Colombo, Sri Lanka Retrieved 20 February 2018 from http://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=6554173.
Palmerini, E. and E. Stradella, 2013. Law and Technology: The Challenge of Regulating Technological Innovation, Pisa: Pisa University Press, pp. 37-57
Willick, S., Artificial Intelligence: Some Legal Approaches and Implications, Al Magazine, 1983, 4(2): 5-16.
Solum, Lawrence B., Legal Personhood for Artificial Intelligence, North Carolina Law Review, 1992, 70: 1231.
Hicks, S., On the Citizen and the Legal Person: Toward the Common Ground of Jurisprudence, Social Theory and Comparative Law as the Premise of a Future Community and the Role of the Self Therein. Cincinnati Law Review, 2016, 59: 789-865.
Hubbard, P., Do Androids Dream? Personhood and Intelligent Artifacts, Temple law review, 2016, 83: 433-473
0. Brock, C., 2015, Where We're Going, We Don't Need Drivers: The Legal Issues and Liability Implications of Automated Vehicle Technology, UMKC Law Review, 83(3): 769-788
Weng, Y., C. Chen and C. Su, Safety Intelligence and Legal Machine Language: Do We Need the Three Laws of Robotics? 2008, Service Robot Applications.
Weng, Y.H., Beyond Robot Ethics: On a Legislative Consortium for Social Robotics, Advanced Robotics, 24(13): 2007. 1919-1926.
Recht, R., Non-state actors from the perspective of the Pure Theory of Law, 2010.
Hutter, M., 2012, Can Intelligence Explode? (1993), Journal of Consciousness Studies, 19: 1-20.
Legg, S. and M. Hutter, 2007, Universal Intelligence: A definition of machine intelligence, Minds & Machines,” 2007. Minds & Machines, 17(4): 391-444.
MEGAN GARBER, When Algorithms Take the Stand, The atlantic Daily, 30 June 2016, Retrieved 20 February 2018 from https://www.theatlantic.com/technology/archive/2016/06/when-algorithms-take-the-stand/489566/
Anthony Casey & Anthony Niblett, The Death of Rules and Standards, (Coase-Sandor Working Paper Series in Law and Economics No. 738, 2015), pp.55-56.
