การระงับข้อพิพาทระหว่างรัฐกับนักลงทุนต่างชาติในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การพัฒนาเศรษฐกิจของโลกในยุคนี้มีอัตราการแข่งขันที่สูงมากจึงทำให้แต่ละประเทศทั่วโลกทำความตกลงทางการค้า การส่งเสริมการลงทุนเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศตนโดยทำความร่วมมือระดับในทั้งระดับทวิภาคี พหุภาคี ประเทศไทยเองก็มีความร่วมมือต่างๆกับประเทศอื่นเพื่อได้รับสิทธิประโยชน์ต่างๆทางการค้าและด้านอื่นๆหากกล่าวถึงการลงทุน สิ่งที่ประเด็นสำคัญอย่างยิ่งคือหากรัฐให้นักลงทุนต่างชาติมาลงทุนในภาคส่วนของการบริการสาธารณะให้กับรัฐ นักลงทุนต่างชาติมักกังวลถึงการเกิดกรณีพิพาทระหว่างรัฐกับนักลงทุนต่างชาติ จึงต้องมีการเจรจาให้รัดกุมถึงการระงับข้อพิพาท ซึ่งกระบวนการระงับข้อพิพาททางเลือกหนึ่งซึ่งที่ถูกหยิบยกขึ้นมาในการเจรจาการค้าต่างๆคือการระงับข้อพิพาทระหว่างรัฐกับเอกชน (Investor-State Dispute Settlement - ISDS) ซึ่งเป็นกลไกคุ้มครองนักลงทุนที่มาลงทุนในประเทศ โดยสาระสำคัญของ ISDS คือการเปิดโอกาสให้นักลงทุนต่างชาติสามารถฟ้องเรียกค่าเสียหายหรือยกเลิกนโยบายสาธารณะของประเทศนั้นๆได้ถ้าไปขัดขวางการทำงานของเอกชน หรือทำให้กำไรที่คาดว่าจะได้ลดลงซึ่งเป็นการสร้างความมั่นใจให้นักลงทุนต่างชาติในการลงทุนว่าจะไม่โดนรัฐเอาเปรียบ  กีดกันหรือยกเลิกสัญญา ซึ่งเป็นการสร้างความน่าเชื่อถือ จูงใจให้กับนักลงทุน หากแต่ในทางกลับกันหากนโยบายของรัฐไม่มีความเสถียร หรือความไม่แน่นอนทางการเมืองซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสัญญาของนักลงทุน จึงเป็นที่น่าสงสัยว่าประเทศไทยมีความพร้อมมากน้อยเพียงใดในการใช้กลไกISDSในการระงับข้อพิพาทนี้ เสียเปรียบหรือไม่ หากการยกเลิกสัญญาดังกล่าวเป็นประโยชน์มากกว่าดำเนินการตามสัญญา คุ้มหรือไม่กับการนำภาษีประชาชนจ่ายเป็นค่าชดเชยต่างๆให้แก่นักลงทุนต่างชาติ