ขนมดอกซ้อแห่งภูมิปัญญาไทลื้อ (พะเยา): กระบวนทัศน์การสร้างโมเดลทางกฎหมายเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรชีวภาพชุมชน
Main Article Content
บทคัดย่อ
ดอกซ้อโมเดลเป็นการนำร่องขั้นตอนฟื้นฟู อนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนของทรัพยากรชีวภาพ ด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนโดยอาศัยเครื่องมือทางกฎหมายและวัฒนธรรมของชุมชนไทลื้อ (พะเยา) โมเดลนี้เป็นเพียงตัวอย่างในการนำหลักการพัฒนาที่ยั่งยืนมาประยุกต์ในทางปฏิบัติ ตามอนุสัญญาความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. 2535 และเป้าหมายของการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติ ซึ่งงานวิจัยนี้เป็นงานเชิงบูรณการ โดยวิเคราะห์ผลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพบนฐานแนวคิดสตรีนิยมเชิงนิเวศและนิเวศวัฒนธรรมโดยใช้วัฒนธรรมการทำขนมดอกซ้ออันเป็นภูมิปัญญาไทลื้อเป็นตัวอย่างในการวิจัย โมเดลนี้ประกอบไปด้วย 5 ขั้นตอนหลัก คือ (1) สร้างพลังชุมชนหัวใจสีเขียวผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมทางวัฒนธรรม (2) ส่งเสริมความรู้เชิงนิเวศวิทยา (3) สนับสนุนเทคโนโลยีสีเขียว (4) สนับสนุนบทบาทผู้หญิงหัวใจสีเขียวในคณะกรรมการชุมชน (5) ส่งเสริมบทบาทของกฎหมายในการขับเคลื่อนทางสิ่งแวดล้อม และเสนอแนะเครื่องมือทางกฎหมายที่เหมาะสม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ทัดจันทร์ เกตุสิงห์สร้อย. (2554). การวิเคราะห์สถานภาพและบทบาทแม่ในนวนิยาย “ลับแล,แก่งคอย, ปริญญาโท มหาบัณฑิต, การค้นคว้าอิสระ คณะอักษรศาสตรมหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยศิลปากร.
ธิติ ไวกวี. (2560). การบริหารจัดการสัตว์ป่าด้วยหลักพันธสัญญาเชิงนิเวศ, รวมเล่มคัดย่อ การประชุมทางวิชาการพะเยาวิจัยครั้งที่ 6 “ศิลปวัฒนธรรมวิจัยเพื่อประเทศไทย 4.0” วันที่ 26-27 มกราคม 2560 ณ หอประชุมพญางาเมือง มหาวิทยาลัยพะเยา, กองบริหารงานวิจัยและประกันคุณภาพการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา, หน้า 1674-1689.
ปิยะมาศ ใจไฝ่. (2560). แนวคิดอทวิลักษณ์ของสตรีนิยมเชิงนิเวศในล้านนา, วารสารปณิธาน, 13(2), 42-57.
พระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. 2546.
พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534.
พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559.
ราณี หัสสรังสี. (2561). สตรีนิเวศนิยม (Ecofeminism) กับความเคลื่อนไหวในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: บริษัท นัชชาวัตน์ จำกัด.
วรมาศ ธัญภัทรกุล. (2561). ผู้หญิง ธรรมชาติ และการหายไปของ “แม่” กับมุมมองสตรีนิยมสายนิเวศในนวนิยายเรื่อง Solar Storm ของลินดา โฮแกน. วารสารมนุษยศาสตร์, 25(1), 79-103.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2559). วัฒนธรรมร่วม อุษาคเนย์ในอาเซียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์นาตาแฮก.
อนุกูล ตันสุพล. (2559). นิเวศวิทยาวัฒนธรรม : กุญแจสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 12(1), 193-221.
Bosselmann Klaus. (2016). Sustainability (2 edition). London: Routledge.
Carson Rachel. (1962). Silent Spring. Cambridge: Riverside Press.
Garrity-Bond Cynthia. (2018). Ecofeminist Epistemology in Vandana Shiva’s The Feminine Principle of Prakriti and Ivone Gebara’s Trinitarian Cosmology. Feminist Theology, 26(2), 185-194.
Shiva Vanada. (2014). Ecofeminism. London: ZED BOOKS.