การคุ้มครองลิขสิทธิ์ในงานสร้างสรรค์โดยปัญญาประดิษฐ์: กรณีศึกษากฎหมายลิขสิทธิ์ประเทศสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ด้วยการพัฒนาเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์อย่างไม่หยุดยั้ง ปัญญาประดิษฐ์และหุ่นยนต์ในปัจจุบันสามารถริเริ่มและสร้างสรรค์งานได้ด้วยตนเองโดยปราศจากการมีส่วนร่วมของมนุษย์ ก่อให้เกิดคำถามถึงการคุ้มครองลิขสิทธิ์ในงานสร้างสรรค์ดังกล่าวว่าสามารถได้รับการคุ้มครองหรือไม่เพียงใด ทั้งในประเทศไทย สหรัฐอเมริกาและอังกฤษ
จากการศึกษาวิจัยเปรียบเทียบพบว่า แม้ประเทศทั้งสามจะเป็นภาคีของข้อตกลงและอนุสัญญาเกี่ยวกับลิขสิทธิ์ระหว่างประเทศเช่นเดียวกัน แต่บทบัญญัติว่าด้วย ก) ผู้สร้างสรรค์ ข) การแสดงออกซึ่งความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และ ค) เจ้าของลิขสิทธิ์ ยังคงมีความแตกต่างกันออกไปในรายละเอียด ในขณะที่ประเทศไทยได้กำหนดให้ “ผู้สร้างสรรค์” ต้องเป็นบุคคล กฎหมายลิขสิทธิ์ในสหรัฐอเมริกาและอังกฤษไม่มีการกำหนดเงื่อนไขที่ชัดเจนเหมือนประเทศไทย ส่งผลให้เกิดปัญหาความไม่ชัดเจนในข้อกฎหมาย การตีความ และ ข้อจำกัดของกฎหมายลิขสิทธิ์ของทั้งสามประเทศในปัจจุบันที่ไม่สอดคล้องกับงานสร้างสรรค์สมัยใหม่ที่เกิดจากปัญญาประดิษฐ์ที่ก้าวหน้า
เพื่อแก้ไขประเด็นปัญหาดังกล่าว ด้วยแนวโน้มของการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในภาคการผลิตของประเทศที่มีมากขึ้น ประเทศไทยมีความจำเป็นพึงปรับแก้กฎหมายลิขสิทธิ์เพื่อให้ครอบคลุมถึงการสร้างสรรค์งานที่เกิดจากปัญญาประดิษฐ์ โดยอาจใช้ทฤษฎีผู้สร้างสรรค์สมมุติประกอบเทียบเคียงกับหลักการเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ตามสัญญาจ้าง ประกอบการ พิจารณาแก้ไขหรือยกร่างกฎหมายใหม่เป็นการเฉพาะ ทั้งนี้ ภายใต้กรอบวัตถุประสงค์ของกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาดังปรากฏในมาตรา 7 ของข้อตกลงการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวเนื่องกับการค้า (TRIPS)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Bridy, Annemarie. “Coding Creativity: Copyright and the Artificially Intelligent Author.” Stanford Technology Law Review 5 (2012): 1-28.
Copyright Act of 1976. Public Law 94-553. U.S. Statutes at Large 90 (1976): 2541.
Copyright, Designs and Patents Act of 1988. U.K. 1988 c. 48.
Davies, Colin. “An Evolutionary Step in Intellectual Property Rights – Artificial Intelligence and Intellectual Property.” Computer Law & Security Review 27 (December 1, 2011): 601-619.
Dorotheou, Emily. “Reap the Benefits and Avoid the Legal Uncertainty: Who Owns the Creations of Artificial Intelligence?.” Computer and Telecommunications Law Review 4 (May 29, 2015): 85-93.
Guadamuz, Andres. “Do Androids Dream of Electric Copyright? Comparative Analysis of Originality in Artificial Intelligence Generated Works.” Intellectual Property Quarterly 2 (2017): 168-186.
Miller, Arthur. “Copyright Protection for Computer Programs, Database, and Computer-Generated Works: Is Anything New Since CONTU?.” Harvard Law Review 106 (March, 1993): 977-1073.
Wu, Andrew. “From Video Games to Artificially Intelligence: Assigning Copyright Ownership to Works Generated by Increasing Sophisticated Computer Programs.” AIPLA Quarterly Journal 25 (1997): 131-178.
Yanisky-Ravid, Shlomit. “Generating Rembrandt: Artificial Intelligence, Copyright, and Accountability in the 3A Era—The Human-Like Authors Are Already Here—A New Model.” Michigan State Law Review 4 (2017): 659-726.
ดารพุธ ศรีธรรมวุฒิ. “งานอันมีลิขสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับสัตว์.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ, 2557. DSpace. http://dspace.bu.ac.th/jspui/bitstream/123456789/1818/3/daraput.srit.pdf, สืบค้น 20 มิถุนายน 2563.
ธัชชัย ศุภผลศิริ. กฎหมายลิขสิทธิ์. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: นิติธรรม, 2544.
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ 2537. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่มที่ 111 ตอนที่ 59 ก (21 ธันวาคม 2537): 1.
