การจัดการทางการเมืองด้วยอำนาจพิเศษตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2557 (ฉบับชั่วคราว) มาตรา 44 ภายหลังการรัฐประหาร ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
อำนาจพิเศษตามรัฐธรรมนูญในประวัติศาสตร์การเมืองไทยปรากฏอยู่ในกฎหมายสูงสุดของประเทศ นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2502-2562 รวมทั้งสิ้นจำนวน 6 ครั้ง/ฉบับ ถือเป็นการให้สิทธิ์ขาดในการตัดสินใจที่มอบให้แก่หัวหน้าคณะรัฐประหารหรือนายกรัฐมนตรีในการออกคำสั่งพิเศษที่ใช้แก้ไขปัญหาโดยฉับพลันและไม่ต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบใดๆ ทั้งสิ้น โดยเฉพาะในกรณีของการรัฐประหารครั้งล่าสุด แม้ว่าอำนาจพิเศษตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 44 ภายใต้การดำเนินการของรัฐบาลทหารจะประสบความสำเร็จอยู่อย่างมาก ทั้งในแง่ของการบริหารความขัดแย้งและควบคุมกลุ่มอุดมการณ์ทางการเมืองที่มีความแตกต่างกันในสังคมให้กลับมาอยู่ภายใต้ความสงบเรียบร้อยได้ แต่ทว่ายังปรากฏความเสียหายต่อประชาชนและรัฐไทยในหลายกรณีเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นการตัดสินใจที่ผิดพลาดของรัฐบาลในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับเอกชนระหว่างประเทศ การออกคำสั่งที่เอื้อผลประโยชน์ให้แก่กลุ่มนายทุน หรือความพยายามในการครอบงำหน่วยงานภาครัฐต่างๆ เพื่อเกื้อหนุนต่อการสืบทอดอำนาจทางการเมืองของตน จากที่กล่าวมานั้นเป็นผลกระทบทางตรงต่อการใช้คำสั่งที่ไม่สามารถตรวจสอบได้เพียงบางส่วนเท่านั้นจากหลากหลายกรณี
สำหรับข้อเสนอแนะเชิงวิชาการเกี่ยวกับการให้อำนาจพิเศษทางการเมืองแก่บุคคลหรือกลุ่มบุคคล สามารถสรุปเป็นแนวทางออกมาได้ 3 ประการ ดังนี้
แนวทางแรก การให้อำนาจพิเศษทางการเมืองแก่บุคคลหรือกลุ่มบุคคลจำเพาะไม่สมควรถูกบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญทุกกรณี เนื่องจากเป็นการให้อำนาจทางการเมืองที่ไร้ขอบเขตจำกัดประหนึ่งดั่งผู้ใช้อำนาจดังกล่าวเป็นองค์อธิปัตย์หรือประมุขแห่งรัฐ อีกทั้งยังเป็นอำนาจที่อยู่เหนือสถาบันทั้งปวงและไม่อาจที่จะโต้แย้งได้ในทุกกรณี
แนวทางที่สอง การจัดการทางการเมืองด้วยอำนาจพิเศษในภาวะวิกฤตควรอยู่ภายใต้ขอบเขตหลักการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจ จึงควรมีหน่วยงานหรือองค์กรอิสระที่สามารถตรวจสอบกลั่นกรองการใช้อำนาจพิเศษเฉกเช่นเดียวกับการลงมติในรัฐสภาตามหลักการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจ เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อประชาชนหรือการบริหารประเทศในระยะยาว
แนวทางที่สาม การปฏิรูปและควบคุมกองทัพผ่านบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญเพื่อป้องกันการรัฐประหาร เนื่องจากการยึดอำนาจเป็นบ่อเกิดของการได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญที่ปรากฏถึงบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับการให้อำนาจพิเศษทางการเมืองแก่คณะผู้ก่อการแทบทุกฉบับ จึงต้องมีการปฏิรูปกองทัพโดยให้ทหารอยู่ภายใต้การควบคุมบังคับบัญชาของรัฐบาลพลเรือน เพื่อไม่ให้ทหารสามารถเข้ามาแทรกแซงและร่างรัฐธรรมนูญที่เอื้อต่อการใช้อำนาจของตนได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลินทร์ พินิจภูวดล. คดีเหมืองทองอัครา: ประเด็นข้อกฎหมายที่ควรรู้. 2563. https://thaipublica.org/2020/09/akara-gold-mining-case-legal-issues-you-should-know/, สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2563.
โกวิท วงศ์สุรวัฒน์. รัฐประหารวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2534 : โดย โกวิท วงศ์สุรวัฒน์. 2562. https://www.matichon.co.th/article/news_1379310, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
คมชัดลึก. 2 ปี 9 เดือน 2 วัน ทุกๆ นาที ทุกๆ วันอยู่บนความภูมิใจ. https://www.komchadluek.net/news/today-in-history/324790, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
จีระวัฒน์ ลีนะกนิษฐ์ และพัด ลวางกูร. การใช้อำนาจพิเศษตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557 มาตรา 44 ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ. วารสารรัชต์ภาคย์, 14, ฉ.34 (2563).
ไทยรัฐออนไลน์. ครม.มีมติให้ 'นิวัฒน์ธำรง'ปฏิบัติหน้าที่แทนนายกฯ. 2557. https://www.thairath.co.th/content/421293, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พ.ศ. 2534. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 108 ตอนที่ 40, สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, 2534.
นันทวุฒิ พิพัฒน์เสรีธรรม. ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการเกิดขึ้นของประชานิยมในประเทศไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์, 26 ฉ.3 (2551).
นรนิติ เศรษฐบุตร. 28 มกราคม พ.ศ. 2502. ม.ป.ป.. http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=28_มกราคม_พ.ศ._2502, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
“ประยุทธ์” ลั่น สั่งปิดเหมืองทองอัครา ทำในฐานะนายกฯ. 2563. https://www.pptvhd36.com/news/ประเด็นร้อน/132388, สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2563.
มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม. สรุปคำสั่งหัวหน้า คสช. 4/2559 ยกเว้นผังเมืองสำหรับกิจการพลังงานและขยะ. 2559. https://enlawfoundation.org/newweb/?p=2688, สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2562.
ยุทธศาสตร์ หน่อแก้ว และคณะ. การจัดการความเสี่ยงเชิงกลยุทธ์ภายใต้การบริหารของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) พ.ศ. 2557-2561. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 3 ฉ.1 (2561).
รัฐบาลไทย. เกี่ยวกับรัฐบาล>นายกรัฐมนตรี. ม.ป.ป.. https://www.thaigov.go.th/aboutus/current, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 131 ตอนที่ 55 ก, สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, 2557.
สุเจน และนครินทร์ เมฆไตรรัตน์. รัฐประหาร 19 กันยายน 2549. ม.ป.ป.. http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=รัฐประหาร_19_กันยายน_2549, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. ประกาศ คำสั่ง คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) National Council for Peace and Order. ม.ป.ป.. https://library2.parliament.go.th/giventake/ncpo.html, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พ.ศ. 2520. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 94 ตอนที่ 111, สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, 2520.
สี่ปีคสช. ภาพรวมการใช้มาตรา 44. 2561. https://ilaw.or.th/node/4823, สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2562.
Ilaw. “มาตรา 44” ไม่โดดเดี่ยว : เผด็จการในอดีตมีทั้งมาตรา 17, 21, 27 ส่วนใหญ่ใช้อำนาจแทนศาล. 2560. https://www.ilaw.or.th/node/4670, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
PPTV Online. ฉบับสุดท้าย!! ประกาศแล้ว ยกเลิกคำสั่งตาม ม.44 ล็อตใหญ่. 2562. https://www.pptvhd36.com/news/ประเด็นร้อน/106411, สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2562.
