การเปลี่ยนแปลงเชิงสังคมวัฒนธรรมของชาวอาข่าดอยผาหมี จังหวัดเชียงรายในรอบปี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเปลี่ยนแปลงเชิงสังคมวัฒนธรรมของชาวอาข่าดอยผาหมีจังหวัดเชียงรายในรอบปี ข้อมูลที่ได้จากการศึกษามาจาก 3 แหล่งข้อมูล คือการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ผู้รู้ชาวอาข่า และการลงพื้นที่ภาคสนามบนดอยผาหมี ผลการศึกษาพบว่า ในรอบปีปฏิทิน ชาวอาข่าดั้งเดิมมีการประกอบพิธีกรรม 22 พิธี ขณะที่ชาวอาข่าบนดอยผาหมีมีการประกอบพิธีกรรมเพียง 5 พิธีกรรมเท่านั้น สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงมาจาก 3 ปัจจัย คือ การได้รับอิทธิพลจากอาข่าชาวพม่าที่เข้ามาทำงานบริเวณปากทางเข้าดอยผาหมี การเปลี่ยนศาสนาของชาวอาข่าบนดอยผาหมี และระบบเศรษฐกิจจากภายใน ซึ่งวัฒนธรรมภายนอกมีอิทธิพลต่อการประกอบพิธีกรรมของชาวอาข่าดอยผาหมีให้ต้องมีการปรับปรุงทั้งระบบความคิด และรูปแบบการประกอบพิธีกรรมเข้ากับสภาพสังคมปัจจุบัน ล้วนแต่ส่งผลการการคงอยู่ทางวัฒนธรรมของชาวอาข่าอย่างยิ่ง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
งามพิศ สัตย์สงวน. การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2521.
จริญญา เจริญสดใส และสุวัฒน์ จธากรณ์. เอกสารประกอบการสอนชุดวิชาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอุตสาหกรรมท่องเที่ยว. นนทบุรี. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2544.
จามะรี เชียงทอง. สังคมวิทยาการพัฒนา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์, 2549.
จำนง อดิวัฒนสิทธิ์ และคณะ. สังคมวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2540.
จินตวีร์ เกษมศุข. หลักการมีส่วนร่วมการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557.
จุฑาพรรธ์ (จามจุรี) ผดุงชีวิต. วัฒนธรรม การสื่อสารและอัตลักษณ์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551.
ชวิตรา ตันติมาลา. “พหุชาติพันธุ์กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตลุ่มน้ำลพบุรี.” ใน เจียระไนเพชร รวมรายงานผลการวิจัยเบื้องต้น. โครงการพัฒนาศักยภาพนักวิจัยรุ่นใหม่ผ่านระบบ Multi – Mentoring System. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม, 2562.
ณัฏฐ์ชรัชช์ สาระหงส์. “ศักยภาพทางวัฒนธรรมของชาวปกาเกอะญอ : พลวัตการจัดการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมโดยชุมชน จังหวัดแม่ฮ่องสอน.” วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2557.
ดไนยา ก้อนแก้ว. “วงโปงลางสะออน : การปรับตัวทางวัฒนธรรมในกระแสโลกาภิวัตน์.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2551.
ถวิลวดี บุรีกุล. การมีส่วนร่วม แนวคิด ทฤษฎีและกระบวนการ. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2548.
ทิพวรรณ อินนันทนานนท์. “วัฒนธรรมชนเผ่าอาข่ากับเศรษฐกิจสร้างสรรค์” วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์ ราชมงคลธัญบุรี 1, ฉ.1 (มกราคม - มิถุนายน 2557): 80-99.
นิยพรรณ (ผลวัฒนะ) วรรณศิริ. มานุษยวิทยาสังคมและวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: เอกซเปอร์เน็ท, 2550.
ไพโรจน์ คงทวีศักดิ์. อาข่าไนท์บาซาร์การค้ากับความเป็นชาติพันธ์. เชียงใหม่. คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2544.
มนัส สุวรรณ และคณะ. โครงการศึกษาแนวทางและจัดการท่องเที่ยวในพื้นที่รับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลและสภาตำบล. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, 2541.
ยศ สันตสมบัติ. มนุษย์กับวัฒนธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2556.
วิมล จิโรจพันธุ์. การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ. กรุงเทพฯ: แสงดาว, 2548.
ศิริ ฮามสุโพธิ์. สังคมวิทยาการท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์, 2543.
สุริชัย หวันแก้ว. “การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมไทย” ใน สังคมและวัฒนธรรมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2537.
แสงระวี ให้เฉื่อย. พลวัตทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาบ้านท่าเรือ ตำบลเขื่อนอุบลรัตน์ อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น. สถาบันราชภัฏเลย, 2546.
