การแก้ไขคำนิยามคำว่า “โรงงาน” ตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 ที่แก้ไขเพิ่มเติม กับปัญหามลภาวะทางอากาศ กรณีศึกษาองค์กรธุรกิจขนาดเล็กประเภทโรงสีข้าว ในจังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

            บทความนี้ เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิจัยเอกสาร ศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลแนวคิดและทฤษฎีจากงานวิจัย ข้อมูลที่ได้จากหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องในพื้นที่จังหวัดพะเยา บทความ วิทยานิพนธ์ ทั้งของไทยและต่างประเทศที่มีผู้รวบรวมไว้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ปัญหาการแก้ไขคำนิยามคำว่า “โรงงาน” ตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 จากเดิมที่กำหนดให้ “โรงงาน” หมายถึง การใช้เครื่องจักรที่มีกำลังรวมตั้งแต่ 5 แรงม้าขึ้นไป หรือใช้คนงานตั้งแต่ 7 คนขึ้นไป เป็นการกำหนดให้หมายถึง การใช้เครื่องจักรมีกำลังรวมตั้งแต่ 50 แรงม้าขึ้นไป หรือใช้คนงานตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป ซึ่งจากการแก้ไขคำนิยามดังกล่าว ส่งผลให้องค์กรธุรกิจบางประเภท ที่เป็นแหล่งกำเนิดของมลภาวะทางอากาศ และอาจเป็นต้นเหตุหนึ่งในการก่อให้เกิดปัญหามลภาวะทางอากาศเพิ่มขึ้น แต่การดำเนินธุรกิจนั้น ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขบทนิยาม “โรงงาน” ที่แก้ไขใหม่ จึงไม่อยู่ภายใต้กำกับดูแลของพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 จะมีกฎหมาย หรือหลักการใดเพิ่มเติม เพื่อควบคุมองค์กรธุรกิจประเภทนั้น

จากผลการศึกษา แสดงให้เห็นว่า การแก้ไขพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 ต้องการอำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการธุรกิจขนาดเล็กให้สามารถดำเนินกิจการได้ง่ายขึ้น แต่ก็ทำให้มีองค์กรธุรกิจจำนวนหนึ่ง ซึ่งแม้จะใช้เครื่องจักรขนาดเล็กหรือใช้คนงานจำนวนไม่มาก ที่การดำเนินธุรกิจเป็นกิจการที่มีความเสี่ยงสูงต่อสุขภาพของประชาชน และ ก่อให้เกิดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมรุนแรง เกิดขึ้น ตามมาจากการแก้ไขคำนิยามคำว่า “โรงงาน” ดังกล่าว ดังนั้น ควรพิจารณาหลักการของกฎหมายประเทศสิงคโปร์ และนำหลักการผู้ก่อมลพิษเป็นผู้รับภาระหรือหลักผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย มาเพื่อวิเคราะห์เสนอแนวทางปรับปรุงกฎหมายให้มีมาตรการ หรือแนวคิดเพิ่มเติม เพื่อควบคุมหรือกำหนดหน้าที่ให้องค์กรธุรกิจปฏิบัติ เพื่อแก้ไขผลกระทบที่กำลังเกิดขึ้นหรือที่จะเกิดขึ้นในอนาคตต่อไป