การเมืองไทยในช่วงปี พ.ศ. 2540-2553: การขับเคลื่อนการเมืองภาคประชาชนของกลุ่มอุดมการณ์ต่างสีเสื้อ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มุ่งศึกษาการปฏิรูปการเมืองไทยด้วยกระบวนการภาคประชาชนจนได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี พ.ศ. 2540 วิเคราะห์ร่วมกับกรอบแนวทางการขับเคลื่อนของกลุ่มอุดมการณ์เชิงชนชั้นที่มีแนวความคิดทางการเมืองแตกต่างกันในสังคมไทย พบว่า รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 หรือ “รัฐธรรมนูญฉบับประชาชน” มีบทบัญญัติที่มุ่งสร้างรัฐบาลพลเรือนที่มีประสิทธิภาพทางการบริหารในระบบการเมือง ต่อมา ในปี พ.ศ. 2548 ปรากฏว่า “พรรคไทยรักไทย” ได้รับชัยชนะจากผลการเลือกตั้งอย่างเด็ดขาด ทำให้สามารถจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียวได้เป็นผลสำเร็จ แต่ทว่าได้ก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวของกลุ่มคนเสื้อเหลืองที่ออกมาโจมตีเรื่องจริยธรรมทางการเมืองของผู้นำรัฐบาลที่ทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นด้วยวาทกรรมการเมืองที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลขายชาติ รัฐบาลขี้โกง และรัฐบาลเผด็จการรัฐสภา เป็นต้น ภายหลังจากการรัฐประหาร ในปี พ.ศ. 2549 ได้ก่อให้เกิดกลุ่มขบวนการโต้กลับของกลุ่มคนเสื้อแดงที่ยังคงให้การสนับสนุนระบอบทักษิณ โดยพวกเขารู้สึกว่าเป็นผู้ถูกกระทำจากกฎหมายที่มีลักษณะสองมาตรฐานอย่างไม่เป็นธรรม ด้วยเหตุที่ชนชั้นนำและชนชั้นกลางภายใต้การสนับสนุนของทหารได้โค่นล้มผู้นำที่เปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของชนชั้นรากหญ้าและยังมุ่งกำจัดเครือข่ายทางการเมืองของคนเสื้อแดงอย่างหนักหน่วง ดังนั้น การขับเคลื่อนการเมืองภาคประชาชนของกลุ่มอุดมการณ์ต่างสีเสื้อทั้งสองกลุ่มข้างต้น จึงเป็นการต่อสู้ทางการเมืองที่มีจุดมุ่งหมายปกป้องผลประโยชน์เชิงชนชั้นเป็นเดิมพันตามมุมมองประชาธิปไตยที่พวกเขาเชื่อถือจากการเสพข้อมูลข่าวสารผ่านสื่อสารสนเทศตามกลยุทธ์ของแกนนำกลุ่มอุดมการณ์ แม้ว่าจะปรากฏถึงความขัดแย้งขั้นรุนแรงทางอุดมการณ์เชิงชนชั้น แต่ก็ถือว่าเป็นบทเรียนทางการเมืองครั้งสำคัญที่ส่งผลต่อการพัฒนาประชาธิปไตยเชิงอุดมการณ์ในสังคมไทย