รูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาแบบมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ในองค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง อำเภอเวียงเชียงรุ้ง จังหวัดเชียงราย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบของการจัดการความรู้ภูมิปัญญาแบบมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ 2) เพื่อสร้างรูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาแบบมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในองค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง อำเภอเวียงเชียงรุ้ง จังหวัดเชียงราย และ 3) เพื่อตรวจสอบรูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาแบบมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในองค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง อำเภอเวียงเชียงรุ้ง จังหวัดเชียงราย กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ผู้สูงอายุในองค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง อำเภอเวียงเชียงรุ้ง จังหวัดเชียงราย จำนวน 300 คน ผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการความรู้เพื่อสร้างรูปแบบ จำนวน 3 คนและผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจสอบรูปแบบ จำนวน 5 คน
โดยใช้เครื่องมือวิจัย 3 แบบ ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสัมภาษณ์โดยใช้แบบประเมิน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า 1) องค์ประกอบของการจัดการความรู้ภูมิปัญญาแบบมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ (ก) การมีส่วนร่วมสร้างความรู้ภูมิปัญญา (ข) การมีส่วนร่วมบริหารจัดการเก็บความรู้ภูมิปัญญา (ค) การมีส่วนร่วมถ่ายโอนและเผยแพร่ความรู้ภูมิปัญญา (ง) การมีส่วนร่วมนำความรู้ภูมิปัญญาไปใช้ (จ) การมีส่วนร่วมประเมินการจัดความรู้ภูมิปัญญา และ (ฉ) การมีส่วนร่วมแสวงหาความรู้ภูมิปัญญา 2) รูปแบบกระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาแบบมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่หนึ่ง จุดเริ่มต้นภูมิปัญญาของผู้สูงอายุ ขั้นตอนที่สอง การสร้างภูมิปัญญาของผู้สูงอายุ และ ขั้นตอนที่สาม กระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญา และ 3) การตรวจสอบรูปแบบ 3 ด้าน ได้แก่ ความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ และความเหมาะสมในภาพรวมอยู่ในเกณฑ์ที่รูปแบบสามารถนำไปปฏิบัติได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กัลยา วานิชย์บัญชา. การวิเคราะห์สถิติ: สถิติสำหรับบริหารและวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556.
กอบกุล กวั่งซ้วน. “รูปแบบการถ่ายทอดภูมิปัญญาของผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร”. สารนิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตร์มหาบัณฑิตสาขาการบริหารและนโยบายสวัสดิการสังคม ภาควิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2554.
จินต์ปวีร์ เจริญฉิมและสิริชัย ดีเลิศ. “กระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาของผู้สูงอายุสู่ชุมชนและสังคมที่ยั่งยืน”.วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ. ฉ.33(2563): 152-167.
เจิมขวัญ รัชชุศานติ. “ศักยภาพการใช้ภูมิปัญญาเพื่อสร้างรายได้ของกลุ่มผู้สูงอายุ จังหวัดเชียงใหม่”. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. ฉ.11(2559): 67-84.
โชติกา สิงหาเทพ, ธนิกานต์ ศรีจันทร์, และเสาวนีย์ จันทสังข์. “รายงานวิจัยชุมชนเรื่องบทบาทของผู้สูงอายุในการพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลโคกมั่งงอย อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ”. ทุนวิจัย สำนักวิจัยและพัฒนาสถาบันพระปกเกล้า, 2561.
เดชวิทย์ นิลวรรณ และ ทิพย์พธู กฤษสุนทร. “กระบวนการและกลยุทธ์การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น กรณีศึกษาเทศบาลตำบลฟ้าฮ่าม อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่”. งานวิจัยคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 2557.
วาโร เพ็งสวัสดิ์. “การวิจัยพัฒนารูปแบบ.” วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. ฉ.4 (2553): 9.
Cronbach, Lee. J. “Essentials of Psychology Testing”. 5thed. New York: Harper Collins Publishers Inc., 1990.
Field, A. P., Miles, J., & Field, Z. “Discovering statistics using R”. Thousand Oaks. CA: Sage, 2012.