กฎหมายคุ้มครองสิทธิผู้ต้องหาและจำเลยที่เป็นพลเรือนในศาลทหาร
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในขณะที่สถานการณ์บ้านเมืองปกติ ศาลทหารมีอำนาจในการพิจารณาพิพากษาคดีอาญาของทหาร ซึ่งในยามสงคราม หรือในขณะที่บ้านเมืองมีสถานการณ์ฉุกเฉิน ศาลทหารมีอำนาจในการพิจารณาคดีอาญากับพลเรือนที่ฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของทหารด้วย อย่างไรก็ดี กระบวนการพิจารณาและพิพากษาคดีอาญาของศาลทหารมักจะเข้มงวดรวดเร็วกว่ากระบวนการพิจารณาและพิพากษาของศาลพลเรือน เช่น สิทธิที่จะมีทนายและสิทธิในการอุทธรณ์คำพิพากษาของผู้ต้องหาในศาลทหารจะน้อยกว่าหรือไม่มีเลยเมื่อเทียบกับสิทธิเหล่านั้นในศาลพลเรือน
การวิจัยนี้พิจารณาว่าพลเรือนและทหารมีความแตกต่างกัน พลเรือนจึงไม่ควรที่จะตกอยู่ภายใต้บังคับของกฎที่เข้มงวดเหมือนทหาร ดังนั้น พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร
พ.ศ. 2498 จึงควรได้รับการแก้ไขให้คำนึงถึงความแตกต่างดังกล่าว โดยให้สิทธิมากขึ้นแก่ผู้ต้องหาและจำเลยที่เป็นพลเรือนในศาลทหาร เช่น สิทธิในการมีทนาย และการอุทธรณ์คำพิพากษา เหมือนเช่นที่กำหนดไว้ในกฎหมายของประเทศที่พัฒนาแล้วหลายประเทศ อาทิ สหรัฐอเมริกา แคนาดา และสาธารณรัฐประชาชนจีน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ฉายพรรณ ไทยวัฒน์. “อำนาจของศาลทหาร.” 2521. cuir.car.chula.ac.th/simple-search?query=ฉายพรรณ&rpp=10&sort_by=score&order=desc. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2564.
ประกาศกองทัพบก ฉบับที่ 1/2557. “เรื่อง การประกาศใช้พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พ.ศ. 2557.”.(2557) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 131 ตอนพิเศษ 97 ง. (20 พฤษภาคม 2557). https://ratchakitcha2.soc.go.th/pdfdownload/?id=2010314. สืบค้นเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2565.
ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 37/2557. “เรื่อง ความผิดที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีของศาลทหาร พ.ศ. 2557.” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 131 ตอนพิเศษ 92 ง. (25 พฤษภาคม 2557). https://ratchakitcha2.soc.go.th/pdfdownload/?id=2009463. สืบค้นเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2565.
ปรีชาญ จามเจริญ. “สิทธิมนุษยชนว่าด้วยการตั้งทนายความให้แก่จำเลยในศาลทหาร.” เอกสารวิชาการส่วนบุคคล (Individual Study) สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ. 2559. http://elibrary.constitutionalcourt.or.th/document/documents/documents/IS4H_590418.pdf. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2564.
พิธุวรรณ กิติคุณ. “การกำหนดให้ความผิดบางประเภทเข้ามาอยู่ในเขตอำนาจพิจารณาคดีของศาลทหาร.” 2558. https://cdc.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parliament _parcy/ewt_dl_link.php?nid=36577&filename=house2558. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2561.
ศุภณัฐ บุญสด. “กระบวนการยุติธรรมทางทหารและระบบกฎหมายที่ปิดตาย : เครื่องมือในทางการเมืองของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ.” THAI LAWYERS FOR HUMAN RIGHTS, 2559. https://tlhr2014.wordpress.com/2016/04/13/military_justice/. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2564.
ศุภมาศ พยัฆวิเชียร, ศุขโข สืบสุข และผกาภรณ์ เถื่อนชัย. การคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของผู้เสียหายและจำเลยในคดีอาญา ใน เอกสารการสอนชุดวิชา หน่วยที่ 8-15 การคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2552.
ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน. “สถานการณ์สิทธิของพลเรือนไทยภายใต้ศาลทหารและกฎอัยการศึก.” 2557. https://tlhr2014.files.wordpress.com/2015/02/150123-military-court-thai.pdf. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2564.
สุรางค์รัตน์ บุญสรรค์. “อำนาจศาลทหารภายใต้กฎอัยการศึก (The military courts under martial law).” บทความวิชาการ สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, ฉ.1. (2557). https://library.senate.go.th/e-library/web/main_document.jsp? DocID=7729352&DocIDOPDC=. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2564.
สุวาณี ศรีวิไลทนต์. “การพัฒนากระบวนการยุติธรรมของศาลทหารภายใต้เจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2550 ศึกษากรณี : คุ้มครองสิทธิเสรีภาพและการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน.” เอกสารวิชาการการอบรมหลักสูตร ผู้บริหารกระบวนการยุติธรรมระดับสูง (บ.ย.ส.) รุ่นที่ 14 วิทยาลัยการยุติธรรม สำนักงานศาลยุติธรรม. 2550. library.coj.go.th/th/search.html?option= all&keyword=สุวาณี+ศรีวิไลทนต์&location=all&syear=&eyear=. สืบค้นเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2565.
สำนักงานพระธรรมนูญทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย “กฎหมายคุ้มครองการปฏิบัติการทางทหาร.” 2554. https://legal.rtaf.mi.th/web/images/law/4/1.pdf. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2565.
อริยพร โพธิใส. “หลักทั่วไปในการตีความกฎหมายแพ่งและอาญา.” จุลนิติ (ก.ค.- ส.ค. 53): 166-168. http://web.senate.go.th/lawdatacenter/includes/FCKeditor/upload/Image/b/all/all22.pdf. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2565.
Guideline for Initiating Pre-Trial Custody Hearing – Custody Review Officers and Unit’s Responsibilities. References: A. section 159 of the NDA B. QR&O articles 105.25 and 105.26. https://www.canada.ca/en/chief-military-judge/services/consult-legal-resources/pre-trial-custody-hearing.html. accessed June 21, 2021.
Military Trial CH Article 167. “Part 2 The First Trial, Chapter 3 The Second Trial.” 1999. https://law.moj.gov.tw/ENG/LawClass/LawParaDeatil.aspx?pcode= F0120008&bp=20. accessed November 11, 2022.
U.S. Code § 859 - Art. 59. “Error of law; lesser included offense.” 1956. https://www.law.cornell.edu/uscode/text/10/859. accessed June 21, 2021.
U.S. Code § 873 - Art. 73. “Petition for a new trial. 1956.” https://www.law.cornell.edu/uscode/text/10/873, accessed June 21, 2021.
United Nations Thailand. “The Universal Declaration of Human Rights (UDHR) (Article 11:1),” 1948. https://humanrights.mfa.go.th/upload/pdf/udhr-th-en.pdf, 2564, In addition, ICCPR Article 14:2 further provides that “Everyone charged with a criminal offence shall have the right to be presumed innocent until proved guilty according to law.” accessed June 21, 2021.