พลังอำนาจแฝงของสตรีม้ง: กลุ่มอาชีพนอกภาคการเกษตร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบการสร้างทฤษฎีฐานราก มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายถึงกระบวนการเปลี่ยนผ่านอาชีพของสตรีม้งไปสู่อาชีพนอกภาคการเกษตร และ พลังอำนาจแฝง เพื่อหาข้อสรุปเชิงทฤษฎีฐานราก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วยสตรีม้ง สถานภาพสมรสหรือ หม้าย ประกอบอาชีพนอกภาคการเกษตรในชุมชนม้ง หมู่บ้านห้วยหาน อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงรายจำนวน 14 คน เครื่องมือที่ใช้สำหรับการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์การวิเคราะห์ข้อมูลแบบสามขั้นตอนคือ open coding, axial coding และselection coding เพื่อสร้างข้อสรุปเชิงทฤษฎี
ผลการวิจัยสามารถสร้างข้อสรุปเชิงทฤษฎีฐานรากดังนี้ ประการที่ 1 กระบวนการเปลี่ยนผ่านไปสู่อาชีพนอกภาคการเกษตรของสตรีม้งเกิดจาก 1) การลดลงของพื้นที่ทำการเกษตรบนพื้นที่สูงจากนโยบายรัฐและปัญหาราคาผลผลิตทางการเกษตร 2) โอกาสทางการศึกษา 3) การรับรู้ข้อมูลข่าวสารจากสื่อสังคมออนไลน์ และ 4) การทำธุรกิจกับเครือญาติในต่างประเทศ ประการที่ 2 สตรีม้งกลุ่มอาชีพนอกภาคการเกษตรสร้างรายได้ที่มั่นคงและแน่นอน สตรีม้งยังคงสร้าง ความสมดุลระหว่างการประกอบอาชีพกับการทำงานบ้านตามกรอบวิถีม้ง ประการที่ 3 พลังอำนาจของสตรีม้งเกิดจากการเข้าสู่พื้นที่สาธารณะ การรับรู้ข้อมูลข่าวสารสิทธิสตรี และการเปลี่ยนเป็นผู้หารายได้หลักของครอบครัว ต้องการมีส่วนร่วม ควบคุมชีวิต และจัดการทรัพยากรภายในครอบครัว และประการที่ 4 พลังอำนาจของสตรีม้งเป็นพลังอำนาจแฝงในภาวะก้ำกึ่งจากระบบปิตาธิปไตยไม่อาจเท่าเทียมพลังอำนาจฝ่ายชายได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ดีบุรี. “เครือข่ายทางสังคมของผู้หญิงในระบบเหมาช่วง : กรณีศึกษา การผลิตเสื้อผ้าสำเร็จรูปในอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่.” วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2542 ในสำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่. http://cmuir.cmu.ac.th/handle/6653943832/35392. สืบค้นเมื่อ 19พฤษภาคม 2565.
กรองทอง สุดประเสริฐ. “ผู้หญิงม้งค้าผ้าใยกัญชง : จากหมู่บ้านสู่เศรษฐกิจบนบาทวิถี.” วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 21, ฉ.2 (2552): 13-15. https://So04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/173595/124362. สืบค้นเมื่อ 3 มิถุนายน 2565.
ธงชัย ศรีเมือง. “สถานภาพภายหลังการแต่งงานของสตรีเฝ่าม้ง กรณีศึกษาบ้านทับเบิก ตำบลวังบาล อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหิดล, 2545. ในศูนย์ข้อมูลการวิจัยdigitalสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. ttps://dric.nrct.go.th/Search/ShowFulltext/1/119450. สืบค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2565.
ธัญญา สังขพันธานนท์. แว่นวรรณคดี ทฤษฎีร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: เอดิสันเพรส, 2559.
พัฒนา เศรษฐวัชราวานิช และคณะ. “การเสริมสร้างพลังอำนาจในผู้ป่วยเรื้อรังในชุมชนเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง.” วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 13, ฉ.2 (2563): 8691. https://he02.tcithaijo.org/index.php/trcnj/issue/view/17249. สืบค้นเมื่อ 1 กันยายน 2565.
วสันต์ ทองไทย. การวิจัยเชิงคุณภาพทางการศึกษา. กรุงเทพ:มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2554.
อดิศร ภู่สาระ. “ทุนทางสังคมกับการจัดการเครือข่ายคนชายขอบ : เครือข่ายรักษ์ป่าและสิ่งแวดล้อมดอยยาว-ดอยผาหม่นภูชี้ฟ้า.” วารสารมทร.อีสานฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 9, ฉ.1 (2565). https://index.php /RMUTI_SS/article/view/255226/1748043. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2565.
เอื้อมพร ทิพย์เดช, สนม ครุฑเมือง และเปรมวิทย์ วิวัฒนเศรษฐ. “มายาคติในนิทานพื้นบ้านล้านนา.” พิฆเนศวร์สาร 14, ฉ.1 (2561): 85-101. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/pikanasan/article/view/131551. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2565.
Anzadue Gioria. Boderlands/La Frontera : The new Mestiza. SanFrancisco : Spinsters/ AuntLue, 1987. อ้างถึงใน จักกริช สังขมณี. “พรมแดนศึกษาและมานุษยวิทยาชายแดน : การเปิดพื้นที่สร้างเขตแดนและการข้ามพรมแดนของความรู้.” วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 20, ฉ.2 (2551): 209-257. https://so04.tcithaijo.org/index.php/jss/article/view/173595/124362. สืบค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2565.
Etim, S.E. “The Utilization of Social Media Platforms for viability of Femail-Owned Small and Medium-scale Enterprises in South Eastern Nigeria.” Acta Univarsitatis Danubius. Economica 16 (February 29, 2020) อ้างถึงใน เบญจา ไกรทอง. “อิทธิพลของการใช้สื่อสังคมออนไลน์ต่อการสร้างพลังอำนาจของผู้หญิง.” วารสาร มทร.อีสานฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 9, ฉ.1 (2565): 64-77. https://so05.tcithaijo.org/index.php/RMUTI_SS/article/view/256749/174808. สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2565.
Foucault Michle. Discipline and Punish. London: Penguin Books, 1977, History of Sexuality : An Introduction. London: Penguin Books, 1984. อ้างอิงใน สมศักดิ์ สามัคคีธรรม, การสถาปนาอำนาจของผู้ไร้อำนาจ. กรุงเทพฯ: มาฉลองคุณซีเอสบี, 2554.
Miller David. Social Justice. Oxford: Claredon Press, 1979 อ้างถึงใน กุลภา วจนสาระ. มองหาความเป็นธรรมในสังคมไทยผ่านคนชายขอบ. บรรณาธิการ โดย กุลภา วจนสาระ และกฤติยา อาชวนิชกุล, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดือนตุลา, 2555.
