ปัญหาความเป็นอิสระขององค์การมหาชนในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
องค์การมหาชนมีเจตนารมณ์และวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำบริการสาธารณะเฉพาะด้านสังคมและวัฒนธรรม โดยถือว่าเป็นนวัตกรรมขององค์กรภาครัฐ ที่มุ่งหวังประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการบริหารจัดการ ใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด และปฏิบัติภารกิจโดยไม่แสวงหาผลกำไรเป็นหลัก แต่ยังสามารถหารายได้จากการเก็บค่าธรรมเนียมและค่าบริการได้ตามภารกิจที่กฎหมายกำหนด โดยมีความเป็นอิสระในการดำเนินการภายใต้การกำกับดูแล อันถือเป็นคุณลักษณะเฉพาะขององค์การมหาชน แต่จากการศึกษาพบปัญหาบางประการที่เกิดจากความเป็นอิสระในการดำเนินการขององค์การมหาชน ที่อาจเกิดจากความไม่ตระหนัก ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน และความเข้าใจผิด ในความสำคัญของความเป็นอิสระขององค์การมหาชน หรือยังไม่มีการกำหนดขอบเขตหรือมาตรฐานขั้นต่ำที่เพียงพอในเรื่องที่สำคัญ จนอาจส่งผลกระทบต่อการจัดทำบริการสาธารณะ ดังนั้น หากผู้ที่เกี่ยวข้องมีความตระหนัก มีความเข้าใจ และให้ความสำคัญกับความเป็นอิสระขององค์การมหาชน หรือมีการกำหนดขอบเขตหรือมาตรฐานขั้นต่ำสำหรับการดำเนินการในเรื่องที่สำคัญ โดยไม่ให้กระทบต่อหลักความเป็นอิสระ จะส่งผลให้องค์การมหาชนสามารถจัดทำบริการสาธารณะได้อย่างแท้จริง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มพัฒนาระบบโครงสร้างราชการ สำนักงาน ก.พ.ร.. ความรู้เกี่ยวกับองค์การมหาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ, 2548.
กองกิจการองค์การมหาชนและหน่วยงานของรัฐรูปแบบอื่น สำนักงาน ก.พ.ร.. แนวทางการควบคุมดูแลกิจการของคณะกรรมการองค์การมหาชน. กรุงเทพฯ: บริษัท วิชั่น พริ้นท์ แอนด์ มีเดีย จำกัด, 2561.
นันทวัฒน์ บรมานันท์. หลักกฎหมายปกครองเกี่ยวกับบริการสาธารณะ. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2560.
วสันต์ เหลืองประภัสสร์. สารานุกรมการปกครองท้องถิ่นไทย หมวดที่ 4 องค์ประกอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หมวดที่ 5 เรื่องความเป็นอิสระ การกำกับดูแล และการตรวจสอบองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. นนทบุรี: สถาบันพระปกเกล้า, 2557.
วุฒิสาร ตันไชย และคณะ. การประเมินผลองค์การมหาชนและหน่วยงานในกำกับของรัฐ. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2547.
สมคิด เลิศไพฑูรย์. “ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับองค์การมหาชนอิสระ.”วารสารนิติศาสตร์ 19, ฉ.4 (ธันวาคม 2532): 62–63.
สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. รายได้และการใช้จ่ายขององค์การมหาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2563.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. วาระปฏิรูปพิเศษ 7 : การปฏิรูปองค์การมหาชน. กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2558.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. “แนวทางการจัดทำข้อบังคับขององค์การมหาชนว่าด้วยการเงิน การบัญชี และงบประมาณ.” https://po.opdc.go.th/ content/MTU2Nw. สืบค้นเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2565.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. “รายงานการประเมินองค์การมหาชนและผู้อำนวยการ ตามมาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ.”https://po.opdc.go.th/content/MTI0. สืบค้นเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2565.
สุรพล นิติไกรพจน์. ความเป็นไปได้และแนวทางการตรากฎหมายจัดตั้งองค์การมหาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการปฏิรูประบบราชการ, 2543.
สุรพล นิติไกรพจน์. รายงานการวิจัยเรื่องการปรับปรุงโครงสร้างทางกฎหมายในการจัดการองค์กรในภาคมหาชน : ความเป็นไปได้และแนวทางในการตรากฎหมายจัดตั้งองค์กรของรัฐที่มิใช่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ, 2541.
สุรพล นิติไกรพจน์. องค์การมหาชน: แนวคิด รูปแบบ และวิธีการบริหาร. พิมพ์ครั้งที่ 2.กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ., 2542.
สุวิทย์ อมรนพรัตนกุล และคณะ. หลักการจำแนกประเภทหน่วยงานของรัฐในกำกับของฝ่าย
บริหาร. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ, 2553.
อิสระ นิติทัณฑ์ประกาศ. กฎหมายปกครองเปรียบเทียบ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2523, อ้างถึงใน สุรพล นิติไกรพจน์. ความเป็นไปได้และแนวทางการตรากฎหมายจัดตั้งองค์การมหาชน. 109.
อุบล วุฒิพรโสภณ. วิชาทฤษฎีและพฤติกรรมองค์การ (Theory and organization Behaviors) (คณะสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2559. (เอกสารประกอบการสอน).
เทียนฉาย กีระนันท์. “อีกหนึ่งแนวคิดเกี่ยวกับมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ.” ใน 40 ปี สำนักงบประมาณ สำนักนายกรัฐมนตรี 14 กุมภาพันธ์ 2542. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., ม.ป.ป..
เอกวิทย์ มณีธร. ระบบราชการ รัฐวิสาหกิจ และองค์การมหาชนของไทย. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์: มหาวิทยาลัยบูรพา, 2549. (เอกสารคำสอน).
โภคิน พลกุล. “นิติบุคคลตามกฎหมายมหาชนฝรั่งเศส.” วารสารกฎหมายปกครอง 6 (สิงหาคม2, 2530): 309, อ้างถึงใน สุรพล นิติไกรพจน์. ความเป็นไปได้และแนวทางการตรากฎหมายจัดตั้งองค์การมหาชน. 108–109.
Cabinet Office. “Executive Agency: A Guild for Departments.” https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/690636/Executive_Agencies_Guidance.PDF. accessed November 20, 2022.
Ibnu Affan et al. “Public Service: The Principle of Equality, Neutrality, and Participation,” Journal of critical reviews 7 no.8 (August 2020): 2051-2052.
