ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการจัดการศพที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
Main Article Content
บทคัดย่อ
จากการศึกษาพบว่า สำหรับกรณีการฝังศพ ปัญหาของข้อบัญญัติท้องถิ่นที่พบคือวิธีการฝังศพตามข้อบัญญัติท้องถิ่นจะต้องใช้พื้นที่เป็นจำนวนมาก เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง และการใช้ที่ดินเพื่อการฝังศพอันเป็นการถาวรเป็นการใช้ที่ดินที่ยังไม่เกิดประโยชน์สูงสุด นอกจากนี้ข้อบัญญัติท้องถิ่นยังเปิดช่องให้การฝังศพสามารถฝังโลงศพลงไปด้วยได้ ซึ่งโลงศพที่ทำด้วยไม้ไม่สามารถย่อยสลายได้โดยง่าย เป็นการใช้ไม้ที่ยังไม่เกิดประโยชน์สูงสุด สำหรับกรณีการเผาศพ ข้อบัญญัติท้องถิ่นไม่ได้ระบุไว้โดยเฉพาะเจาะจงว่าลักษณะเฉพาะของเตาเผาศพต้องเป็นเตาเผาแบบชนิดกี่ห้องเผา นอกจากนี้ข้อบัญญัติท้องถิ่นไม่ได้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับการคัดแยกวัสดุที่ไม่ควรเผาออกก่อนการเผาศพ และไม่ได้มีข้อห้ามหรือเงื่อนไขเกี่ยวกับการใส่สิ่งของรวมลงไปด้วยในการเผาศพ จึงเป็นปัจจัยเสริมที่ทำให้มีโอกาสเกิดมลพิษทางอากาศจากการเผาศพมากขึ้น
ทั้งนี้มีการประมาณการว่าโลกของเราจะมีจำนวนผู้เสียชีวิตเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งการจัดการศพตามกฎหมายไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบการฝังศพ หรือเผาศพกำลังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม หากมีการแก้ไขหรือเพิ่มเติมบทบัญญัติในกฎหมายเพื่อระบุรายละเอียดให้มีความชัดเจนเกี่ยวกับวิธีการจัดการศพหรือเพิ่มทางเลือกในการจัดการศพ โดยใช้แนวทางการจัดการศพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม จะทำให้กิจกรรมการจัดการศพในประเทศเป็นกิจกรรมที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่าและลดความเสียหายที่จะเกิดกับสิ่งแวดล้อมได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. “หลักเกณฑ์การยกระดับมาตรฐานเตาเผาศพ.” 2563. https://bit.ly/3pddFsE. สืบค้นเมื่อ 6 มกราคม 2566.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย. มาตรฐานสุสานและฌาปนสถาน. 9. https://dcstore.phsmun.go.th/test02/file_data/201509101057491.pdf. สืบค้นเมื่อ 12 มกราคม 2566.
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. “ฌาปนกิจแบบลดมลพิษ เป็นมิตรกับโลก.” 2564. http://eservice.deqp.go.th:6699/news/view/8899. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2566.
กัญจน์ชนก ธรรมวโร. “มาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทย.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2559.
กัลยา เกียรติถาวรชัย. “การจัดการร่างของผู้วายชนม์แบบเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม.” วารสารกฤษฎีกา 1, ตอน 3 (2564): 110. https://www.krisdika.go.th/draft-law. สืบค้นเมื่อ 17 มกราคม 2566.
ชนนาถ ชาติพิชิต. “ความสัมพันธ์ระหว่างการสัมผัสควันจากการเผาศพกับอาการโรคระบบทางเดินหายใจของประชาชนรอบสุสานหายยา จังหวัดเชียงใหม่.” การค้นคว้าแบบอิสระปริญญามหาบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2554.
เชิดชาย นันทบุตร. “เตาเผาศพกับมลพิษทางอากาศ.” 2565. http://www.reo14.mnre.go.th/attachment/iu/download.php?WP=qUIcnKt2pQMgZKqCGWOghJstqTgcWatmpQugZap5GQAgG2rDqYyc4Uux. สืบค้นเมื่อ 24 มกราคม 2566.
ณัฐรัตน์ รัตนวิบูลย์สม. “มาตรการทางกฎหมายภาษีสรรพสามิต ภาษีเงินได้นิติบุคคลต่อผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรมที่ก่อให้เกิดมลพิษ.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 2554.
เทพพิทักษ์ มณีพงษ์. “ตายแล้ว (จะ) ไปไหน? : 5 วิธีจบชีวิตแบบกรีนๆ ที่ดีต่อโลก.” 2560. https://www.the101.world/green-burial/. สืบค้นเมื่อ 12 มกราคม 2566.
ไทยโพสต์. “คพ.ออกมาตรฐานเตาเผาศพ 4.0 ปี 62 เริ่มปรับวัดใน กทม. ช่วยลดฝุ่นจิ๋ว2.5.” 2562. https://www.thaipost.net/main/detail/25612. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2566.
ไทยรัฐ ออนไลน์. “ฝังศพในที่ดินของตัวเอง อาจถูกฟ้องร้องได้.” 2560. https://www.thairath.co.th/news/local/1111849. สืบค้นเมื่อ 1 มกราคม 2566.
ปราโมทย์ ประสาทกุล. “คนไทยมีลูกกันน้อยลง แต่จะตายกันมากขึ้น.” สุทธิปริทัศน์ วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 19, ฉ.57 (มกราคม-เมษายน 2548): 13. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/245830/167141, สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2566.
ปวิตา ลิขิตเดชาโรจน์. “นักวิจัยชาวเนเธอร์แลนด์พัฒนา “โลงศพมีชีวิต” สำเร็จแล้ว.” 2565. https://www.nsm.or.th/nsm/th/node/14501?fbclid=IwAR33Uu3gqDR5Tsz4wHuHWyWSVLtptvwW3sqmK4j9OZBITH-9JVfKhSeMdJ4. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2566.
ภัทราวรรณ รัตนเกษตร และนภนันต์ ศุภศิริพงษ์ชัย. กฎหมายทรัพย์สิน. กรุงเทพฯ: นิติธรรม, 2565.
ภัสน์วจี ศรีสุวรรณ์. “ทำศพแบบคนรักโลก ทำให้เป็นของเหลว.” https://bit.ly/4208Ulq. สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2566.
ภาณุเมศวร์ บุนนาค. “ประวัติศาสตร์ความตาย.” ใน สัจธรรมชีวิต คู่มือเตรียมความพร้อมกาย ใจ และครอบครัว ก่อนและหลังลมหายใจสุดท้าย, โดย มูลนิธิธรรมาภิบาลทางการแพทย์, 137-138. กรุงเทพฯ: สายธุรกิจโรงพิมพ์ บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิซซิ่ง จำกัด(มหาชน), 2564.
วรุณรัตน์ คัทมาตย์. “รู้จัก Human Composting ธุรกิจจัดการ "ศพมนุษย์" ให้เป็นปุ๋ย ตอบโจทย์ยั่งยืน.” 2566. https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/1046125. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2566.
Ana Rafaela Ferraz Ferreira. “Body disposal in Portugal: Current practices and potential adoption of alkaline hydrolysis and natural burial as sustainable alternatives.” https://repositorio-aberto.up.pt/bitstream/10216/87894/2/158915.pdf. Accessed January 31, 2023.
BBC NEWS ไทย. “วัดปรับตัวอย่างไรเมื่อต้องคุมมลพิษจากเตาเผาศพ.” 2565. https://bbc.in/41YEGPC. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2566.
Beyond. “What Is A Woodland Burial?.” https://beyond.life/help-centre/arranging-a-funeral/what-is-a-woodland-burial/?fbclid=IwAR2AGiytYUPBIQDc6oXmg4e1n1eMPojXwQk0NzkHNjq7-DOj1BzZ8ilYAlE. Accessed January 30, 2023.
Carlton Basmajian and Christopher Coutts. “Planning for the disposal of the dead.” https://diginole.lib.fsu.edu/islandora/object/fsu:207217/datastream/PDF/view?fbclid=IwAR3R2qAGxyIhdAZf1lOFpC6s8eWZkHYU0pmnBo8vLvb6xhMeAysxBRA-xeY. Accessed January 19, 2023.
common team. “‘Capsula Mundi’ โลงศพรักษ์โลก ที่จะทำให้เราเกิดใหม่เป็นต้นไม้.” 2562. https://becommon.co/life/capsula. สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2566.
Elizabeth Fournier. The GREEN BURIAL GUIDEBOOK. California: New World Library, 2561.
GRID by PEA. “พิธีศพ Eco ด้วยการแช่น้ำสลายร่าง.” 2564. https://www.gridmag.co/alkaline-hydrolysis/?fbclid=IwAR3ehG7Fyrbz3X94AF1mWfSfirupx6tBUta4WlrxPcG322iiZYJjVovYoR4. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2566.
MGR Online. “ลืมโลงศพไปได้เลย ฝังศพ Go Green หนึ่งชีวิตจากไป หนึ่งชีวิตใหม่เกิดมา.” 2560. https://mgronline.com/dhamma/detail/9600000033679. สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2566.
POST TODAY. “เผยมาตรฐานเตาเผาศพ4.0 เพิ่มประสิทธิภาพคุมมลพิษ เหมาะกับวัดในเมือง.” 2562.
https://www.posttoday.com/politics/575731?fbclid=IwAR03GR4zsENp30 Mb4n9FiVwN_D7ekgovgQ67KlfH-hYdmVA-GgonKu0Ng4A. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2566.
SDG MOVE MOVING TOWARDS SUSTAINABLE FUTURE. “SDG Updates | งานศพกับรอยเท้าความยั่งยืนของผู้ที่จากไป.” 2564. https://www.sdgmove.com/2021/09/23/sdg-updates-alternative-ways-of-green-funerals/. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2566.
Sukhothai Thammathirat Open University. “ประเภทของเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์เพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อม.” 2559.
https://www.stou.ac.th/stouonline/lom/data/sec/Lom21/05-02.html? fbclid=IwAR3zj7hMEnKlBZkLOUiHhPZ0GELrZwe2HGqNH-tqSEctaw5mek WxLUqeIRI. สืบค้นเมื่อ 9 มกราคม 2566.
The CONVERSATION. “Coffin? Casket? Cremation? How to make your death more environmentally friendly.” 2565.
https://bit.ly/3B0T7pX. Accessed January 30, 2023.