กระบวนการเสริมพลังของกลุ่มวิสาหกิจผู้สูงอายุในการพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนแบบมีส่วนร่วม กรณี กลุ่มหัตถกรรมจักสานหวาย ตำบลงิ้ว อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

            การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ (1) ศึกษาบริบทและสภาพการณ์ปัญหา (2) ศึกษาแนวทางการเสริมพลัง และ (3) เพื่อพัฒนารูปแบบการเสริมพลังกลุ่มวิสาหกิจผู้สูงอายุในการพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนแบบมีส่วนร่วมของกลุ่มผู้สูงอายุตำบลงิ้ว อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ สมาชิกกลุ่มหัตถกรรมจักสานหวาย แกนนำ และผู้นำชุมชนที่สำคัญ จำนวน 22  คน เครื่องมือในการวิจัยคือ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม โดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปฏิสัมพันธ์ทางสังคม

ผลการศึกษา พบว่า สภาพการณ์ปัญหาของกลุ่มหัตถกรรมจักสานของผู้สูงอายุ   ตำบลงิ้ว อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย ประสบปัญหาในด้านการบริหารจัดการกลุ่ม ระบบโครงสร้าง ขาดการมีส่วนร่วม และขาดการสนับสนุนการดำเนินกิจกรรมกลุ่มจากหน่วยงานภาครัฐอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งประสบปัญหาทักษะการเป็นผู้ประกอบการเชิงธุรกิจ

แนวทางการเสริมพลังกลุ่มหัตถกรรมจักสานของผู้สูงอายุตำบลงิ้ว ด้วยการนำแนวคิดการเสริมพลัง (Empowerment) มาปรับใช้ร่วมกับตัวแบบที่ผู้วิจัยได้ยกร่างขึ้น เรียกว่า  “STRONG Model” 

สำหรับการพัฒนารูปแบบการเสริมพลังควรมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ขับเคลื่อนดำเนินกิจกรรมอย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ การเสริมพลังอำนาจด้านความรู้ ด้านเศรษฐกิจ และด้านการบริหารจัดการ

ข้อเสนอแนะงานวิจัย หน่วยงานภาครัฐและภาคส่วนต่าง ๆ ควรจัดทำแผนกลยุทธ์ และแผนปฏิบัติการ เพื่อเสริมพลังให้กลุ่มวิสาหกิจจักสานจากหวายของผู้สูงอายุตำบลงิ้ว ได้มีบทบาทเป็นผู้นำร่วมพัฒนาชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม และควรมีการนำไปประยุกต์ใช้กับกลุ่มผู้สูงอายุอื่น ๆ เพื่อการดำเนินการเสริมพลังอย่างต่อเนื่อง