การแข่งขันทางการค้าที่เป็นธรรม: ปัญหาของกฎหมายแข่งขันทางการค้าไทยจากการยกเว้นรัฐวิสาหกิจ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากฎหมายและปัญหาว่าด้วยเรื่องรัฐวิสาหกิจภายใต้กฎหมายแข่งขันทางการค้าของไทยและของต่างประเทศ ศึกษาและวิเคราะห์ข้อดีและข้อด้อยของการนำรัฐวิสาหกิจเข้ามาอยู่ภายใต้กฎหมายแข่งขันทางการค้าของไทย และเสนอแนวทางออกประกาศหลักเกณฑ์การพิจารณาการยกเว้นรัฐวิสาหกิจเป็นรายกรณีโดยมีการพิจารณาพฤติกรรมการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม (anti-competitive behavior)

จากการศึกษาพบว่าปัญหาของการยกเว้นรัฐวิสาหกิจของไทยจากกฎหมายแข่งขันทางการค้าเป็นการยกเว้นแบบ “เหมาเข่ง” ซึ่งทำให้รัฐวิสาหกิจของไทยไม่อยู่ภายใต้กฎหมายแข่งขันทางการค้าเลย อันเป็นผลให้มีผลกระทบเชิงลบต่อการแข่งขันทางการค้าของไทยหลายประการ งานวิจัยนี้จึงได้ถอดบทเรียนจากกฎหมายแข่งขันทางการค้าของสหภาพยุโรปและประเทศสหรัฐอเมริกาที่ไม่ได้ยกเว้นรัฐวิสาหกิจแบบเหมาเข่ง หากแต่เป็นการยกเว้นเป็นรายกรณีโดยมีเกณฑ์การพิจารณาที่ชัดเจนเพื่อวัตถุประสงค์ในการรักษาไว้ซึ่งการแข่งขันที่มีประสิทธิภาพและเป็นธรรม

งานวิจัยได้เสนอแนวทางออกประกาศหลักเกณฑ์การพิจารณาการยกเว้นรัฐวิสาหกิจเป็นรายกรณีโดยมีการพิจารณาพฤติกรรมการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม (anti-competitive behavior) โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 17(2) ตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ.2560