การประเมินศักยภาพสมดุลน้ำเพื่อการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพในลุ่มน้ำกก จังหวัดเชียงราย

Main Article Content

อิทธิพัทธ์ เรืองกิจวัฒน์
ศศิพัชร์ หาญฤทธิ์
เพ็ชรสวัสดิ์ กันคำ
ทศพล คชสาร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการใช้ที่ดินและการใช้น้ำจากการใช้ที่ดินและเพื่อประเมินศักยภาพการใช้น้ำและสมดุลน้ำของแม่น้ำกก พื้นที่จังหวัดเชียงราย โดยอาศัยข้อมูลการสำรวจภาคสนาม และการวิเคราะห์ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์


ผลการวิจัยพบว่า ลุ่มน้ำกกในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงราย มีพื้นที่ 1,910.46 ตารางกิโลเมตร หรือคิดเป็น 1,194,027.31 ไร่ มีลักษณะการใช้ที่ดินและสิ่งปกคลุมดินที่มากที่สุดได้แก่ พื้นที่ป่าไม้ผลัดใบ พื้นที่นาข้าว พื้นที่ปลูกข้าวโพด พื้นที่ชุมชนและสิ่งปลูกสร้าง และพื้นที่ปลูกยางพารา โดยมีพื้นที่ 340,043.68 ไร่ 277,597.56 ไร่ 128,878.47 ไร่ 122,426.93 ไร่ และ 76,138.61 ไร่ ตามลำดับและปริมาณน้ำพบว่าพื้นที่แม่น้ำกกในเขตจังหวัดเชียงรายมีขนาดพื้นที่ 14,132,812.33 ตารางเมตร หรือคิดเป็น 8,833.01 ไร่ มีลักษณะความลึกของพื้นท้องน้ำเฉลี่ยที่ 3.30 เมตร โดยลักษณะเชิงพื้นที่ของแม่น้ำจะมีความจุในการกักเก็บน้ำอยู่ที่ 46,638,280.67 ลูกบาศก์เมตร และมีการใช้น้ำอยู่ที่ 1,833,880.11 ลูกบาศก์เมตร ทำให้ปริมาณน้ำที่ใช้ยังคงต่ำกว่าความจุเชิงพื้นที่ของลำน้ำกก ทั้งนี้เป็นเพียงการประเมินการใช้น้ำจากการใช้ที่ดินในพื้นที่ระยะห่างจากลำน้ำไม่เกิน 2 กิโลเมตร

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เรืองกิจวัฒน์ อ., หาญฤทธิ์ ศ., กันคำ เ., & คชสาร ท. (2025). การประเมินศักยภาพสมดุลน้ำเพื่อการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพในลุ่มน้ำกก จังหวัดเชียงราย. วารสารนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 9(2), 213–231. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/lawcrru/article/view/277726
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. “การใช้น้ำอย่างรู้คุณค่า...ในการปลูกพืชไร่.” 2567. https://esc.doae.go.th/plant/. สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2568.

ชูศักดิ์ วิทยาภัค. “หมู่บ้านกับศักยภาพในการจัดการทรัพยากร:กรณีศึกษาการจัดการลุ่มน้ำชุมชนภายใต้ระบบกรรมสิทธิ์ร่วมภาคเหนือ.” ใน เอกสารการสัมมนาเรื่อง ความรู้เกี่ยวกับหมู่บ้าน. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2538.

ศูนย์ป้องกันวิกฤติน้ำ กรมทรัพยากรน้ำ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. “ระบบติดตามสถานการณ์น้ำทางไกลอัตโนมัติ (ลุ่มน้ำกกและโขงเหนือ).” 2567. http://tele-kokkhong.dwr.go.th/home/Index_HOME. สืบค้นเมื่อ 31 สิงหาคม 2567.

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. “ข้อมูลลุ่มน้ำ ลุ่มน้ำโขงเหนือ.” 2564. http://rbmd.onwr.go.th/?page_id=10456. สืบค้นเมื่อ 30 สิงหาคม 2567.

สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน). ตำราเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศศาสตร์ กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, 2552.

อนิรุจน์ คำนล. “การประเมินน้ำต้นทุนและความต้องการใช้น้ำเกษตรกรรมในพื้นที่ลุ่มน้ำยม.” 2561. http://repository.nida.ac.th/handle/662723737/4387. สืบค้นเมื่อ 21 กันยายน 2567.

Styles, S. W. and C. M. Burt. Handbook for Water Conservation Coordinators. Developed for USBR (Mid-Pacific Region) and California Resource Conservation Districts. California, United States: Irrigation Training and Research Center, 1998.