การมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในกระบวนการนโยบายความมั่นคงชายแดนไทย-เมียนมา จังหวัดตาก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) สภาพการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในกระบวนการนโยบายความมั่นคงชายแดนไทย-เมียนมา (2) ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในกระบวนการนโยบายความมั่นคงชายแดนไทย-เมียนมา (3) แนวทางในการพัฒนาการมีส่วนร่วมของพลเมืองในกระบวนการนโยบายความมั่นคงชายแดนไทย-เมียนมา โดยใช้พื้นที่ชายแดนจังหวัดตากเป็นกรณีศึกษาเนื่องจากความสำคัญทางเศรษฐกิจและการข้ามพรมแดนซึ่งถือเป็นความมั่นคงรูปแบบใหม่ โดยใช้แนวคิดการมีส่วนร่วมของพลเมือง และแนวคิดการพัฒนาระบอบชายแดนเป็นกรอบในการวิเคราะห์ และเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ในพื้นที่ชายแดนจังหวัดตาก ผลการวิจัยพบว่าการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในพื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมา ยังอยู่ในระดับที่จำกัด โดยส่วนใหญ่เป็นการร่วมมือกับรัฐในการดำเนินโครงการและให้ข้อมูลข่าวสารมากกว่าการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเชิงนโยบาย อย่างไรก็ตาม พบว่ามีการใช้กลไกความสัมพันธ์ที่ไม่เป็นทางการในท้องที่เพื่อแก้ไขปัญหาและขับเคลื่อนมาตรการของภาครัฐ บ่งชี้ถึงพลวัตของการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในพื้นที่ชายแดน ซึ่งอาจแตกต่างจากรูปแบบการมีส่วนร่วมที่เป็นทางการ หรือรูปแบบการมีส่วนร่วมในพื้นที่อื่น ๆ ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในนโยบายความมั่นคงชายแดนไทย-เมียนมา มีทั้งปัจจัยเชิงบวกและเชิงลบ ความสัมพันธ์ทางเครือญาติและวัฒนธรรมที่ใกล้ชิดระหว่างชุมชนสองฝั่งชายแดน การขยายตัวทางเศรษฐกิจและการค้าชายแดน สถานการณ์ความไม่สงบในเมียนมา งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าแนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในนโยบายความมั่นคงชายแดนไทย-เมียนมา ควรเน้นการสร้างความเข้าใจและความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม รวมถึงการพัฒนากลไกและมาตรการที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมของภาคพลเมืองในทุกระดับ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คะนึงนิจ ศรีบัวเอี่ยม, บรรเจิด สิงคะเนติ, บุญศรี มีวงศ์อุโฆษ, สุทธิชัย งามชื่นสุวรรณ, ปรีชา เอี่ยมสุพรรณ, และไพสิฐ พาณิชย์กุล. แนวทางการเสริมสร้างประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540: ปัญหาอุปสรรคและทางออก. นนทบุรี: สถาบันพระปกเกล้า, 2545, 28-29.
ชูวงศ์ อุบาลี. “กลไกการจัดการปัญหาความมั่นคงรูปแบบใหม่ตามแนวชายแดนภาคตะวันออกไทย – กัมพูชา.” วารสารวิจัยรำไพพรรณี 11, ฉ.1 (กันยายน - ธันวาคม 2560): 5-12. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RRBR/article/view/124367. สืบค้นเมื่อ มกราคม 2568.
ธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร. “การบริหารจัดการความมั่นคงชายแดนของกองทัพไทยภายใต้กระบวนทัศน์ความมั่นคงใหม่ในบริบทประชาคมเมืองและความมั่นคงอาเซียน.” วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 2557. https://digital_collect.lib.buu.ac.th/dcms/files/55810284.pdf. สืบค้นเมื่อ มกราคม 2568.
พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอนที่ 39 ก (27 กุมภาพันธ์ 2551): 1-22.
พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522. มาตรา 11-22. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 96 ตอนที่ 28 (1 มีนาคม 2522): 51-59.
พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 132 ตอนที่ 86 ก (8 กันยนยน 2558): 29-33.
พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560. มาตรา 8. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 134 9 ตอนที่ 53 (17 พฤษภาคม 2560): 29-30.
ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561-พ.ศ.2580). ราชกิจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่มที่ 135 ตอนที่ 82 ก (13 ตุลาคม 2561): 10-11.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการบริหารการพัฒนาพื้นที่ในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ พ.ศ. 2558. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 132 ตอนพิเศษ 347 ง (29 ธันวาคม 2558): 1-35.
สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์. “กองทัพไทยกับเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการความมั่นคงชายแดนแบบองค์รวมกับประเทศเพื่อนบ้าน:กรณีศึกษา เขตพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษตาก.” 2559. https://www.sscthailand.org/uploads_ssc/research_201808231535006953572227.pdf. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2567.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (สกพอ.). “ที่มาและความสำคัญ.” 2562. https://www.taksez.com/th/page/origin.html. สืบค้นเมื่อ 29 พฤษภาคม 2567.
สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ. “แผนบูรณาการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง พ.ศ.2564-2565.” 2565. https://www.nsc.go.th/wp-content/uploads/2021/07/NSC-plan-national2564-2565.pdf. สืบค้นเมื่อ 18 เมษายน 2565.
สุรศักดิ์ ชะมารัมย์. “การบริหารงานภาครัฐกับมิติของความเปลี่ยนแปลงในการบริหารงานของหน่วยงานภาครัฐสู่การเป็นองค์การที่มีขีดสมรรถนะสูง.” รัฐสภาสาร 65, ฉ.5 ( พฤษภาคม 2560): 9-34. https://dl.parliament.go.th/bitstream/handle/20.500.13072/518401/t142_v65n005.pdf?sequence=. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2567.
Alkire, Sabina. “A conceptual framework for human security.” 2003. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/57a08cf740f0b652dd001694/wp2.pdf. accessed May 29, 2024.
Arnstein, Sherry R. “A Ladder of Citizen Participation.” Journal of the American Planning Association 85, no.1 (Mar 2019): 24-34. https://www.researchgate.net/publication/334078940. accessed May 29, 2024.
Berg, Eiki, and Piret Ehin. “What Kind of Border Regime is in the Making?: Towards a Differentiated and Uneven Border Strateg.” Cooperation and Conflict 41, no.1 (March 2006): 53-71. https://www.jstor.org/stable/45084422. accessed May 29, 2024.
Valtorta, Nicole K., Daniel C. Moore, Louise Barron, David Stow, and Barbara Hanratty. “Older Adults' Social Relationships and Health Care Utilization: A Systematic Review.” American journal of public health 108, No.4 (April 2018): 1e-10e. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5844393/pdf/AJPH.2017.304256.pdf. accessed May 29, 2024.
United Nation Development Programe (UNDP). Human development report 1994. New York: Oxford University Press 1994. https://hdr.undp.org/system/files/documents/hdr1994encompletenostats.pdf. accessed May 29, 2024.
