ปัญหาและแนวทางการคุ้มครองสิทธิของเด็กที่ทำงานในอุตสาหกรรมสื่อและบันเทิงไทย

ธันย์ชนก  รังสินธุรัตน์; อารยา  บัวบาล

ผู้แต่ง

ธันย์ชนก รังสินธุรัตน์ นักศึกษาปริญญาโท หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
อารยา บัวบาล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คำสำคัญ:

การทำงานของเด็ก, การคุ้มครองสิทธิเด็ก, อุตสาหกรรมสื่อและบันเทิง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิเด็ก มาตรฐานสากลภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ตลอดจนมาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศและประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองเด็กจากการทำงานในอุตสาหกรรมสื่อและบันเทิง (2) ศึกษาสภาพปัญหาและข้อจำกัดของการคุ้มครองเด็กที่ทำงานในอุตสาหกรรมสื่อและบันเทิงภายใต้กฎหมายไทย และ (3) เสนอแนะแนวทางในการพัฒนากฎหมายและมาตรการที่เหมาะสมสำหรับการคุ้มครองเด็กในบริบทของอุตสาหกรรม
สื่อและบันเทิงไทย

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเอกสาร ผ่านการศึกษาและวิเคราะห์แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับสิทธิเด็ก อาทิ แนวคิดสิทธิเด็กตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก หลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก หลักการคุ้มครองเชิงป้องกัน และหลักการมีส่วนร่วมของเด็ก ควบคู่กับการศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายระหว่างประเทศ กฎหมายต่างประเทศ และกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของเด็กในอุตสาหกรรมสื่อและบันเทิง รวมถึงการวิเคราะห์ปัญหาและข้อจำกัดในการบังคับใช้กฎหมายของประเทศไทย

ผลการวิจัยพบว่า แม้ประเทศไทยจะมีกฎหมายและมาตรการที่มุ่งคุ้มครองเด็กจากการทำงาน
แต่อย่างไรก็ตาม การคุ้มครองเด็กในอุตสาหกรรมสื่อและบันเทิงยังคงมีข้อจำกัดหลายประการ ทั้งในด้านความชัดเจนของนิยาม ขอบเขตการคุ้มครอง กลไกการกำกับดูแล และประสิทธิภาพของการบังคับใช้กฎหมายที่ยังไม่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล นอกจากนี้ ยังพบว่าการกำหนดนโยบายและมาตรการทางกฎหมายของไทย
ยังขาดการบูรณาการหลักสิทธิเด็กอย่างเป็นระบบ บทความวิจัยนี้จึงเสนอแนะแนวทางในการพัฒนากฎหมายและมาตรการคุ้มครองของไทยให้สอดคล้องกับหลักสิทธิเด็กและบริบทเฉพาะของอุตสาหกรรมสื่อและบันเทิงเพื่อส่งเสริมการคุ้มครองเด็กอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ. (2565). Soft Power – the power of creativity to build the Thai economy. สืบค้น 15 ตุลาคม 2567, จาก https://www.businesseventsthaila nd.com/th/newsmedia/soft-power-the-power-of-creativity-to-build-the-thai-economy/

Nattaya L. (2565). “มาตรฐานชั่วโมงการทำงานของนักแสดงเด็ก” ข้อเสนอเพื่อการเติบโตของ “เด็กที่เป็นดารา”. สืบค้น 15 ตุลาคม 2567, จาก https://www.sanook.com/news/8572242/

จิราวัฒน์ แช่มชัยพร. (2551). การคุ้มครองสิทธิเด็กโดยหลักประโยชน์สูงสุด ตามมาตรา 3(1) แห่งอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ค.ศ.1989. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตร์มหาบัณฑิต). กรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สืบค้นจาก https://digital.librarytu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/

item/dc:125865

มาตาลักษณ์ เสรเมธากุล. (2562). หลักการคุ้มครองสิทธิเด็กภายใต้แนวคิดเกี่ยวกับประโยชน์สูงสุดของเด็ก (รายงานผลการวิจัยเสนอต่อคณะนิติศาสตร์). กรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สืบค้นจาก

https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:166469

IPA Site Admin. (2012). UN Convention on the Rights of the Child. Retrieved July 26, 2024.

From https://ipaworld.org/childs-right-to-play/uncrc-article-31/un-convention-on-the-rights-of-the-child-1/

Simone van der Hof, Valerie Verdoodt, and Mark Leiser. (2019). Child Labour and Online

Protection in a World of Influencers. Retrieved July 26, 2024. From https://papers.ssrn

.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3458379

The Fair Labor Standards Act Of 1938

Denise Simon. (2024). Work Permits and Coogan Accounts: What You Need to Know for Child Actors. Retrieved July 30, 2024. From https://www.backstage.com/magazine/article/coogan- law-explained- child-actors-3978/

SECRET AGENT MAN. (2022). Do All Actors Need Agents?. Retrieved January 10, 2025. From

https://www.backstage.com/magazine/article/really-need-agent-11469/

Davis+Gilbert. (2024). California’s New Laws Will Change the Way Marketers Engage Child Influencers. Retrieved May 11, 2026. https://www.dglaw.com/californias-new-laws-will-change-the-way-marketers-engage-child-influencers/

David Robb. (2018). Hollywood Child Protection Act Ignored; Here’s Why It Is Important. Retrieved August 25, 2024. From https://deadline.com/2018/04/hollywood-child-labor-law-california-permit-database-ignored-1202379257/

Jihyun Lee. (2022). The Process Of Becoming A K-Pop Idol. Retrieved January 10, 2025. From https://creatrip.com/en/news/11280

ศิรินภา นรินทร์. (2564). รอยยิ้มและคราบน้ำตา เมื่อ “สัญญาทาส” ควบคุมชีวิตศิลปิน K-Pop. สืบค้นวันที่ 10 มกราคม 2568. จาก https://www.prachachat.net/d-life/news-603833

Korea Legislation Research Institute (KLRI). Popular Culture and Arts Industry Development Act. Retrieved May 11, 2026. https://elaw.klri.re.kr/eng_mobile/viewer.do?hseq=70045& key= 17&type=part

Yahoo finance. (2023). A new bill in South Korea prevents K-pop stars under the age of 15 from working more than 35 hours a week and prohibits 'over-emphasis' on their looks. Retrieved July 30, 2024. From https://ca.news.yahoo.com/bill-south-korea-prevents-k-072325528.html

แพรสลิน เชาวลิต. (2558). ข้อสัญญาไม่เป็นธรรมในสัญญาจ้างนักแสดง. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตร์มหาบัณฑิต). กรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สืบค้นจาก http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/ thesis/2015/TU_2015_5501033269_4091_3350.pdf