องค์คณะผู้พิพากษาในศาลยุติธรรม : กรณีตั้งองค์คณะเกินเกณฑ์ขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด

บทคัดย่อ

การตั้งองค์คณะผู้พิพากษา เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยกฎหมายจะกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำว่าในแต่ละคดีจะต้องมีจำนวนผู้พิพากษากี่คนเป็นองค์คณะในการพิจารณาพิพากษาคดี ในศาลยุติธรรมกฎหมายหลักที่จะต้องนำมาใช้พิจารณาหลักเกณฑ์ดังกล่าว คือ พระธรรมนูญศาลยุติธรรม อย่างไรก็ตาม
มีปัญหาว่าในกรณีที่มีการจ่ายสำนวนตั้งองค์คณะผู้พิพากษาในคดีเกินจำนวนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนดไว้ เช่นนี้ ในการพิจารณาพิพากษาคดี จะต้องมีผู้พิพากษาเป็นองค์คณะตามจำนวนที่ตั้งไว้เกินเกณฑ์ขั้นต่ำหรือสามารถใช้องค์คณะตามจำนวนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนดไว้ กรณีตามปัญหานี้ มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาและความเห็นทางวิชาการส่วนหนึ่ง เห็นว่าแม้จะมีการตั้งองค์คณะผู้พิพากษามีจำนวนเกินเกณฑ์ขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด แต่หากการพิจารณาพิพากษาคดีกระทำไปโดยองค์คณะผู้พิพากษาครบตามจำนวนเกณฑ์ขั้นต่ำ
ที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว แม้จะไม่ครบถ้วนตามที่ผู้รับผิดชอบราชการศาลตั้งองค์คณะไว้ก็ตาม การพิจารณาพิพากษาคดีก็ชอบด้วยกฎหมาย โดยให้เหตุผลว่าเพราะการพิจารณาพิพากษาคดีมีองค์คณะเป็นไปตามเกณฑ์ขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว แม้จะไม่ครบถ้วนตามที่ผู้รับผิดชอบราชการศาลตั้งองค์คณะไว้ก็ตาม ผู้เขียนเห็นว่า ในปัญหาดังกล่าว เมื่อผู้รับผิดชอบราชการศาลได้ตั้งองค์คณะไว้เกินจำนวนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว ในการพิจารณาพิพากษาคดี จะต้องประกอบด้วยองค์คณะตามที่กำหนดไว้เกินเกณฑ์ขั้นต่ำนั้น กรณีนี้ จะกลับมาอ้างใช้จำนวนองค์คณะในการพิจารณาพิพากษาคดีตามเกณฑ์ขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนดไว้ไม่ได้อีก โดยกรณีนี้ต้องถือว่าการพิจารณาพิพากษาคดีไม่ครบองค์คณะ อันเป็นผลให้การพิจารณาพิพากษาคดีนั้น
ไม่ชอบด้วยกฎหมาย