การศึกษาบทละครเรื่อง อภัยนุราช ผ่านแนวคิดปิตาธิปไตย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาบทละครเรื่อง อภัยนุราช ผ่านแนวคิดปิตาธิปไตย โดยใช้แนวคิดเรื่องวาทกรรมของมิเชล ฟูโกต์ และแนวคิดเรื่องมายาคติของโรลองด์ บาร์ธส์ เป็นกรอบในการวิเคราะห์ การศึกษานี้ใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากบทละครเรื่อง อภัยนุราช ฉบับกรมศิลปากร พ.ศ. 2528 ผลการศึกษาพบว่า ตัวบทสะท้อนโครงสร้างสังคมแบบปิตาธิปไตย โดยวางตัวละครชาย โดยเฉพาะท้าวอภัยนุราช ให้เป็นศูนย์กลางของอำนาจทั้งในฐานะกษัตริย์ สวามี และผู้กำหนดความถูกต้องในสังคม ขณะที่ตัวละครหญิงถูกลดทอนคุณค่าให้เป็นผู้ใต้ปกครอง วัตถุแห่งความพึงพอใจ และผู้เสียสละภายใต้กรอบหญิงดี นอกจากนี้ วาทกรรมชายเป็นใหญ่ยังทำหน้าที่สร้างความชอบธรรมให้แก่การใช้อำนาจและความรุนแรงต่อผู้หญิง อีกทั้งมายาคติเรื่องกุลสตรีและแม่ผู้เสียสละก็ทำให้การยอมจำนนของผู้หญิงถูกมองเป็นคุณธรรม ผลการศึกษาสะท้อนว่า บทละครเรื่อง อภัยนุราช สะท้อนและสืบทอดกรอบความคิดเรื่องเพศ อำนาจ และค่านิยมชายเป็นใหญ่ในสังคมไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
การคัดลอก ตีพิมพ์ซ้ำ การเผยแพร่ซ้ำบทความใด ๆ ก็ตามที่ปรากฎอยู่ในวารสารมนุษยศาสตร์ปริทรรศน์ ถือเป็นการละเมิดสิทธิในความเป็นเจ้าของของบทความดังกล่าวที่ปรากฎอยู่ในวารสารมนุษยศาสตร์ปริทรรศน์ กรุณาติดต่อ MPJHthaijo@gmail.com เพื่อขออนุญาตคัดลอก ตีพิมพ์ซ้ำ เผยแพร่ซ้ำบทความใด ๆ ก็ตามที่ปรากฎอยู่ในวารสารมนุษยศาสตร์ปริทรรศน์ ลงในสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ หรือสื่อออนไลน์
เอกสารอ้างอิง
กุสุมา รักษมณี, เสาวณิต จุลวงศ์ และ สายวรุณ น้อยนิมิต. (2550). ศักดิ์ศรีและความอับอายในวรรณกรรมไทย. แม่คำผาง.
กรมศิลปากร. (2528). บทละครเรื่องอภัยนุราช (พิมพ์ครั้งที่ 2) . โรงพิมพ์สามมิตร.
ใกล้รุ่ง ภูอ่อนโส. (2563). อำนาจของผู้หญิง: การท้าทายความสัมพันธ์เชิงอำนาจกับแนวคิดปิตาธิปไตยในนวนิยายสมัยใหม่. วารสารมนุษย์กับสังคม, 6(1), 43–61. https://so06.tcithaijo.org/index.php/husocjournal/article/view/240600
ชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์. (2558). อ่าน (ไม่) เอาเรื่อง (พิมพ์ครั้งที่ 2). อ่าน.
ณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2555). ปิตาธิปไตย : ภาพสะท้อนแห่งความไม่เสมอภาคระหว่างชายหญิงในสังคมเอเชีย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 4(2), 30–4. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/bruj/article/view/75658
ดิษยทรรศน์ ศรีบุญเรือง และอรทัย เพียยุระ. (2563). เพศภาวะและเพศวิถีในเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน. วารสารมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(3), 20–33. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/240347
ธีรธร รังสีปัญญา และ ศานิตย์ ศรีคุณ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในวาทกรรมความเป็นหญิงในหนังสือเรียนวรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(1), 50–95. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/HUSO/article/view/268578
นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (2556). เพศหลากหลายในสังคมไทยกับการเมืองของอัตลักษณ์. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 25(2), 137–168. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/172924
นันทา ขุนภักดี. (2564). อภัยนุราช : บทละครนอกวรรณกรรมการละครที่ทรงคุณค่า. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 18(1–2), 65–90. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jasu/article/view/250953
สรยา รอดเพชร, ทัศนีย์ ทานตวาณิช และ นัทธนัย ประสานนาม. (2561). ผู้หญิงกับปิตาธิปไตยในนวนิยายของอุทิศ เหมะมูล. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 14(1), 53–80. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/eJHUSO/article/view/131587
อภิสิทธิ์ มีปัญญา. (2562). เพศวิถีของ "กากี" นางในวรรณคดี. วารสารครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 2(2), 48–67. https://so18.tci-thaijo.org/index.php/edusskru/article/view/1767
Gerda, L. (1986). The Creation of Patriarchy. Oxford University Press.
Foucault, M. (1972). The Archaeology of Knowledge and the Discourse on Language. Pantheon Books.
