การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อนคู่คิดผู้สูงวัย เพื่อสร้างเสริมทักษะทางด้านสื่อ สารสนเทศ เทคโนโลยีและดิจิทัล
คำสำคัญ:
รูปแบบการจัดการเรียนรู้, เพื่อนคู่คิด, ปัญญาประดิษฐ์, ทักษะสื่อ สารสนเทศ เทคโนโลยีและดิจิทัล, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อนคู่คิดผู้สูงวัย เพื่อสร้างเสริมทักษะทางด้านสื่อ สารสนเทศ เทคโนโลยีและดิจิทัล 2) ศึกษาผลการใช้รูปแบบฯ 2.1) เปรียบเทียบทักษะทางด้านสื่อ สารสนเทศ เทคโนโลยีและดิจิทัลของผู้สูงวัยหลังเรียนด้วยรูปแบบฯ กับเกณฑ์ร้อยละ 70 2.2) ศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาสูงวัยที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบฯ การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยผสานวิธีแบบพหุระยะ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาผู้สูงวัย มหาวิทยาลัยวัยที่สาม เทศบาลนครพิษณุโลก ที่เรียนวิชาการใช้คอมพิวเตอร์และสื่อสังคมออนไลน์ กลุ่ม 1 จำนวน 32 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ แบบประเมินทักษะทางด้านสื่อ สารสนเทศ เทคโนโลยีและดิจิทัล และแบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ t-test one sample
ผลการวิจัยพบว่า
- รูปแบบการการเรียนรู้ฯ มีองค์ประกอบ 4 ประการ คือ 1) หลักการ 2) จุดมุ่งหมาย 3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ ซึ่งมี 4 ขั้นตอน คือ (1) Think (2) Pair (with AI) (3) Share และ (4) Change และ 4) การวัดและประเมินผล โดยนำเสนอรูปแบบฯ ตามแนวคิดของ Joyce, Weil and Calhoun ซึ่งมีคุณภาพความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก
- ผลศึกษาผลการใช้รูปแบบฯ 1) นักศึกษาผู้สูงวัยมีทักษะทางด้านสื่อ สารสนเทศ เทคโนโลยีและดิจิทัลฯ หลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 2) นักศึกษาผู้สูงวัยมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบฯ ประเด็นการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ทำให้การเรียนรู้สนุกขึ้นอยู่ในระดับมากที่สุด (
=4.59, S.D.=0.71)
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงวัย. (2566). สถิติผู้สูงวัย. กรมกิจการผู้สูงวัย. https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1159
กรมอนามัย. (2565). คู่มือการดำเนินงาน ชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงวัยและพิการ (Age – Friendly Communities). กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. https://chiangmaihealth.go.th/document/221202166996778015.pdf
คณะทำงานจัดทำรายงานสุขภาพคนไทย. (2566). เกิดอะไรขึ้น? เมื่อประเทศไทย เข้าสู่ “สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์”. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. https://www.thaihealthreport.com/th/articles_detail.php?id=193
คณาจารย์ศศินทร์ จุฬาฯ. (2567, 24 มิถุนายน). ปัญญาประดิษฐ์ AI เพื่อนใหม่วัยเก๋า. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://www.chula.ac.th/news/170100
เดอะสตอรี่ ไทยแลนด์. (2567, 12 สิงหาคม). AI เพื่อนคู่คิดหรือคู่แข่งในยุคดิจิทัล?. The Story Thailand. https://www.thestorythailand.com/12/08/2024/135061
พิชญาภา ยวงสร้อย และวิวัฒน์ มีสุวรรณ. (2567). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักพุทธวิธีผ่านห้องเรียนเมตาเวิร์สร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศสำหรับนิสิตระดับปริญญาตรี. วารสารพุทธจิตวิทยา, 9(3), 477-491. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/275129
มุทิตา ชูแก้ว, สุมิตตรา หมื่นใจ, ณิชนันทร์ บุญช่วยแก้ว, เสาวลักษณ์ สัจจะอาวุธ, และสิทธิพร เพชรทองขาว. (2567). ความพึงพอใจในชีวิตของผู้สูงอายุตำบลบ้านนิคม อำเภอบางขัน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารการสาธารณสุข, 33(1), 5-16. https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/13077
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงวัยไทย. (2564). สถานการณ์ผู้สูงวัยไทย พ.ศ. 2564. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
เลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). ทักษะและสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับผู้สูงวัย. เลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานสถิติจังหวัดพิษณุโลก. (2567, 23 สิงหาคม). สถิติทางการประเด็นผู้สูงวัย. https://phitsanulok.nso.go.th/phitsanulok/statistical-information-service/infographic-interactive/infographic/older-stat.html
Arizona State University. (2025). Think-Pair-Share (Active Learning Strategy). https://lth.engineering.asu.edu/reference-guide/think-pair-share
Crescente, M. L. & Lee, D. (2011). Critical issues of m-learning: Design models, adoption processes, and future trends. Journal of the Chinese Institute of Industrial Engineers, 28(2), 111-123. http://dx.doi.org/10.1080/10170669.2010.548856
Dierolf, B., Nucci, R., & Sevilla, D. (2024, August 16). AI Question Answer Guide: Everything You Need to Know. Guru Technologies. https://www.getguru.com/reference/ai-question-answer
Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (1999). Making Cooperative Learning Work. Theory into Practice, 38(2), 67-73. https://doi.org/10.1080/00405849909543834
Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2004). Models of teaching. Allyn and Bacon.
Lightner, J., & Tomaswick, L. (2017). Active Learning–Think, Pair, Share. Kent State University Center for Teaching and Learning.
Prahl, K. (2017). Best Practices for the Think-Pair-Share Active-Learning Technique. The American Biology Teacher, 79(1), 3–8. https://doi.org/10.1525/abt.2017.79.1.3
Raba, A. (2017). The Influence of Think-Pair-Share (TPS) on Improving Students’ Oral Communication Skills in EFL Classrooms. Creative Education, 8(1), 12-23. http://dx.doi.org/10.4236/ce.2017.81002
Rowe, M. (1972). Wait time and rewards as instructional variables: their influence on language, logic and fate control. Columbia University.
Sampsel, A. (2013). Finding the effectives of think-pair-share on student confidence and participation. Bowling Green State University.
World Health Organization. (2024, October 1). Ageing and health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
