การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หน่วยการเรียนรู้ สังคมไทยเปลี่ยนได้ เริ่มจากเรา และความสามารถในการคิดแก้ปัญหา ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคผังก้างปลา

ขนิษฐา พันทา; อิสรา พลนงค์

ผู้แต่ง

ขนิษฐา พันทา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
อิสรา พลนงค์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

คำสำคัญ:

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน, ความสามารถในการคิดแก้ปัญหา, การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน, เทคนิคผังก้างปลา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หน่วยการเรียนรู้ สังคมไทยเปลี่ยนได้เริ่มจากเรา ก่อนเรียนและหลังเรียน 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนกับเกณฑ์ ร้อยละ 70 และ 3) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดแก้ปัญหาก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/3 จำนวน 39 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนพิมายวิทยา จังหวัดนครราชสีมา ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคผังก้างปลา จำนวน 4 แผน รวม 12 ชั่วโมง มีการประเมินความสอดคล้องและความเหมาะสม มีค่าเฉลี่ย 4.44 หมายถึง มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนมีค่าความเชื่อมั่น ได้เท่ากับ 0.87 และ แบบวัดความสามารถในการคิดแก้ปัญหามีค่าความเชื่อมั่น ได้เท่ากับ 0.83 งานวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้น โดยใช้รูปแบบการทดลองแบบกลุ่มเดียวมีการทดสอบก่อนและหลังเรียน สถิติวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที

ผลการวิจัยพบว่า

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการเรียนสูงกว่าก่อนการเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ความสามารถในการคิดแก้ปัญหาหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

เอกสารอ้างอิง

กิติพงษ์ ลือนาม. (2564). วิธีวิทยาการวิจัยทางการศึกษา. โคราช มาร์เก็ตติ้งแอนด์ โปรดักชั่น.

ขวัญสุดา คำควร, มนชวัน วังกุลารกูร, และเนตรชนก จันทร์สว่าง. (2568). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (PBL) เพื่อส่งเสริมการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง การไทเทรตและประโยชน์ของกรด-เบส ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 19(1), 38-50. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/280076

จินตหรา ชัยจิตร และมนูญพงศ์ ชัยพันธุ์. (2567). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการแก้ปัญหารายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(11), 211-220. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/282380

จิราวรรณ คบขุนทด, ปรียาพร ใจนิ่ม, และเพ็ญพะนอ พ่วงแพ. (2566). การสอนสังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารราชภัฏพระนครวิชาการ, 2(1), 36–46. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/PNRU_ACA/article/view/1949

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 25). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญชม ศรีสะอาด. (2564). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 11). สุวีริยาสาส์น.

บุญญลักษม์ ตำนานจิตร. (2561). กระบวนการใช้ปัญหาเป็นฐานบนแนวคิดการจัดการความรู้. พัฒนาเทคนิคศึกษา, 30(105), 13-18. https://so09.tcithaijo.org/index.php/jted/article/view/1086

ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ. (2553). การพัฒนาการคิด. 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.

พงษ์ดนัย ทองโชติ, สุชาติ หอมจันทร์, และเบญจพร วรรณูปถัมภ์. (2568). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษาที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(3), 1075-1090. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JISDIADP/article/view/2937

โรงเรียนพิมายวิทยา. (2567ก). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (Self-assessment report: SAR) ประจำปีการศึกษา 2567. โรงเรียนพิมายวิทยา.

โรงเรียนพิมายวิทยา. (2567ข). หลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนพิมายวิทยา (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2567) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กลุ่มบริหารงานวิชาการโรงเรียนพิมายวิทยา.

ศศิธร ขันติธรางกูร. (2565). การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดในศตวรรษที่ 21. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุนันท์ สีพาย. (2567). การพัฒนาเครื่องมือรวบรวมข้อมูลการวิจัยทางการศึกษา. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. พริกหวานกราฟฟิค.

Ahmed, S. D. (2020). The Impact of Fishbone Strategy in the Achievement of Chemistry and Visual Thinking Among the Seven Grade Students. Utopía Y Praxis Latinoamericana, 25(1), 305-315. Recuperado a partir de http://www.produccioncientificaluz.org/index.php/utopia/article/view/31902

Lertyosbordin, C., Maneewan, S., & Srikaew, D. (2021). Components and Indicators of Problem-solving Skills in Robot Programming Activities. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 12(9), 132-140. https://doi.org/10.14569/IJACSA.2021.0120917

Rizqi, M. A., Murtadho, F., & Eriyani, R. N. (2025). The Effect Of The Fishbone Method On Explanatory Text Writing Skills Of Eleventh-Grade Students At SMK Mandara Tiara Bangsa. International Seminar on Humanity, Education, and Language, (1), 1071-1082. https://doi.org/10.21009/ishel.v1i1.57844

Shinde, D., Ahirrao, S., & Prasad, R. (2018). Fishbone Diagram: Application to Identify the Root Causes of Student–Staff Problems in Technical Education. Wireless Personal Communications An International Journal, 80(3), 653-664. https://doi.org/10.1007/s11277-018-5344-y

Weir, J. (1974). Problem solving is everybody's problem. The Science Teacher, 41(4), 16-18. https://www.jstor.org/stable/24123495