รัฐธรรมนูญ 2560 กับหลักประชาธิปไตยสากล: การวิเคราะห์เชิงโครงสร้าง ความชอบธรรม และกรอบจริยธรรมเชิงพุทธ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความสอดคล้องของบทบัญญัติสำคัญในรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 กับหลักประชาธิปไตยสากลโดย พิจารณาผ่านกรอบแนวคิดประชาธิปไตยแบบเสรีหลักอธิปไตยของประชาชน หลักนิติรัฐและทฤษฎีความชอบธรรมทางประชาธิปไตย ควบคู่กับการประยุกต์กรอบจริยธรรมจากหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ หลักธรรมาภิบาล อปริหานิยธรรม และมัชฌิมาปฏิปทา เพื่อเสริมมิติทางจริยธรรมของการออกแบบและการใช้อำนาจรัฐ วิธีการศึกษาค้นคว้าเป็นการศึกษาค้นคว้าเชิงเอกสาร โดยศึกษาตัวบทรัฐธรรมนูญ งานวิชาการทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ รวมถึงแนวคิดทางทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

 ผลการศึกษาพบว่าโครงสร้างที่มาของวุฒิสภา บทบาทขององค์กรที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งในการกำหนดฝ่ายบริหาร การกำหนดเงื่อนไขการจำกัดสิทธิเสรีภาพด้วยถ้อยคำที่กว้าง และความเข้มงวดของกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ส่งผลต่อการลดทอนความยึดโยงระหว่างอำนาจรัฐกับเจตจำนงของประชาชน บทความเสนอว่าการปรับปรุงรัฐธรรมนูญในประเด็นดังกล่าวควรมุ่งเสริมสร้างความชอบธรรมเชิงประชาธิปไตยในระยะยาว โดยไม่จำเป็นต้องตั้งอยู่บนความขัดแย้งทางการเมือง และชี้ให้เห็นว่าหลักพุทธธรรมสามารถทำหน้าที่เป็นกรอบจริยธรรมสาธารณะที่สนับสนุนการออกแบบสถาบันทางการเมืองที่สมดุล โปร่งใส และยั่งยืนได้