ภาวะผู้นำกับการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำ, เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน, ด้านการศึกษาบทคัดย่อ
การพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทยจะต้องเป็นการพัฒนาที่ก่อให้เกิดความสมดุลหรือมีปฏิสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกันในระหว่างมิติ อันเป็นองค์ประกอบที่จะทำให้ชีวิตมนุษย์อยู่ดี มีสุข โดยบูรณาการใน 3 มิติคือ นิเวศวิทยา สังคม และเศรษฐกิจ ให้มีความสมดุลและยั่งยืนในระยะยาวเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ เพิ่มความเท่าเทียม และรักษาสมดุลของระบบนิเวศ โดยเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษาอยู่ในเป้าหมายที่ 4 ที่ระบุไว้ว่า สร้างหลักประกันให้การศึกษามีคุณภาพอย่างเท่าเทียมและครอบคลุม ส่งเสริมโอกาสในการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับทุกคน ซึ่งเป้าหมายด้านการศึกษาเป็นพื้นฐานสำคัญของการบรรลุเป้าหมายด้านอื่น ๆ เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับประเทศ และเป็นกลไกสำคัญในการดำเนินการยกระดับและพัฒนาเด็กเยาวชนทุกคนให้มีคุณภาพอย่างทั่วถึง เท่าเทียม และยั่งยืน ทั้งนี้ต้องอาศัยศักยภาพของผู้บริหารทางการศึกษาที่มีภาวะผู้นำเชิงระบบกับภาวะผู้นำแบบยั่งยืน ที่มีวิสัยทัศน์กว้างไกล มีเป้าหมายที่เชื่อมโยงบุคคล องค์การและสังคมเข้าด้วยกัน มีวิธีการคิดเชิงระบบ มองถึงบทบาทระยะยาวขององค์การและกำหนดกลยุทธ์ที่สร้างความสมดุลระหว่างสังคม สิ่งแวดล้อมและประสิทธิภาพด้านการเงินขององค์การ โดยอาศัยการมีส่วนร่วมและศักยภาพของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อขับเคลื่อนและยกระดับผลลัพธ์ของการศึกษาให้เท่าเทียมกัน สร้างการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการศึกษาให้บรรลุตามเป้าหมายและสร้างความยั่งยืนให้เกิดขึ้นภายในองค์การ ซึ่งสามารถทำได้ด้วยการพัฒนานวัตกรรม สร้างความผูกพันของบุคลากร และยกระดับคุณภาพการศึกษาในทุกมิติ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). รายงานผลการดำเนินงานขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงศึกษาธิการ.
สันติ บางอ้อ. (2546). การพัฒนาชนบทอย่างยั่งยืน. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2546). การพัฒนาที่ยั่งยืนในบริบทไทย: เอกสารประกอบการประชุมประจำปี 2546 การพัฒนาที่ยั่งยืน. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานการสังเคราะห์ตัวชี้วัดด้านการศึกษาไทยตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. พริกหวานกราฟฟิค.
Avery, G. C. & Bergsteiner, H. (2011). Sustainable leadership practices for enhancing business
resilience and performance. Strategy & Leadership. 39(3), 5-15. https://doi.org/10.1108/10878571111128766
Bossink, B. (2007). Leadership for sustainable innovation. International Journal of Technology Management and Sustainable Development, 6(2), 135-149. https://doi.org/10.1386/ijtm.6.2.135_1
Cairney, P. & Toomey, C. (2025). System leadership: A qualitative systematic review of advice for policymakers. Open Research Europe, 5(6), 1-39. https://doi.org/10.12688/openreseurope.18982.1
Dreier, L., Nabarro, D., & Nelson, J. (2019). Systems Leadership for Sustainable Development: Strategies for Achieving Systemic Change. Harvard Kennedy School.
Hallinger, P. & Suriyankietkaew, S. (2018). Science Mapping of the Knowledge Base on Sustainable Leadership, 1990-2018. Sustainability 2018, 10(12), 4846. https://doi.org/10.3390/su10124846
Russell Reynolds Associates. (2023). Sustainable leadership: Talent requirements for sustainable enterprises. https://www.russellreynolds.com/en/insights/reports-surveys/sustainable-leadership-talent-requirements-for-sustainable-enterprises
Senge, P., Hamilton, H., & Kania, J. (2015). The Dawn of System Leadership. Stanford University. https://ssir.org/articles/entry/the_dawn_of_system_leadership
UNESCO. (2020). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education-all means all. UNESCO Publishing. ttps://doi.org/10.54676/JJNK6989
UNESCO. (2024). Global education monitoring report 2024/5: Leadership in education. UNESCO Publishing. https://doi.org/10.54676/EFLH5184
United Nations. (2025). The Sustainable Development Goals Report. United Nations.
