การพัฒนาทักษะด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้แบบสืบเสาะสำหรับครูโรงเรียนบ้านกุดเลา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5
คำสำคัญ:
การพัฒนาทักษะ;, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก;, การเรียนรู้โดยใช้แบบสืบเสาะ;, โรงเรียนบ้านกุดเลา;บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความรู้ความเข้าใจของครูเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้รูปแบบสืบเสาะ 2) พัฒนาทักษะการจัดการเรียนรู้ของครู 3) ศึกษาความพึงพอใจของครูต่อการพัฒนา และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียนต่อการจัดกิจกรรม การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart ดำเนินการ 2 วงรอบ โดยแต่ละวงรอบประกอบด้วยการวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล กลุ่มตัวอย่างคือครูโรงเรียนบ้านกุดเลา จำนวน 9 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบ แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต แบบบันทึกการประชุม แบบประเมินทักษะ และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้รูปแบบสืบเสาะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยในวงรอบที่ 1 ครูมีความเข้าใจในระดับดี และในวงรอบที่ 2 ครูทุกคนสามารถอธิบายแนวคิดและขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างถูกต้อง
2. ครูมีทักษะในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพิ่มขึ้น โดยในวงรอบที่ 1 สามารถออกแบบแผนและจัดกิจกรรมได้ในภาพรวม แต่ยังมีข้อจำกัดในขั้นอธิบาย สรุป และขยายความรู้ เมื่อพัฒนาในวงรอบที่ 2 ครูทุกคนสามารถจัดกิจกรรมได้ครบทั้ง 5 ขั้นตอนอย่างถูกต้องและเหมาะสม
3. ครูมีความพึงพอใจต่อการพัฒนาอยู่ในระดับมาก
4. ผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้รูปแบบสืบเสาะอยู่ในระดับมาก สรุปได้ว่า การพัฒนาครูโดยใช้การประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมกับการนิเทศภายใน สามารถยกระดับความรู้ ความเข้าใจ และทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ และส่งผลเชิงบวกต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน
เอกสารอ้างอิง
ชาตรี ฝ่ายคำตา. (2557). การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงรุก. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. (2551). ศิลปะการสอน: แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อความเป็นเลิศของผู้เรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิจารณ์ พานิช. (2563). การเรียนรู้เชิงรุกและการจัดการเรียนรู้สำหรับศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
_______. (2563). การเรียนรู้เชิงรุกและการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้การสืบเสาะ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสยามกัมมาจล.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2564). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2563. กรุงเทพฯ: สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สิริพร ทิพย์คง. (2557). การจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).
สุวิทย์ มูลคำ. (2554). กลยุทธ์การสอนคิดวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
_______. (2554). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก: แนวคิด ทฤษฎี และการปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. Washington, DC: The George Washington University.
Johnson, M. R. (2019). Developing science teachers' inquiry-based teaching skills through professional development program. (Doctoral dissertation, Stanford University). Stanford, CA: ProQuest Dissertations & Theses Global.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. Geelong: Deakin University Press.
Piaget, J. (1970). Science of education and the psychology of the child. New York, NY: Orion Press.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
