กระบวนการศึกษาเพื่อพัฒนามนุษย์ในยุควิถีใหม่ตามหลักไตรสิกขา
คำสำคัญ:
กระบวนการศึกษา; การพัฒนามนุษย์; ยุควิธีใหม่; ไตรสิกขาบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาเรื่องกระบวนการศึกษาเพื่อพัฒนามนุษย์ในยุควิธีใหม่ตามหลักไตรสิกขา จากการศึกษา พบว่า การศึกษาในยุควิธีใหม่มิได้มุ่งเพียงการพัฒนาความรู้เชิงวิชาการหรือทักษะทางวิชาชีพเท่านั้น แต่ยังเน้นการพัฒนามนุษย์อย่างรอบด้าน โดยเฉพาะด้านจริยธรรม จิตใจ และปัญญา หลักไตรสิกขาในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา ถือเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนามนุษย์อย่างสมบูรณ์ กระบวนการศึกษาตามหลักไตรสิกขาช่วยให้ผู้เรียนสามารถสร้างพื้นฐานแห่งความมีวินัยและความรับผิดชอบ (ศีล) พัฒนาสมาธิและการกำกับตนเอง (สมาธิ) รวมถึงเสริมสร้างปัญญาเพื่อการคิดอย่างมีเหตุผลและการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณค่า (ปัญญา) เมื่อประยุกต์ใช้กับการศึกษาในยุควิธีใหม่ จึงทำให้กระบวนการเรียนรู้ไม่เพียงตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเทคโนโลยี แต่ยังเสริมสร้างความเป็นมนุษย์ที่สมดุลทั้งกาย วาจา และใจ อันเป็นรากฐานของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขในสังคมร่วมสมัย
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). แนวทางการดำเนินงานศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.
ขวัญษา เอกจิตต์, และอุทัย สติมั่น. (2559). หลักไตรสิกขากับการพัฒนาตน. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 3(2), 170–179.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2539). การศึกษากับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2548). ศึกษา ฝึกฝน พัฒนาตน ให้สูงสุด (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อมรินทร์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). หัวใจพระพุทธศาสนา. พุทธจักร, 61(5), 7.
พระพรหมพิริยะ ถาวโร (มาลัยรักษ์). (2564). ครูมืออาชีพกับการศึกษาไทยยุคสังคม New Normal. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 7 “วิถีพุทธวิถีชุมชน รากฐานชีวทัศน์เชิงสังคมล้านนาในสังคมวิถีใหม่” 28 กุมภาพันธ์ 2564 (หน้า 1–11). ลำพูน: วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาจักรพล สิริธโร. (2564). การศึกษาในยุค New Normal. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 6(6), 346–356.
พัชราภรณ์ ดวงชื่น. (2563). การบริหารจัดการศึกษารับความปกติใหม่หลังวิกฤตโควิด-19. วารสารศิลปะการจัดการ, 4(3), 783–795.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มารุต พัฒผล. (2562). เอกสารประกอบการบรรยาย เรื่อง การโค้ชเพื่อพัฒนาศักยภาพผู้เรียน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2531). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
วิชัย วงศ์ใหญ่, และมารุต พัฒผล. (2563). การออกแบบการเรียนรู้ใน New Normal. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2544). จิตวิทยาทั่วไป. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.