การพัฒนาทักษะครูด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานของครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนภูเขียว สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชัยภูมิ
คำสำคัญ:
การพัฒนาทักษะครู, การจัดการเรียนรู้, ปัญหาเป็นฐาน, สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม, โรงเรียนภูเขียวบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความรู้ความเข้าใจของครูด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 2) พัฒนาทักษะของครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 3) ศึกษาความพึงพอใจของครูต่อการพัฒนาทักษะด้านการจัดการเรียนรู้ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart ดำเนินการ 2 วงรอบ กลุ่มผู้ร่วมวิจัยเป็นครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนภูเขียว จำนวน 12 คน กิจกรรมพัฒนาประกอบด้วยการประชุมเชิงปฏิบัติการและการนิเทศ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบทดสอบ แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินทักษะ แบบประเมินความพึงพอใจ แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ บันทึกการนิเทศ และบันทึกการประชุม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสังเกตและการสัมภาษณ์
ผลการวิจัยพบว่า
1. ในวงรอบที่ 1 ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน และสามารถจัดกิจกรรมตามกระบวนการ 6 ขั้นตอนได้ในระดับดี
2. มีครูจำนวน 4 คนที่มีทักษะอยู่ในระดับปานกลาง โดยเฉพาะขั้นการศึกษาค้นคว้าและขั้นการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล เมื่อดำเนินการวงรอบที่ 2 โดยใช้การนิเทศอย่างต่อเนื่อง ครูทั้ง 4 คนมีทักษะเพิ่มขึ้นจากระดับปานกลางเป็นระดับดี และสามารถจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้และจัดกิจกรรมได้เหมาะสมมากขึ้น
3. ครูมีความพึงพอใจต่อกระบวนการพัฒนาในระดับที่เป็นไปตามผลการประเมินของการวิจัย
4. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานตามผลการประเมินที่กำหนดไว้ในงานวิจัย
เอกสารอ้างอิง
กรมการศึกษานอกโรงเรียน. (2536). การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ปรับปรุง พุทธศักราช 2560). กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.
คณะกรรมการอิสระเพื่อปฏิรูปการศึกษา. (2562). รายงานผลการดำเนินงานและข้อเสนอการปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
เจนจิราพร รอนไพริน. (2558). ความพึงพอใจในการปฏิบัติงานของพนักงานธนาคารกรุงไทยจำกัด (มหาชน) สาขาอรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ชวลิต ชูกําแพง. (2551). การพัฒนาหลักสูตร. มหาสารคาม: ทีคิวพี จํากัด.
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 22). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนิต บุญใส. (2565). การพัฒนานวัตกรรมรูปแบบบูรณาการเรียนรู้สะเต็มศึกษาร่วมกับการเรียนรู้ปัญหาเป็นฐานสำหรับวิศวกรรมศึกษา. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น
ประวิต เอราวรรณ์. (2545). การวิจัยปฏิบัติการ. ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.
พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์. (2550). ทักษะ 5C เพื่อการพัฒนาหน่วยการเรียนรู้และการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พูลสุข ธรรมสุนทร. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนกับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานของครูผู้สอน เครือข่ายตากสิน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาระยอง เขต 1. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
โรงเรียนภูเขียว. (2564). รายงานการประเมินคุณภาพภายนอกของโรงเรียนภูเขียว. ชัยภูมิ: โรงเรียนภูเขียว.
ลัดดา ศิลาน้อย. (2543). การใช้แหล่งความรู้ท้องถิ่นกับการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษา. ขอนแก่น: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2558). วิธีสอนทั่วไป. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์.
สมาน เอกพิมพ์. (2560). การจัดการเรียนรู้ สิ่งแวดล้อมและการจัดการชั้นเรียนในศตวรรษที่ 21. มหาสารคาม: ตักศิลาการพิมพ์.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สิริพร เมฆสุวรรณ. (2558). ความพึงพอใจในการปฏิบัติงานของครูโรงเรียนปทุมคงคา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. (งานนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2555). การบริหารและการวางแผนทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Barrows, H. S., & Tamblyn, R. M. (1980). Problem-based learning: An approach to medical education. New York, NY: Springer Publishing Company.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. Washington, DC: School of Education and Human Development, George Washington University.
Feldman, D. C., & Arnold, H. J. (1983). Managing individual and group behavior in organizations. New York, NY: McGraw-Hill.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. (3rd ed.). Waurn Ponds, Victoria: Deakin University.
Kotler, P. (2002). Marketing management: Analysis, planning, implementation and control. (11th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
Torp, L., & Sage, S. (2002). Problems as possibilities: Problem-based learning for K–16 education. (2nd ed.). Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development.
