การพัฒนาทักษะครูด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานของครู กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนภูเขียว สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชัยภูมิ
คำสำคัญ:
การพัฒนาทักษะครู;, การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน; , การวิจัยเชิงปฏิบัติการ;, สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม; , โรงเรียนภูเขียวบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความรู้ความเข้าใจของครูเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 2) พัฒนาทักษะของครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 3) ศึกษาความพึงพอใจของครูต่อการพัฒนาทักษะ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart ดำเนินการ 2 วงรอบ แต่ละวงรอบประกอบด้วยการวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล ผู้ร่วมวิจัย ได้แก่ ครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนภูเขียว จำนวน 12 คน กลยุทธ์ที่ใช้ในการพัฒนา ได้แก่ การประชุมเชิงปฏิบัติการและการนิเทศ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบ แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินทักษะ แบบประเมินความพึงพอใจ แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกการนิเทศ และแบบบันทึกการประชุม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพิ่มขึ้น โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจากร้อยละ 25 เป็นร้อยละ 77.92
2. ครูสามารถเขียนแผนและจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานได้ดีขึ้น ในวงรอบแรกมีครู 4 คนที่มีทักษะอยู่ในระดับปานกลาง โดยเฉพาะขั้นการศึกษาค้นคว้าและการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล เมื่อได้รับการนิเทศในวงรอบที่สอง ครูทั้ง 4 คนสามารถพัฒนาทักษะเป็นระดับดี และจัดกิจกรรมได้ครบทั้ง 6 ขั้นตอน
3. ครูมีความพึงพอใจต่อกระบวนการพัฒนาโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 34 และ 4) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.40
เอกสารอ้างอิง
คมปัญญา พงศ์ดิฐา และ ธีระ รุญเจริญ. (2569). การพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน โรงเรียนบ้านโนนม่วงท่าพลับพลา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 6(1), 15-28. https://so19.tci-thaijo.org/index.php/RJGE/article/view/3165
จินตหรา ชัยจิตร และ มนูญพงศ์ ชัยพันธุ์. (2567). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการแก้ปัญหารายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(11), 211-220. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/282380
ธีรธัศน์ ถีติปริวัตร และสมกมล กาญจนพิบูลย์. (2568). การเปรียบเทียบการคิดอย่างมีวิจารณญาณวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(2), 133-142. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/276082
พิทยาภรณ์ แก้วพิลากุล และลัดดา ศิลาน้อย. (2559). การพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 รายวิชาสังคมศึกษา ส31103 โดยใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 39(1), 24-32.
มัญชสุ เลานอก และ อัฐพล อินต๊ะเสนา. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน วิชาสังคมศึกษา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 19(2), 213-223. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu-rmu/article/view/258629
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดฯ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
Alreshidi, N. A. K., & Lally, V. (2024). The effectiveness of training teachers in problem-based learning implementation on students’ outcomes: A mixed-method study. Humanities and Social Sciences Communications, 11, 1137.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (Eds.). (1988). The action research planner (3rd ed.). Victoria, Australia: Deakin University Press.
McConnell, T. J., Parker, J. M., & Eberhardt, J. (2019). Problem-based learning for responsive and transformative teacher professional development. Global Journal of Transformative Education, 1(1). https://doi.org/10.14434/gjte.v1i1.25848 IUScholarWorks
