การศึกษาแนวทางการพัฒนาการเป็นองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2
คำสำคัญ:
แนวทางการพัฒนา;, องค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการเป็นองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 2) วิเคราะห์ความต้องการจำเป็น และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาองค์กรแห่งความสุข การวิจัยเป็นแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 306 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิแบบไม่เป็นสัดส่วน และผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 5 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ แบ่งเป็นแบบสอบถามสภาพปัจจุบัน (ค่าอำนาจจำแนก 0.76-0.99 ค่าความเชื่อมั่น 0.99) และแบบสอบถามสภาพที่พึงประสงค์ (ค่าอำนาจจำแนก 0.76-0.93 ค่าความเชื่อมั่น 0.99) รวมทั้งแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันของการเป็นองค์กรแห่งความสุขโดยรวมอยู่ในระดับมาก
2. สภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
3. ความต้องการจำเป็น พบว่า ด้านที่มีค่าดัชนีสูงกว่าค่าเฉลี่ยรวม ได้แก่ ด้านความสมานฉันท์ในองค์กร ด้านบทบาทผู้บริหาร และด้านที่ทำงานน่าอยู่
4. แนวทางการพัฒนาการเป็นองค์กรแห่งความสุข ประกอบด้วย 3 ด้าน 20 แนวทาง โดยผลการประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด สรุปได้ว่า การพัฒนาองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษาควรมุ่งเน้นการเสริมสร้างความสัมพันธ์ในองค์กร การพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหาร และการจัดสภาพแวดล้อมการทำงานที่เอื้อต่อความสุข เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการปฏิบัติงานและความยั่งยืนขององค์กร
เอกสารอ้างอิง
กอปรลาภ อภัยภักดิ์. (2563). บรรยากาศองค์กรแห่งความสุข: คนเบิกบาน งานสำเร็จ. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 6(1), 315-331.
จินดาวรรณ รามทอง. (2560). โมเดลปัจจัยเชิงสาเหตุความสุขในการทำงานของบุคลากรสายสนับสนุนในมหาวิทยาลัย. วารสารพัฒนบริหารศาสตร์, 57(2), 59-82.
ชาญวิทย์ วสันต์ธนารัตน์. (2559). มาสร้างองค์กรแห่งความสุขกันเถอะ (ฉบับปรับปรุง 2559). กรุงเทพฯ: แอทโฟร์พริ้นท์.
เด่นชัย อาทิตย์เจริญชัย. (2558). องค์กรแห่งความสุขของโรงเรียนศรีบุญยานนท์. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
นันท์สินี ทวิสุวรรณ. (2562). สุขภาวะองค์กรของโรงเรียนบ้านเขาอ่างแก้ว. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อนุพงศ์ รอดบุญปาน และนุชนรา รัตนศิระประภา. (2562). องค์กรแห่งความสุขของโรงเรียนอนุบาลกุยบุรี (วัดวังยาว). วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 245-257. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EdAd/article/view/241098
Claypool, K. K. (2017). Organizational success: How the presence of happiness in the workplace affects employee engagement that leads to organizational success. (Doctoral dissertation). Malibu, CA: Pepperdine University.
Helliwell, J. F., Layard, R., & Sachs, J. D. (2022). World happiness report 2022. Sustainable Development Solutions Network. Retrieved from https://worldhappiness.report/ed/2022/
Herzberg, F., Mausner, B., & Snyderman, B. B. (1959). The motivation to work. (2nd ed.). New York, NY: John Wiley.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(15), 370-396. http://dx.doi.org/10.1037/h0054346
