การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการเรียนรู้;, การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV);, แนวทางการบริหาร; ความเป็นเลิศ; โรงเรียนขนาดเล็กบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในโรงเรียนขนาดเล็ก 2) ออกแบบและพัฒนารูปแบบ 3) ประเมินรูปแบบ 4) เปรียบเทียบผลก่อนและหลังการทดลอง และ 5) ศึกษาผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา โดยบูรณาการวิธีวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ โรงเรียนขนาดเล็กในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3 จำนวน 86 แห่ง ผู้ให้ข้อมูล คือผู้บริหารสถานศึกษาและครูวิชาการ โรงเรียนละ 2 คน รวม 172 คน และโรงเรียนบ้านสะเดาน้อยเป็นกลุ่มทดลอง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมินรูปแบบ แผนปฏิบัติการทดลอง แบบประเมินก่อนและหลังการทดลอง และแบบประเมินผลการใช้รูปแบบ ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) จากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างที่สัมพันธ์กัน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัญหาการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ DLTV โดยรวมอยู่ในระดับมาก
2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ การวางแผน การดำเนินการ การติดตามผล และการประเมินผลและปรับปรุง (POME Model)
3. ผลการประเมินรูปแบบมีความเหมาะสม โดยค่าดัชนีความสอดคล้องอยู่ระหว่าง 0.80-1.00
4. ผลการทดลองใช้รูปแบบหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
5. ผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า อยู่ในระดับมาก โดยสรุป รูปแบบที่พัฒนาขึ้นสามารถยกระดับการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ DLTV ในโรงเรียนขนาดเล็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในบริบทสถานศึกษาได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิตยาพร เงินจันทร์. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการการเรียนรู้โดยใช้การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) เพื่อเสริมสร้างความรู้ความสามารถของครูในการยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนวัดจันทาราม สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. วารสารจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต, 12(1), 33-48.
ปฐมพงษ์ สุขเล็ก, ปราณี ซื่ออุทิศกุล, สุจิตรา เลิศเสม บุณยานันต์ และเคลน บุณยานันต์. (2567). ผลการจัดการเรียนรู้ด้วยสื่อวีดิทัศน์เทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในพระบรมราชูปถัมภ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย. Journal of Global of Perspectives in Humanities and Social Sciences (J-GPHSS), 18(1), 54-69. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JournalGradVRU/article/view/260371
มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม. (2558). คู่มือครูพระราชทานสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำหรับโรงเรียนปลายทาง. เข้าถึงได้จาก https://www.dltv.ac.th
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3. (2568). ประชุมเชิงปฏิบัติการโครงการยกระดับคุณภาพการศึกษาด้วย DLTV. เข้าถึงได้จาก https://plan.ssk3.go.th/
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2558). นโยบายและแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). ระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) หรือ Distance Learning Television. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Sergiovanni, T. J., & Starratt, R. J. (2007). Supervision: A redefinition. (8th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
