การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติ
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์;, ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา;, ผู้นำสถานศึกษา;, SDG 4บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานจังหวัดเชียงใหม่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติ 2) วิเคราะห์ปัจจัยและแนวทางการดำเนินกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 และ 3) สังเคราะห์และเสนอกรอบแนวคิดการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 60 คน ด้วยแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารจำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.30, S.D.= 0.56) โดยด้านการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา การวางแผนกลยุทธ์ การติดตามและประเมินผล และการจัดสรรทรัพยากร ตามลำดับ
2. ปัจจัยและแนวทางการดำเนินกลยุทธ์ที่สำคัญ ได้แก่ การใช้ข้อมูลสารสนเทศและเทคโนโลยีในการบริหารจัดการ เช่น ระบบการเรียนรู้ออนไลน์ (LMS) การพัฒนาครูผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการนิเทศเชิงคุณภาพ ซึ่งช่วยลดช่องว่างทางการเรียนรู้ระหว่างนักเรียนในโรงเรียนเมืองและชนบทได้อย่างเป็นรูปธรรม
3. การสังเคราะห์กรอบแนวคิดการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์พบว่า ประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ การวางแผนกลยุทธ์ การจัดสรรทรัพยากร การติดตามและประเมินผล การใช้ข้อมูลและเทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบและส่งผลต่อผลลัพธ์ด้านความเสมอภาคทางการศึกษา โดยสรุป การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ในระดับสถานศึกษาเป็นกลไกสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG 4) อย่างเป็นรูปธรรม
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement. (5th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Fullan, M. (2019). Leading in a culture of change. (2nd ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Boston, MA: Harvard Business School Press.
Leithwood, K. (2021). A review of evidence about equitable school leadership. Toronto, ON: Ontario Institute for Studies in Education.
OECD. (2022). Education at a glance 2022: OECD indicators. Paris: OECD Publishing.
World Bank. (2023). Thailand economic monitor: Inequality of opportunity. Washington, DC: World Bank.
