การจัดการชุมชนเข้มแข็งตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษา ศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลหล่ายงาว อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย
คำสำคัญ:
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง; , การจัดการชุมชนเข้มแข็ง; , ศูนย์การเรียนรู้; , ตำบลหล่ายงาวบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความรู้และความเข้าใจของประชาชนในการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน 2) ศึกษาการดำเนินชีวิตของประชาชนตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และ 3) ศึกษาการจัดการชุมชนเข้มแข็งตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลหล่ายงาว อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย ผู้นำชุมชน 5 คน ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่เทศบาลตำบลหล่ายงาว 3 คน แกนนำกลุ่มอาชีพ 4 คน ปราชญ์ชาวบ้าน 2 คน พระสงฆ์ 2 รูป และประชาชนในชุมชน 4 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการศึกษาเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ประชาชนมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในลักษณะที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง โดยปรับใช้หลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันให้สอดคล้องกับบริบทของครัวเรือนและชุมชน มีศูนย์การเรียนรู้และกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนเป็นกลไกสำคัญในการถ่ายทอดองค์ความรู้
2. ประชาชนดำเนินชีวิตตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม การตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลและเหตุผล และการสร้างภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับครัวเรือนและชุมชน และ
3. การจัดการชุมชนเข้มแข็งมีลักษณะบูรณาการ โดยมีองค์ประกอบสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ การมีส่วนร่วม การพึ่งตนเอง กระบวนการเรียนรู้ ผู้นำชุมชน และเครือข่ายความร่วมมือ ซึ่งทำงานเชื่อมโยงกันและสนับสนุนให้ชุมชนสามารถพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
คณาธิป มณีโรจน์, พระมหาเอกกวิน ปิยวีโร และสุปรีชา ชำนาญพุฒิพร. (2566). การประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้กับการพัฒนา คุณภาพชีวิตของประชาชนในอำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 9(1), 195-210. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/1644
จันทนา อินทฉิม. (2563). การจัดการชุมชนเข้มแข็งตามแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษา ศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, 8(3), 116-127.
จิระพงค์ ไชยซาววงค์ และจักรพงษ์ พวงงามชื่น. (2566). การส่งเสริมปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบมีส่วนร่วม: ประสบการณ์จากองค์กรชุมชนในภาคเหนือตอนบน. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 6(4), 72-90. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/265956
ธีรสิทธิ์ สีขัดเค้า, และชุลีรัตน์ เจริญพร. (2564). การสร้างความเข้มแข็งของชุมชน กรณีศึกษาบ้านหน่วยประคอง หมู่ที่ 10 ตำบลดงดินแดง อำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี. ในการประชุมนำเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษาระดับชาติ ครั้งที่ 16 (หน้า 502-516). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยรังสิต.
ปัญญวัฒน์ จุฑามาศ. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับความเข้มแข็งของชุมชนบ้านนาสะอุ้ง ตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 10(1), 110-119. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/NBU/article/view/247654
มูลนิธิชัยพัฒนา. (ม.ป.ป.). เศรษฐกิจพอเพียง.
สารนันท์ คำมี, สัญญา เคณาภูมิ และเสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของประชาชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในพื้นที่อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการรัตนบุศย์ (RATANABUTH JOURNAL), 5(1), 1-13.
อุ่นเรือน เล็กน้อย และอรรณพ เยื้องไธสง. (2564). บทเรียนการขับเคลื่อนชุมชนสู่การพึ่งตัวเองอย่างยั่งยืนบนพื้นฐานหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนตำบลห้วยเขย่ง อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(26, July-December), 189-200. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/258857
เอมอร แสนภูวา. (2556). กระบวนการพัฒนาชุมชนเข้มแข็งตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษา หมู่บ้านรงระ ตำบลตูม อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 1(2), 123-135
