The Study of knowledge of Buddhism that Appeared on Pub-sa Manuscripts of Temples in Phayao Province
Keywords:
Pub-sa Manuscripts;, Buddhist Knowledge;, Knowledge Management Temples in Phayao Province;, Lanna BuddhismAbstract
This study aimed to: 1) investigate the history and development of the collection of Pha-sa manuscripts in temples in Phayao Province, 2) study and transliterate Buddhist Pha-sa manuscripts, and 3) propose a knowledge management model of Buddhist knowledge embedded in these manuscripts. This research employed a qualitative approach combined with action research. Data were collected through document analysis, in-depth interviews, and focus group discussions. The key informants consisted of 35 monks and laypersons, including scholars, community leaders, and local sages from five temples in Phayao Province. Data were analyzed using content analysis and descriptive methods.
The findings revealed that:
1. Pha-sa manuscripts in Phayao Province represent significant cultural heritage reflecting the beliefs, ways of life, and local wisdom of the Lanna people, which have been continuously preserved and transmitted through temples within communities.
2. The study and transliteration of the manuscripts indicated that their contents can be categorized into five dimensions: faith and beliefs, society and culture, ways of life, local wisdom, and linguistics, reflecting the knowledge structure of Lanna society.
3. The proposed knowledge management model consists of key processes, including knowledge identification, knowledge acquisition, knowledge adaptation, and knowledge application, supported by four components: structure, participation, resources, and services.
References
จักรแก้ว นามเมือง, ปราชญ์ ปิงเมืองเหล็ก และจิตตกร จันทร์ศิลป์. (2558). วิเคราะห์บันทึกปั๊บสาแพทย์พื้นบ้าน (หมอเมือง) ตำบลห้วยแก้ว อำเภอภูกามยาว จังหวัดพะเยา. (รายงานการวิจัย). พะเยา: สำนักงานวัฒนธรรม จังหวัดพะเยา.
จิรศุภา ปล่องทอง. (2567). อักษรธรรมล้านนาสืบทอดภูมิปัญญาจากใบลานสู่บันทึกความรู้ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยวน จังหวัดราชบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(2), 261-272.
แน่งน้อย บุญญวิจิตร และมังกร ทองสุขดี. (2560). วิถีวัฒนธรรมแบบพุทธที่ปรากฏในศิลาจารึกสุโขทัย. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 13(3), 187-198.
ประกอบศิริ ภักดีพินิจ, อัมเรศ เทพมา, จารุวรรณ โปษยานนท์, อดิศร เรือลม, พิศาล แก้วอยู่, ปานณนาถ บัวเงิน และวิมลรัตน์ บุตรดาซุย. (2556). การสืบค้นและจัดการมรดกทางวัฒนธรรมเมืองพะเยาเพื่อการพัฒนาเมืองยั่งยืนอย่างสร้างสรรค์. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
ปรียา หิรัญประดิษฐ์ และสมเกียรติ วัฒนาพงษากุล. (2554). เอกสารการสอน ชุดวิชาภาษาไทย 8 (คติชนวิทยาสำหรับครู) หน่วยที่ 10. นนทบุรี: มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช.
พระชยานันทมุนี, พระปลัดนฤดล กิตติภทฺโท, วรปรัชญ์ คำพงษ์, ฐิติพร สะสม และอรพินท์ อินวงค์. (2562). การสืบค้นและการอนุรักษ์คัมภีร์ใบลานล้านนาของวัดเพื่อสร้างแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นภาคเหนือ. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(1), 126-145.
พิเศษ เจียจันทร์พงษ์. (2538). ประชุมจารึกเมืองพะเยา (สุจิตต์ วงษ์เทศ, บ.ก.). กรุงเทพฯ: มติชน.
พิสิษฐ์ โคตรสุโพธิ์. (2560). การสืบค้นและอนุรักษ์เอกสารคัมภีร์โบราณของวัดในจังหวัดพะเยา และการสร้างแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น. (รายงานการวิจัย). เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
มณี พยอมยงค์. (2529). ประเพณีสิบสองเดือนล้านนาไท. (เล่มที่ 2). เชียงใหม่: ส.ทรัพย์การพิมพ์.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. New York, NY: Oxford University Press.
