อัตลักษณ์และการประกอบสร้างอัตลักษณ์ของทรงซ้อบนแพลตฟอร์มติ๊กต็อก
คำสำคัญ:
ทรงซ้อ, วาทศาสตร์ดิจิทัล, การประกอบสร้างอัตลักษณ์, วัฒนธรรมประชานิยมผ่านสื่อบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์อัตลักษณ์และการประกอบสร้างอัตลักษณ์ของกลุ่มทรงซ้อ
บนแพลตฟอร์มติ๊กต็อก ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการอ่านโดยละเอียด จากบัญชีติ๊กต็อก 10 บัญชีที่มีผู้ติดตามมากกว่า 300,000 คนขึ้นไป การศึกษาในครั้งนี้ใช้มุมมองวาทศาสตร์ดิจิทัลร่วมกับมุมมองสตรีนิยมในการทำความเข้าใจถึงวิธีการสร้างและการนำเสนออัตลักษณ์ของกลุ่มทรงซ้อ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทรงซ้อส่วนใหญ่มีอายุ 20 ปี และเป็นเจ้าของธุรกิจ ใช้สื่อออนไลน์ในการสร้างและแสดงออกถึงอัตลักษณ์ที่โดดเด่น อัตลักษณ์ที่ปรากฎสะท้อนผ่าน 4 ด้านหลัก ได้แก่ รูปลักษณ์ภายนอก การแต่งกาย การประกอบอาชีพ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต ด้านการประกอบสร้างอัตลักษณ์ของทรงซ้อเป็นการใช้สัญลักษณ์วัตถุเพื่อแสดงถึงสถานะทางเศรษฐกิจและความสำเร็จ การปรับเปลี่ยนตัวตนอย่างต่อเนื่องบนสื่อออนไลน์ด้วยการตอบสนองต่อผู้ติดตามในลักษณะที่ประชดประชันหรือสร้างความขบขัน การสร้างตัวตนผ่านพฤติกรรมที่ท้าทายบรรทัดฐานเดิม เช่น การใส่ชุดนอนในที่สาธารณะ หรือการแสดงออกที่เกินจริง เพื่อสะท้อนความเป็นอิสระและการไม่ยึดติดกับกรอบสังคม ปรากฏการณ์ทรงซ้อสะท้อนถึงบทบาทใหม่ของผู้หญิงในยุคดิจิทัล ซึ่งท้าทายค่านิยมชายเป็นใหญ่ และเป็นการสร้างพื้นที่แสดงออกสำหรับผู้หญิงตามแนวคิดสตรีนิยมยุคดิจิทัล กลุ่มทรงซ้อกลายเป็นตัวแทนที่แสดงให้เห็นถึงความมั่นใจและอิสระของผู้หญิงในสังคมร่วมสมัย อีกทั้งยังชี้ให้เห็นบทบาทสำคัญของสื่อออนไลน์ในการประกอบสร้างอัตลักษณ์ ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงบทบาททางเพศในสังคมไทยยุคดิจิทัล
Downloads
เอกสารอ้างอิง
เกศินี บัวดิศ. (2563). การสร้างอัตลักษณ์บุคคลในสื่ออินสตาแกรม. วารสารเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มทร.พระนคร, 5(1), 55–68.
คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (10 พฤษภาคม 2562). Gender Role – บทบาททางเพศ. https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/gender-role/
ณัฐมน สะเภาคำ. (2564). ความปรารถนาใหม่ของวัยรุ่นสก๊อยในยุคทุนนิยมและความทันสมัยลื่นไหล. วารสารจุดยืน, 8(1), 25-53.
พงศ์พันธุ์ พัฒนเกียรติกุล. (2561). การสื่อสารอัตลักษณ์ของเจเนอเรชั่นวายผ่านสื่อสังคมออนไลน์ กรณีศึกษาเฟซบุ๊ก. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. คลังสารสนเทศดิจิทัล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:165228
Saiophas, P. (13 กันยายน 2567). ครบจบที่เดียว Influencer ตัวเต็ง ตั้งแต่ Nano ถึง Elite ในปี 2024. TWF Agency. https://www.twfdigital.com/blog/2024/09/influencer-nano-to-elite-2024/
Baudrillard, J. (1998). The Consumer Society: Myths and Structures. Sage Publications.
Beauvoir, D. S. (1949). The Second Sex: Feminism, Race, and the Origins of Existentialism.
Rowman & Littlefield.
Bourdieu, P. (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. Harvard University Press.
Burke, K. (1969). A Rhetoric of Motives. University of California Press.
Eyman, D. (2015). Digital Rhetoric: Theory, Method, Practice. University of Michigan Press.
Fraser, N. (1990). Rethinking the Public Sphere: A Contribution to the Critique of Actually Existing Democracy. Social Text, (25/26), 56–80.
Goffman, E. (1959). The Presentation of Self in Everyday Life. Anchor Books.
Leary, M. & Kowalski, R. (1990). Impression Management: A Literature Review and Two-Component Model. Psychological Bulletin, 107(1), 34–47.
Mead, G. (1972). Mind, Self, and Society from the Standpoint of a Social Behaviorist (C. W. Morris, Ed.; 18 th ed.). University of Chicago Press. (Original work published 1934).
Papacharissi, Z. (2011). A Networked Self: Identity, community, and Culture on Social Network sites. Routledge.
Turkle, S. (1995). Life on The Screen: Identity in the age of The Internet. Simon & Schuster.
Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. Basic Books.
Van Zoonen, L. (1994). Feminist Media Studies. Sage Publications.
Weiner, G. (1994). Feminisms in Education: An Introduction. Open University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อความ ภาพประกอบ และตารางประกอบที่ลงพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นตามเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์เพียงผู้เดียว
