ดนตรีประกอบพิธีกรรมเลี้ยงผี ตา ปู่ บ้านโตนด อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การวิจัยดนตรีประกอบพิธีกรรมเลี้ยงผี ตา ปู่ บ้านโตนด อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อศึกษาดนตรีประกอบพิธีกรรม ภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรมและศึกษาแนวทางการสืบทอด วงปี่โทนโคราช พบว่า ชาวบ้านโตนดมีความเชื่อนับถือผี ตา ปู่ หรือผีบรรพบุรุษ ใน 1 ปี ชาวบ้านจะจัดพิธีรำลึกถึงบุญคุณผีบรรพบุรุษ โดยจัดพิธีกรรม 2 ช่วง ได้แก่ ข้างขึ้นเดือน 3 พิธีบอกกล่าวผี ตา ปู่ และข้างขึ้นเดือน 6 พิธีเลี้ยงผี ตา ปู่ มี 4 ขั้นตอน 1) บรรเลงเพลงเชิญผี หน้าทับข้าวต้มติดพุง 2) บรรเลงเพลงเข้าผี หน้าทับข้าวต้มติดพุง 3) ผีรำ บรรเลง เพลงกันตรึม หน้าทับรำเซิ้ง และเพลงเขมรไล่ควาย หน้าทับรำโทน 4) ปัดเป่าสิ่งอัปมงคล โทนโคราชบรรเลงไม่มีปี่แก้ว หน้าทับข้าวต้มติดพุง วงปี่โทนโคราช ประกอบด้วย ปี่แก้ว โทนโคราช ฉิ่ง ฉาบเล็ก และกรับ ก่อให้เกิดภาพสะท้อนและวัฒนธรรมสังคม การปลูกฝังจิตสำนึกต่อบุพการีผู้มีพระคุณ รู้บาปบุญคุณโทษ ชาวบ้านครองตนแบบมีหลักคติธรรม ก่อเกิด ความรัก ความสามัคคี เอื้ออาทรต่อกัน การสืบทอดวงปี่โทนโคราช นักดนตรีและช่างทำโทนโคราช มีผู้สืบทอดลดน้อยลงด้วยปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ค่านิยม วัฒนธรรม ส่งผลกระทบให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางด้านพิธีกรรมในปัจจุบัน