พระอุโบสถและพระวิหารสมัยอยุธยาตอนปลาย - รัตนโกสินทร์ตอนต้น ในพื้นที่คลองอ้อมนนท์ จังหวัดนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งเน้นการศึกษาถึงรูปแบบและวิธีการสร้างสรรค์ รวมทั้งหน้าที่การใช้งานของพระอุโบสถและพระวิหารสมัยอยุธยาตอนปลายถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้นในพื้นที่คลองอ้อมนนท์ จังหวัดนนทบุรี โดยศึกษาทั้งข้อมูลจากงานสถาปัตยกรรมและข้อมูลทางสังคม ศาสนา และวัฒนธรรมความเป็นอยู่ซึ่งสัมพันธ์กับการตั้งถิ่นฐาน อย่างไรก็ตามการกำหนดอายุการสร้างพระอุโบสถและพระวิหารเป็นเพียงการกำหนดอายุโดยสังเขป เนื่องจากปัญหาด้านข้อมูลและหลักฐานที่ไม่สมบูรณ์ทั้งในแง่ของประวัติการสร้างและการบูรณะ
พระอุโบสถและพระวิหารกรณีศึกษามีจำนวนทั้งหมด 23 วัด 24 อาคาร โดยแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม คลองอ้อมนนท์เป็นพื้นที่ซึ่งมีความสำคัญเพราะเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเก่า และยังคงความสำคัญมาโดยตลอดด้วยมีความอุดมสมบูรณ์และมีความสะดวกในการคมนาคมทางเรือ เกิดเป็นพื้นที่อยู่อาศัยที่สัมพันธ์ไปกับเส้นทางน้ำเป็นชุมชนริมน้ำขนาดใหญ่และมีวัดเป็นศูนย์กลางชุมชน ที่มีการอยู่อาศัยมาตั้งแต่ครั้งอดีตถึงปัจจุบัน
รูปแบบอาคารที่พบมากที่สุดในพื้นที่กรณีศึกษา คือ อาคารที่มีรูปแบบการทำพะไลด้านหน้า - หลัง หรือที่เรียกว่า เพิงหน้า และพบว่าแม้รูปแบบอาคารส่วนใหญ่ในพื้นที่จะมีรูปแบบร่วมเดียวกัน แต่มีรายละเอียดในการสร้างสรรค์และหน้าที่การใช้งานที่แตกต่างกันไป อันเกิดจากปัจจัยทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในพื้นที่ย่อยซึ่งมีความเจริญและการพัฒนาในรูปแบบของตนเอง สิ่งเหล่านี้สะท้อนผ่านงานสถาปัตยกรรมอย่างมีนัยยะสำคัญ
Downloads
Article Details
ผู้เขียนจะต้องลงนามในแบบฟอร์มรับรองบทความ เพื่อให้คำยืนยันความรับผิดชอบว่า บทความของผู้เขียนนั้นไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน พร้อมรับทราบว่า กระบวนการส่งบทความเข้าพิจารณาและตีพิมพ์ในวารสารไทยคดีศึกษานั้น จะไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ยกเว้น ในกรณีที่ผู้เขียนขอยกเลิกการตีพิมพ์บทความในวารสารไทยคดีศึกษาไม่ว่าด้วยสาเหตุใด และหลังจากบทความนั้นเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของผู้ทรงคุณวุฒิไปแล้ว ผู้เขียนจะต้องรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในกระบวนการประเมินเป็นจำนวนเงิน 3,000 บาท (สามพันบาทถ้วน)
เอกสารอ้างอิง
Choisy, Abbé De. (1973). Chotmāihēt rāi wan kāndœ̄nthāng sū prathēt Sayām nai pī khō̜. sō̜. nưngphanhokrō̜ipǣtsiphā - nưngphanhokrō̜ipǣtsiphok [Journal de voyage to Siam During 1685 - 1686] (Sant Thor Komolbutr, Trans.). Bangkok: Kaona.
Chuvichean, P. ( 1997). Lūatlāi bāng bǣp bon baisēmā wat khāngkhāo čhangwat nonthaburī [Patterns on Sema of Kangkao Temple in Nonthaburi province]. Muang Boran, 29(1), 72 - 78.
Committee on Organizing the Celebration in Honour of His Majesty the King. (1999). Watthanatham phatthanākān thāng prawattisāt ʻēkkalak læ phūmpanyā čhangwat nonthaburī [Cultural, developmental history, identity and knowledge of Nonthaburi province]. Bangkok: The Committee on Organizing the Celebration in Honour of His Majesty the King.
Fine Arts Department. (1966). Krom phra rāt wanglang [Lord of Rear Palace]. Bangkok: Fine Arts Department.
____. (1994). Prachum phongsāwadān phāk thī pǣt sip sō̜ngrư̄ang phrarātcha phongsāwadān krung Sayām čhāk tonchabap khō̜ng britit miosīam krung lō̜n dō̜n [Chronicle Vol.82 Royal Chronicle of Siam From the manuscript of the British Museum]. Bangkok: Fine Arts Department.
____. (2013). Pakinka sinlapawatthanatham lem sip sām[Miscellaneous Art and Cultural Vol. 13]. Bangkok: Fine Arts Department.
Inscriptions in Thailand Database. (2006). Chārưk bon phǣndin phao wat thēp ʻurumaphang [Inscription on Earthenware at Thep Udompang Temple]. Retrived April 15, 2016, from http://www.sac.or.th/databases/inscrip tions/inscribe_detail.php?id=739.
Jiratatsanakul, S. (2002). Wat: phut sātsana sathāpattayakam Thai [Temple: Thai Buddhist Architecture]. Bangkok: Thammasat university printing house.
Kasetsiri, C. (2005). Ayutthayā: prawattisāt læ kānmư̄ang [Ayutthaya: History and Politics]. Bangkok: Thammasat university printing house.
Loubere, L. & Simon, De. (1967). Chotmāihētlālūbǣ chabap sombūn: rātchaʻānāčhak Sayām [The Kingdom of Siam] (Sant Thor Komolbutr, Trans.). Bangkok: Kaona.
Leksukhum, S. (1997). Prāng khō̜ngwat prāng lūang čhangwat nonthaburī kap kānkamnot ʻāyu [Dating Prang of Prang Luang Temple in Nonthaburi Province]. Muang Boran, 23(3), 63 - 70.
National Archive of Thailand. Document in Rama V. (1858). Rư̄ang khut khlō̜ng čhēdī būchā [Diging Chedi Boocha canal]. (n.p.).
National Archive of Thailand. Document in Rama VI. (1915). Rư̄ang song phūmisāt chapho̜ mư̄ang nonthaburī. phư̄a khō̜ dai ʻanuyāt hai kǣ rōngrīan khārātchakān phonlarư̄an [Sending Geography of Nonthaburi to request permission for a civil servant school]. (n.p.).
Natural Resources and environmental policy and planning. (2005). Lǣng singwǣtlō̜m thāng watthanatham rim khlō̜ng ʻō̜m non [Cultural environment along Omnon Canal]. Bangkok: Officer of natural Resources and environmental policy and planning.
Niladech, S. (2002). Prawattisāt sathāpattayakam Thai [History of Thai Architecture]. Bangkok: Thammasat university printing house.
Panin, O. (1984). Rāingān wičhai rư̄ang laksana ʻākhān phak ʻāsai yān khlō̜ng bāng kō̜k nō̜I [Research Report on Residential Building in Bangkok Noi Canal Community]. Bangkok: Department of Architecture, Silpakorn University.
Panyothin, A. (2009). Kānsưksā phư̄a kamnot ʻāyu bōrānnasathān wat phō bāng ʻō ʻō̜. bāng krūai čhō̜. nonthaburī čhāk lakthān thāng bōrānnakhadī [The study for dating archaeolgical site at Wat Phobang - O Amphoe Bang Kruai Changwat Nonthaburi on base archaeology evidence] (Master of Arts, Department of Architecture and Related Arts, Graduate School, Silpakorn University).
Project in Honour of Her Majesty Queen Sirikit. (2014). Changwat nonthaburī [Nonthaburi province]. (n.p.).
Samantarat, S. (2005). Wongsā witthayā sangkhēp wādūai sathāpattayakam phūm nithat thin bintha bāt rư̄a læ rư̄ang thī kīeokhō̜ng [A brieft genealogy of Vernacular Cultural Landscape Architectures, Bin - tha - bart - rua with related issues]. Retrived April 10, 2016, from http://v1.midnightuniv.org/midnight2545/document9584.html.
Samittirat, K. (2006). Kān plīanplǣng withī chīwit khō̜ng chāo sūan bāng krūai nonthaburī rawāng Phō̜.Sō̜. sō̜ngphan sīrō̜isīsiphā - sō̜ngphanhārō̜isipʻet [The Changing Way of Life of The Orchards Man at Bangkruoi Nonthaburi During 1902 - 1968] (Master’s Project, M.Ed. (History), Graduate School, Srinakharinwirot University).
Seniwong, M. (1970). Prawat khwāmpenmā khō̜ng tontrakūn Sēnī wong [History of the Seniwong Family Tree]. Bangkok: Naval Administration Department.
Sunthornwohan (Phu), Phra. (1961). Nirāt sunthō̜nphū [Literary of Sunthorn Phu]. Bangkok: Kurusapa Business Organization.
Suphangkanach, M. (2002). Kānsưksā phư̄a nǣothāng kānʻanurak wat nai chumchon rim khlō̜ng ʻō̜m čhangwat nonthaburī [A conservation study for temples of communities along Klong Aom canal, Nonthaburi province] (Master of Arts, Department of Architecture and Related Arts, Graduate School, Silpakorn University).
Thongpan, S. (1997). Samrūat wat nai khēt mǣnam ʻō̜m nonthaburī [Surveying Temple along Klong Aom canal, Nonthaburi province]. Muang Boran, 23(3), 17 - 49.
Valipodom S. (1997). Bāng yai: chumchon chāo sūan nai khētnonthaburī [Bang Yai: Community of gardeners in Nonthaburi]. Muang Boran, 23(3), 50 - 62.
____. (2005). Sangkhom lum mǣnam čhaophrayā: phatthanākān læ kān plīanplǣng [Community of Chao Phraya river basin: Development and Changing]. Retrieved April 10, 2016, from http://lek-prapai.org/home/view.php?id=808.
Vella, Walter F. (1971). Phǣndin phranangklao [Siam under Rama III] (Tongsopit, N. Trans). Bangkok: The Social Science Association of Thailand.
Wongsa Dhiraj Snid, Krom Luang. (1983). Nirāt phra pra thom [Phra Prathom Literary]. Bangkok: Prayoonwong Printing.
Interviewees:
Iam Chae, P. People in the Klong Aom canal community. 24 April 2016.
Machaeng, C. People in the Klong Aom canal community. 22 April 2016.
