หนังสือภาพและหนังสือการ์ตูนเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร: พลวัตของวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติร่วมสมัยในมิติภาพเสนอของพระมหากษัตริย์

บทคัดย่อ

              บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตของวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติร่วมสมัยในมิติของภาพเสนอของพระมหากษัตริย์จากหนังสือภาพและหนังสือการ์ตูนเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่ตีพิมพ์ระหว่าง พ.ศ. 2542 - 2564 โดยใช้แนวคิดภาพเสนอของพระมหากษัตริย์ในวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติของไทยเป็นแนวทางการศึกษาและการเทียบเคียง ผลการศึกษาพบว่า ภาพเสนอของพระมหากษัตริย์ในหนังสือภาพและหนังสือการ์ตูนเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพล อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่เปลี่ยนแปลงไปจากที่เคยปรากฏในวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติของไทยในสมัยอดีตที่สำคัญ ปรากฏทั้งหมด 10 ภาพ ได้แก่ 1) กษัตริย์ผู้ทรงมีพระอัจฉริยภาพเป็นเลิศในสหวิทยาการสมัยใหม่รอบด้าน 2) กษัตริย์ผู้ทรงแก้ไขวิกฤตปัญหาในสังคมร่วมสมัย 3) กษัตริย์ผู้พระราชทานแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรทฤษฎีใหม่ 4) กษัตริย์ผู้ทรงงานหนักเพื่อช่วยเหลือประชาชน 5) กษัตริย์ผู้ทรงสั่งสอนประชาชน 6) กษัตริย์ผู้ทรงเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ประชาชน 7) กษัตริย์ผู้ทรงมีความกตัญญูต่อพระบรมราชชนนี 8) กษัตริย์ผู้ทรงมีความเพียรแท้ 9) กษัตริย์ผู้ทรงมีเมตตาต่อสัตว์เลี้ยง และ 10) กษัตริย์ผู้ทรงมีอารมณ์ขัน ภาพดังกล่าวนี้ทำให้วรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติร่วมสมัยน่าสนใจและมีเอกลักษณ์ที่ชัดเจนเฉพาะตัวมากยิ่งขึ้น พระมหากษัตริย์ทรงมีคุณลักษณะของมนุษย์ธรรมดาที่เปี่ยมด้วยศักยภาพและคุณธรรมครบถ้วน จึงทรงเป็นผู้ปกครองบ้านเมืองที่เหมาะสมคู่ควรอย่างยิ่งในบริบทสังคมร่วมสมัยที่แตกต่างและเปลี่ยนแปลงไปจากบริบทสังคมไทยในสมัยอดีต