การผลิตซ้ำตำนานเรื่องเล่าพระพุทธสิหิงค์ - พระสิงห์ในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลทางวัฒนธรรมที่ผลิตซ้ำตำนานเรื่องเล่าพระพุทธสิหิงค์ - พระสิงห์ในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย และวิเคราะห์วิธีคิดในการผลิตซ้ำดังกล่าว ผู้วิจัยได้รวบรวมทั้งข้อมูลเอกสารและข้อมูลภาคสนาม ช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 นอกจากนี้ยังใช้ข้อมูลประเภทอื่นมาเป็นข้อมูลเสริมในการวิเคราะห์ ได้แก่ ข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต และข้อมูลภาคสนามอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ในการศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยใช้แนวคิดการผลิตซ้ำทางวัฒนธรรมเป็นแนวในการวิเคราะห์ข้อมูล
ผลการศึกษา พบว่า ข้อมูลทางวัฒนธรรมทั้ง 64 รายการที่ผลิตซ้ำตำนาน เรื่องเล่าเกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์ปรากฏในรูปแบบวรรณกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม รวมทั้งความเชื่อและวัตถุมงคล ส่วนวิธีคิดในการสืบทอดตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์ แบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ การผลิตซ้ำตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์จากเรื่องเล่าและความเชื่อในท้องถิ่น การผลิตซ้ำตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์จากประวัติศาสตร์ การผลิตซ้ำตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับ พระพุทธสิหิงค์จากสิหิงคนิทาน และการผลิตซ้ำตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์แบบผนวกหรือผสมผสาน การศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อเกี่ยวกับ พระพุทธสิหิงค์ที่ดำรงอยู่อย่างเข้มข้นในสังคมไทยปัจจุบัน
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้เขียนจะต้องลงนามในแบบฟอร์มรับรองบทความ เพื่อให้คำยืนยันความรับผิดชอบว่า บทความของผู้เขียนนั้นไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน พร้อมรับทราบว่า กระบวนการส่งบทความเข้าพิจารณาและตีพิมพ์ในวารสารไทยคดีศึกษานั้น จะไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ยกเว้น ในกรณีที่ผู้เขียนขอยกเลิกการตีพิมพ์บทความในวารสารไทยคดีศึกษาไม่ว่าด้วยสาเหตุใด และหลังจากบทความนั้นเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของผู้ทรงคุณวุฒิไปแล้ว ผู้เขียนจะต้องรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในกระบวนการประเมินเป็นจำนวนเงิน 3,000 บาท (สามพันบาทถ้วน)
เอกสารอ้างอิง
Distapan, W. (2014). พระอุปคุต: การสืบทอดและการผลิตซ้ำความเชื่อ ตำนานและพิธีกรรมในสังคมไทยปัจจุบัน [Phra Upakhut: Transmission and reproduction of belief, myth and ritual in contemporary Thai society]. (Doctoral thesis, Chulalongkorn University).
Fine Arts Department. (2014). จิตรกรรมฝาผนังวัดบวรสถานสุทธาวาส (พระแก้ววังหน้า) [Mural painting of Bowon Sathan Sutthawat temple]. Bangkok: Fine Arts Department.
Jiajanpong, P. (2003). พระพุทธสิหิงค์จริงทุกองค์ ไม่มีปลอม แต่ไม่ได้มาจากลังกา [All Phra Buddha Sihing images are real, not fake, but they are not from Lanka]. Bangkok: Matichon.
Kaewthep, K. (1996). สื่อส่องวัฒนธรรม [Understanding culture through media]. Bangkok: Wisdom Foundation.
Khamawan, K. (1994). แนวความคิดของเรย์มอนด์ วิลเลียมส์ ในวัฒนธรรมศึกษาและการวิเคราะห์วัฒนธรรมบริโภค [Raymond Williams' thoughts in cultural studies and Consumerism analysis]. (Master’s thesis, Thammasat University).
Luk Num Kan. (2017, September 18). เหรียญพระพุทธสิหิงค์ปาย [Pai Phra Buddha Sihing amulets]. Retrieved May 20, 2021, from http://www.pralanna.com/pramoolpage.php?pramoolid=289926.
Nathalang, S. (2019). “คติชนสร้างสรรค์”: บทสังเคราะห์และทฤษฎี (พิมพ์ครั้งที่ 2) [“Creative folklore”: synthesis and theory] (2th ed.). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organization).
Nathalang, S. (2020). ทฤษฎีคติชนวิทยา: วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน - นิทานพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 4) [Folklore theories: Scientific methods in the analysis of myths and folk tales] (4th ed.). Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Nathalang, S. (ed.). (2017). เรื่องเล่าพื้นบ้านไทยในโลกที่เปลี่ยนแปลง (พิมพ์ครั้งที่ 2) [Thai folk tales in a changing world] (2th ed.). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organisation).
Nut - inthara, K. (1982). การศึกษาภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องตำนานพระพุทธสิหิงค์ที่วัดบวรสถานสุทธาวาส [A study of Mural painting on the legend of Phra Buddha Sihing at Bowon Sathan Sutthawat temple]. (Independent Study, Silpakorn University).
Payormyong, M. (1996). คร่าวร่ำ 700 ปี เมืองเชียงใหม่ [Traditional verse of anniversary 700 years of Chiang mai]. Chiang mai: Siam Commercial Bank.
Sripasang, W. (2015). คง เข้ม ข่าม ขลัง เครื่องรางล้านนา [Amulet traditional of north Thailand]. Bangkok: Nabaanwannagum.
Sukrakan, C. (ed.). (2017). พระพุทธสิหิงค์มิ่งมหาชัย [Phra Buddha Sihing ming mahachai]. Nakhon Si Thammarat: Nakhon Si Thammarat Rajabhat University.
Thurajen, S. (2017). พระพุทธสิหิงค์จำลองรุ่นสำคัญในนครศรีธรรมราช [Important replica of the Phra Buddha Sihing image in Nakhon Si Thammarat].
In Sukrakan, C. (ed.). พระพุทธสิหิงค์มิ่งมหาชัย [Phra Buddha Sihing mingma hachai] (56 - 77). Nakhon Si Thammarat: Nakhon Si Thammarat Rajabhat University.
Ueachuworanon, K. (1982). ภาพเหตุการณ์ประวัติศาสตร์สมโภชกรุงฯ [Pictures of historical events of the Royal Rattanakosin]. Bangkok: Bangkoksarn.
Wasriwiwat, P. (2019). พลวัตของคติชนเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช ในสังคมไทยร่วมสมัย [Dynamics of Phra Borommathat Chedi Folklore, Wat Phra Mahathat Woramahawihan, Nakhon Si Thammarat province in contemporary Thai society]. (Doctoral thesis, Chulalongkorn University).
Williams, R. (1981). Culture. London: Fontana Press.
Williams, R. (1997). Problems in Materialism and Culture. London: Verso.
Interviewees
Panyo, S. (2020, November 1). Watsridonchai in Mae Hong Son Province.
Surasakko, S. (2020, July 25). Wathuatanon in Trang Province.