อาหารไทยของวังสวนสุนันทาเพื่อสุขภาพในเชิงทฤษฎีการแพทย์แผนไทย

ผู้แต่ง

  • อำไพศรี รัศมิทัต สาขาวิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

คำสำคัญ:

อาหารไทยชาววัง, สำรับอาหารไทยชาววังสวนสุนันทา, ทฤษฎีการแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

สวนสุนันทา หรือวังสวนสุนันทา เป็นพระนามพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ตั้งในพื้นที่พระราชวังสวนดุสิตเขตพระราชฐานชั้นใน ในปี พ.ศ. 2463 – 2475 วังสวนสุนันทาเป็นที่ประทับของ พระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา และเจ้าจอมในรัชกาลที่ 5 รวมไปถึงข้าหลวงที่ติดตามอีกจำนวนมาก ถือได้ว่าเป็นที่สั่งสอนอบรมกิริยา มารยาท และฝึกการงานฝีมือกุลสตรี และยังเป็นสถานที่ที่มีชื่อเสียงด้ารการอาหารชาววัง ตำรับกับข้าวไทยชาววังสำนักพระวิมาดาเธอฯ มีเอกลักษณ์ ประดิษฐ์รสชาติอาหารได้กลมกล่อมครบรส ด้วยความหลากหลายของส่วนประกอบเครื่องปรุง และมีรสร้อนที่มาจากพืช ผัก สมุนไพร และเครื่องเทศ มีศาสตร์อาหารคู่อาหาร คือมีของแนมช่วยชูรสให้กลมกล่อมอร่อยมากขึ้น ดังนั้นวัตถุประสงค์ของการศึกษาอาหารชาววังของวังสวนสุนันทาว่ามีวิธีการจัดชุดสำรับอย่างไรมีคุณค่าทางอาหารตามหลักโภชนาการ และมีผลต่อสุขภาพทาตามแนวทฤษฎีการแพทย์แผนไทย จึงได้ศึกษาค้นคว้าจากหนังสือประวัติวังสวนสุนันทา และสัมภาษณ์จากผู้รู้ สำรับอาหาร 3 มื้อที่แนะนำ คือ อาหารมื้อเช้า อาหารมื้อกลางวัน และอาหารมื้อเย็น ส่วนใหญ่ประกอบด้วย ข้าวสวย/ ข้าวต้ม หรือข้าวต้มสามกษัตริย์/ น้ำพริกต่างๆ และเครื่องเคียง/ อาหารคาวส่วนใหญ่เป็นประเภทแกง  ต้มยำ ยำต่างๆ อาหารไทยชาววังสามารถดัดแปลง จัดสำรับใหม่ได้ตามความชอบ และความเหมาะสมต่อผู้รับประทาน ตามสภาพภูมิอากาศในแต่ละวันได้ การเรียนรู้การปรุงอาหารไทย เท่ากับการเรียนรู้เพื่อปรุงยาบำรุงสุขภาพกาย เหมาะเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ การรับประทานอาหารที่ปรุงแต่งตามแบบสมัยก่อน ที่เน้นของตามฤดูกาล ปรุงรสไม่จัด เน้นของสดสะอาด กินข้าว ผัก ปลา เป็นหลัก อาหารแต่ละมื้อมีหลากหลายเมนู อาหารไทยชาววังจัดเป็นอาหารเพื่อสุขภาพได้

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กอบแก้ว นาจพินิจ. อาหารไทย. โครงการตำราวิชาการราชภัฏเฉลิมพระเกียรติ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เสมาธรรม; 2542.

กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมกูร. ย้อยรอย…พระราชอุทยาน สวนสุนันทา (พิมพ์ครั้งแรก). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ดอกหญ้า; 2553.

กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมกูร. วันวานที่ผ่านมา แก้วเจ้าจอม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ดอกหญ้า; 2550.

กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมกูร. ในวังแก้ว (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ ดอกหญ้า; 2545, 2548.

กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมกูร. ร้อยเรียงเวียงวัง (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ดอกหญ้า; 2545, 2547.

ศูนย์ศิลปะวัฒนธรรม. ที่ระลึกงานเฉลิมพระเกีรติ 130 พรรษา พระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์วิทยาลัยครูสวนสุนันทา; 2536.

เกศสิรี ปั้นธุระ. เอกลักษณ์ของอาหารไทยชาววัง : การคงอยู่และการส่งเสริมคุณค่า. สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา; 2550.

กรรณิการ์ พรมเสาร์ และ นันทา เบญจศิลารกษ์. สำรับไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 1). เชียงใหม่: บริษัท กลางเวียงการพิมพ์ จำกัด; 2542.

มหวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาและคณะ. สวนสุนันทา (พิมพ์ครั้งที่ 1). รุงเทพมหานคร: บริษัท อมริทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง; 2537.

ม.ล.เนื่อง นิลรัตน์. ชีวิตในวัง ๑. พิมพ์ครั้งที่ 11 กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรุงเทพ; 2545.

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. ตำราวิชาการ อาหารเพื่อสุขาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2551.

สุชาต ประสิทธิ์รัฐสินทร์ และ กรรณิการ์ สุขเกษม. วิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพมหานคร: สามลดา; 2547.

สุนทรี อาสะไวย์. กำเนิดและพัฒนาการของอาหารชาววัง ก่อน พ.ศ. ๒๔๗๕. [อินเตอเน็ต]. 2554 [เข้าถึงเมื่อ 2559 08 14]. แหล่งข้อมูล: http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1305020582&grpid=no&catid=53

สมศรี เจริญเกียรติกุล, วัชรี ดษิยบุตร, อทิตดา บุญประเดิม, เย็นใจ ฐติะฐาน, มัณฑนา ร่วมรักษ์. การพัฒนาชุดสํารับอาหารไทยเพื่อสุขภาพ. สถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล และสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2547.

สมศรี เจริญเกียรติกุล, วงสวาท โกศัลวัฒน์, วิสิฐ จะวะสิต, สมเกยีรติ โกศัลวัฒน์, นภิา โรจน์รุ่งวศินกุล และอทิตดา บุญประเดิม. คุณค่าอาหารไทยเพื่อสุขภาพ. สถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล;2545.

กลุ่มงานพัฒนาวิชาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทน์ทางเลือก. ภูมิปัญญาไทย: อาหารสมุนไพร. (พิมพ์ครั้งแรก). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.); 2548.

ตำราการแพทย์แผนไทยเดิม (แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ ฉบับอนุรักษ์) เล่ม 1. กรุงเทพฯ: มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิม; 2550.

กลุ่มงานพัฒนาวิชาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทน์ทางเลือก. ธาตุเจ้าเรือน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2554.

มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิมฯ โรงเรียนอายุรเวท (ชีวกโกมารภัจจ์). ตำราเภสัชกรรมไทย. (พิมพ์ครั้งแรก). กรุงเทพฯ: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์; 2548.

วุฒิ วุฒิธรรมเวช. เภสัชกรรมไทย รวมสมุนไพร ฉบับปรับปรุงใหม่. (พิมพ์ครั้งที่ 2 ). กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์; 2540.

ธรรมปราโมทย์. อาหารกับสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา: สถาบันบันลือธรรม; 2549.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-06-29