ผลกระทบของเศรษฐกิจสีเขียวและ Net Zero Carbon ต่อการส่งออกของ SMEs ไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาผลกระทบของเศรษฐกิจสีเขียวและเป้าหมาย Net Zero Carbon ต่อการส่งออกของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ไทย (2) ศึกษาต้นทุนและแนวทางการปรับตัวของ SMEs ไทยต่อมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมในการค้าระหว่างประเทศ (3) ประเมินโอกาสทางการแข่งขันจากการปรับตัวสู่เศรษฐกิจสีเขียว และ (4) เสนอแนวทางเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมการส่งออกอย่างยั่งยืน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้ประกอบการ SMEs ไทย จำนวน 200 ราย ใน 4 กลุ่มอุตสาหกรรม ได้แก่ อาหารและเกษตรแปรรูป สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม อิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วน และโลหะและวัสดุก่อสร้าง ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า ผู้ประกอบการ SMEs ไทยได้รับผลกระทบจากมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศคู่ค้าในระดับปานกลางถึงสูง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมโลหะและวัสดุก่อสร้าง ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแสดงให้เห็นว่า ความพร้อมในการวัดและรายงานข้อมูลคาร์บอน การใช้พลังงานหมุนเวียน การพัฒนาห่วงโซ่อุปทานสีเขียว และการเข้าถึงแหล่งเงินทุนสีเขียว มีอิทธิพลเชิงบวกต่อขีดความสามารถในการส่งออกของ SMEs อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R² = 0.612, F = 78.45, p < 0.001) โดยความพร้อมในการวัดและรายงานข้อมูลคาร์บอนมีอิทธิพลสูงที่สุด (β = 0.380) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การเตรียมความพร้อมสู่เศรษฐกิจสีเขียวและการดำเนินธุรกิจตามเป้าหมาย Net Zero Carbon จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของ SMEs ไทย ดังนั้น ภาครัฐควรสนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนสีเขียว พัฒนาระบบการวัดและรับรองคาร์บอน และเสริมสร้างศักยภาพผู้ประกอบการ เพื่อยกระดับการแข่งขันและการส่งออกอย่างยั่งยืน