ภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน ความสามารถในการฟื้นคืนกลับ และความผาสุกของผู้อำนวยการฝ่าย ในหน่วยงานราชการด้านการคมนาคม
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำ, จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน, ความสามารถในการฟื้นคืนกลับ, ความผาสุกบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน ความสามารถในการฟื้นคืนกลับ และความผาสุกของผู้อำนวยการฝ่าย 2) ศึกษาความสัมพันธ์ของภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน ความสามารถในการฟื้นคืนกลับ และความผาสุกของผู้อำนวยการฝ่าย และ 3) ศึกษาอิทธิพลของภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน และความสามารถในการฟื้นคืนกลับ ที่มีต่อความผาสุกของผู้อำนวยการฝ่าย ในหน่วยงานราชการด้านการคมนาคม ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ผู้อำนวยการฝ่ายในหน่วยงานราชการด้านการคมนาคม ที่ปฏิบัติงานในส่วนกลาง ในปี พ.ศ. 2568 จำนวน 153 คน ได้กลุ่มตัวอย่างที่เหมาะสม จำนวน 110 คน ใช้วิธีการเลือกตัวอย่างแบบสะดวก เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ แบบวัดจิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน และแบบวัดความผาสุก ทั้งนี้ แบบวัดผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้านความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา มีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.67-1.00 และแบบวัดมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.955, 0.972, 0.962 และ 0.951 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูปทางสถิติ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณด้วยเทคนิควิธีการนำตัวแปรเข้าทั้งหมด
ผลการวิจัยพบว่า ระดับภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ จิตวิญญาณในสถานที่ทำงานความสามารถในการฟื้นคืนกลับ และความผาสุกอยู่ในระดับสูงมาก ภาวะผู้นำ 6 องค์ประกอบ จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน และความสามารถในการฟื้นคืนกลับ มีความสัมพันธ์กับความผาสุกของผู้อำนวยการฝ่าย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ 0.59, 0.66, 0.78 ตามลำดับ ตัวแปรที่ร่วมกันทำนายความผาสุกของผู้อำนวยการฝ่าย คือ จิตวิญญาณ ในสถานที่ทำงาน และความสามารถในการฟื้นคืนกลับ สามารถร่วมกันพยากรณ์ความผาสุกได้ ร้อยละ 61.5 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2552). เปลี่ยนร้ายกลายเป็นดี: ภูมิคุ้มกันเพื่อการเผชิญวิกฤต RQ. สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงคมนาคม. (2566). แผนปฏิบัติการด้านคมนาคม พ.ศ. 2566 - 2570 (ฉบับปรับปรุง). [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://rapi.mot.go.th/uploads/2566_2570_1_bf48b87c3f.pdf. (2567, 16 สิงหาคม).
กานต์ปพิมพ์ อรรถเจตน์, และมนตรี โสคติยานุรักษ์. (2566). อิทธิพลของวิธีการปฏิบัติทางด้านทรัพยากรมนุษย์ต่อความอยู่ดีมีสุขของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แห่งประเทศไทย. วารสารการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน, 30(1), 5-22.
คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2564). SDG Updates “Good Health and Well-being: เมื่อนิยามของสุขภาพดี’ ไม่ได้หยุดอยู่แค่ร่างกายแข็งแรง” SDG MOVE. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://www.sdgmove.com/2021/01/25/sdg-updates-good-health-and-well-being/. (2567, 8 มีนาคม).
ชวิน ศิลาพันธ์, และรัตติกรณ์ จงวิศาล. (2564). อิทธิพลของทุนทางจิตวิทยา ภาวะผู้นำที่แท้จริง และจิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน ที่มีต่อความร่วมมือของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ในเรือนจำพิเศษ ในเขตกรุงเทพมหานคร. มนุษยศาสตร์สาร, 22(2), 95-114.
ชูชัย สมิทธิไกร, ศักดิ์บดินทร์ กันมะโน, และทราย อภัยโส. (2565). อิทธิพลของภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมที่มีต่อสุขภาวะในการทำงาน: แบบจำลองการสื่ออิทธิพลแบบอนุกรมคู่ขนาน.วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ, 15(2), 1-25.
ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2560). เทคนิคการสร้างเครื่องมือวิจัย: แนวทางการนำไปใช้อย่างมืออาชีพ. อมรการพิมพ์.
ไทยโพสต์. (2567). Wellbeing Getting Starte “เราต้องลงมือทำด้วยตัวเอง”. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipost.net/public-relationsnews/632726/. (2567, 5 พฤศจิกายน).
ธารีวรรณ เทียมเมฆ. (2567). ทำความเข้าใจปัจจัยภายในองค์กรที่ส่งผลต่อสุขภาพจิตและสุขภาวะของพนักงาน. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://www.knowingmindgroup.com/post/. (2568, 30 กันยายน).
ธิปฏพณร์ ยิ้มประเสริฐ, มานพ ชูนิล, และปิ่นกนก วงศ์ปิ่นเพชร์. (2562). จิตวิญญาณในที่ทำงาน: ปัจจัยสู่ความยึดมั่นผูกพันของพนักงานและสุขภาวะในการทำงาน. มนุษยศาสตร์สาร, 20(3), 46-74.
นัจรีภรณ์ สิมมารุณ. (2561). ภาวะ Multicollinearity กับการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(20), 23-29.
นุชรัตน์ สถิตย์สุวรรณ, และจักรพันธ์ กิตตินรรัตน์. (2566). อิทธิพลของความผูกพันที่ส่งผลต่อความผาสุกของบุคลากรสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 3(1), 95-105.
เบญจธรรม ดิสกุล, และมณฑล สรไกรกิติกูล. (2561). เบื้องลึกของการเป็นข้าราชการ: แรงจูงใจในการบริการสาธารณะและสวัสดิการ. วารสารธุรกิจปริทัศน์, 10(1), 55-71.
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570) (2565, 1 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง. หน้า 1-143.
พัชรินทร์ นินทจันทร์, โสภิณ แสงอ่อน, และทัศนา ทวีคูณ. (2555). โปรแกรมการเสริมสร้างความ แข็งแกร่งในชีวิต. จุดทอง.
มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2558). ความเครียดกับผู้บริหาร. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 6(1), 293-305.
รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2549). รายงานการวิจัยเรื่อง การศึกษาภาวะผู้นำของผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมไทย. ภาควิชาจิตวิทยา คณะสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2560). อิทธิพลของจิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน สุขภาวะทางจิตวิญญาณ และภาวะผู้ที่มีต่อผลลัพธ์ขององค์การ. Kasetsart journal of social sciences, 38(2), 644-654.
รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2564). จิตวิทยาองค์การ. (พิมพ์ครั้งที่ 5). เอเชีย ดิจิตอลการพิมพ์.
รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2565). รายงานการวิจัยเรื่อง การพัฒนาแบบวัดจิตวิญญาณในการทำงาน ฉบับภาษาไทย. เอเชีย ดิจิตอลการพิมพ์.
รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2566). จิตวิญญาณในสถานที่ทำงาน: การศึกษาแบบกำหนดขอบเขต. เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น.
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2565). แนวทางการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยด้วยมิติจิตวิญญาณ (Spiritual Healthcare in Action (SHA). [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://backend.ha.or.th/fileupload/DOCUMENT /00185/dc29ab35-e696-49f5-a641-df05b0972fdb.pdf. (2568, 16 กุมภาพันธ์).
อภิญญา หิรัญวงษ์. (2565). สถิติประยุกต์ทางจิตวิทยา [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. ภาควิชาสถิติ คณะวิทยาศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อรนุช ศรีสะอาด. (2538). การตรวจสอบความเที่ยงตรงของเครื่องมือวัดผลโดยผู้เชี่ยวชาญ. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 1(1), 45-49.
อังคณา ธนานุภาพพันธุ์, และชุดาพร สอนภักดี. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความอยู่ดีมีสุขของพนักงานในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารเศรษฐศาสตร์และกลยุทธ์การจัดการ, 9(2), 184-200.
อัมพร ศรีประเสริฐสุข, สุดารัตน์ ตันติวิวัทน์, ชัญญา ลี้ศัตรูพ่าย, และปิ่นกนก วงศ์ปิ่นเพ็ชร. (2562). ตัวแบบปัจจัยเชิงโครงสร้างของสุขภาวะในการทำงานของพนักงานสายวิชาการในมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 25(1), 140-164.
อารี จำปากลาย, กาญจนา ตั้งชลทิพย์, และสุพาณี ปลื้มเจริญ. (บก.). (2561). ความอยู่ดีมีสุขในสังคมไทย: ความฝันหรือความจริง. สำนักพิมพ์ประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
Gouda, A. A., & Elsetouchi, A. M. (2019). The Relationship between Psychological Resilience and Psychological Well-being. [Online], Available: https://caf.journals.ekb.eg/article_125707_4401669cc8159a1efc3dd5a13ff468a9.pdf. (2024, 5 September).
Grotberg, H. E. (1995). A guide to promoting resilience in children: Strengthening the human spirit. Bernard Van Lee Foundation.
Pual, M., & Jena., L. K. (2022). Workplace spirituality, teachers’ professional well-being and mediating role of positive psychological capital: An empirical validation in the Indian context. International Journal of Ethics and Systems, 38(4), 663-660.
Rath, T., & Hater, J. (2010). Wellbeing the Five Essential Elements. Gallup Press.
Zheng, Y., Zakaria, E., Akhir, N., Md., & Hassan, N. (2025). Resilience, Dispositional Hope, and Psychological Well-Being Among Chinese College Students: Perceived Social Support as a Mediator. Journal of Population and Social Studies (JPSS), 34(2026), 178-198.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ศุภมิตร แจ้งอุบล, รัตติกรณ์ จงวิศาล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์แต่ละท่าน มิใช่เป็นทัศนะและมิใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการจัดทำวารสาร และ
มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
