ความรับรู้ทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับแหล่งน้ำอภิเษกในจังหวัดชัยนาท

Main Article Content

วสวัตดิ์ เนตรประหาส

บทคัดย่อ

บทความนี้ผู้เขียนเรียบเรียงขึ้นจากปัญหาทางความรับรู้เกี่ยวกับแหล่งน้ำอภิเษกจังหวัดชัยนาทจึงเป็นที่มาของการศึกษาเพื่อมุ่งเน้นการอธิบายถึงการใช้งานแหล่งน้ำอภิเษก ของจังหวัดชัยนาทในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ซึ่งเริ่มมีการใช้ครั้งแรกในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2454 จนถึงการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อปี พ.ศ. 2493 โดยมีแหล่งน้ำอภิเษกจำนวน 2 แหล่ง คือ แม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดพระบรมธาตุวรวิหาร และแม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดธรรมามูลวรวิหาร อย่างไรก็ตามจากการศึกษาพบว่าแหล่งน้ำอภิเษกของจังหวัดชัยนาทในปัจจุบันเหลือเพียง 1 แหล่งเท่านั้น คือ แม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดธรรมามูลวรวิหาร ทั้งนี้อาจเป็นเพราะขาดการเข้าถึงเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่เป็นองค์ความรู้ ประกอบกับความเปลี่ยนแปลงในคราวพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ เมื่อปี พ.ศ. 2530 ที่จังหวัดได้นำน้ำจากบ่อน้ำพระพุทธมนต์โบราณภายในพระวิหารวัดพระบรมธาตุวรวิหาร ที่ค้นพบใน พ.ศ. 2518 มาใช้ ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้เกิดความรับรู้ทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับแหล่งน้ำอภิเษกในจังหวัดชัยนาทที่คลาดเคลื่อนได้


 

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2545). จดหมายเหตุเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เล่ม ๑. กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์การพิมพ์

กรมศิลปากร. (2561). จดหมายเหตุเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 เล่ม 2. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

กระทรวงวัฒนธรรม. (2562). ประมวลองค์ความรู้พระราชพิธีบรมราชาภิเษก. กรุงเทพฯ:

__________. (2562). พระราชพิธีบรมราชาภิเษก. กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์การพิมพ์

กระทรวงมหาดไทย. (2530). ประวัติน้ำพระพุทธมนต์ศักดิ์สิทธิ์ที่ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๓๐. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ส่วนท้องถิ่น กรมการปกครอง.

__________. (2562). ความหมาย “น้ำมุรธาภิเษก และน้ำอภิเษก ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก. (ออนไลน์), เข้าถึงได้จาก: https://www.thairath.co.th/news/royal/1534390?fbclid=IwAR2423ZIfgQwgi9Fy9gPgKZTDS07kwAN7KtvniV3KFnF_oKkhnZH6vV18k. (2564, 14 ตุลาคม)

________. (2562). คำเกี่ยวกับพระราชพิธีบรมราชาภิเษก. (ออนไลน์), เข้าถึงได้จาก: http://www.phralan.in.th/coronation/vocab.php. (2564, 14 ตุลาคม)

________. (2466). จดหมายเหตุพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. พระนครฯ: โสภณพิพรรฒธนากร.

นราธิปประพันธ์พงศ์, พระเจ้าบรมวงศ์, กรมพระ. (2472). โคลงลิลิตสุภาพตำรับพระบรมราชาภิเษกสัปดมะราชมหาจักรีวงศ์ เล่มต้น.

พระนครฯ: โรงพิมพ์อักษรนิติ.

บุญชู เจนพนัส. (2493). ราชกิจจานุเบกษาฉบับจดหมายเหตุพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสพระราชพิธีบรมราชาภิเษก และ พระราชพิธีเฉลิมพระราชมนเฑียรพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สยามินทราธิราช. พระนครฯ: โรงพิมพ์มหามงกุฎราชวิทยาลัย.

พระราชพิธีบรมราชาภิเษกเฉลิมพระราชมณเฑียร ปีฉลู สัปตศก พุทธศักราช 2468. (2468, 3 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 82 ตอนพิเศษ 0 ก. หน้า 7-9.

วิภา จิรภัทรไพศาล. (2562). นานาสาระว่าด้วย “พระราชพิธีบรมราชาภิเษก”. (ออนไลน์), เข้าถึงได้จาก: https://www.silpa-mag.com/news/article_32215. (2564, 14 ตุลาคม)

สุทธิศักดิ์ ปาลโพธิ์. (2562). พระราชพิธีแห่งกรุงสยามตั้งแต่โบราณกาลจนถึง พ.ศ. 2475. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรุงเทพ.

สัณห์ ภาวิตร. (2539). นิทาน 4 ภาค. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (2493). กองกลางสำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย พระราชพิธีบรมราชาภิเษกรัชกาลที่ 9. มท.0201.2.1.31.1/5.

______________. (2472). เรื่องพิมพ์โคลงลิลิต พระบรมราชาภิเษก สัปดะราชมหาจักรีวงศ์. มร.7 บ/2.

______________. (2468). เอกสารส่วนพระองค์สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังสีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธ์

วงศ์วรเดช. มร.6 บ/18